Startpagina / Samenvattingen / Class notes - Geschiedenis 3 / vazallen-leen-lenen

De vroege middeleeuwen - Artikel Z

Q: Geef een chronologische volgorde van de handelingen en uitspraken die tijdens de leenhulde aan bod komen. Geef overal uitleg bij.

Het hominium : De leenman of vazal knielt neer voor de leenheer en bied zich aan. Plechtige kus of omarming : Om hun eed van trouw kracht te geven omarmen ze elkaar of kust de leenman de leenheer op de wang. De eed van trouw : Leenman en leenheer beloven elkaar trouw. De leenman belooft verplichtingen na te komen. De belening : De leenheer geeft de leenman met een symbool het leen of de investituur. Later wordt dat een omschrijving van het stuk grond of de functie op perkament.

23 belangrijke vragen over De vroege middeleeuwen - Artikel Z

Wat gebeurt er in de 9de eeuw? Door wat komt dit? Leg dit ook uit.

In de 9de eeuw viel het eens zo machtige Karolingische Rijk uit elkaar in kleine vorstendommen. Door een specifiek sociaal stelsel dreigden die vorstendommen nog meer te versnipperen in kleinere stukjes. Dat stelsel heet het 'leenwezen' of 'feodaliteit'.

Welke 2 partijen zijn er bij vazalliteit die elk hun eigen rechten en plichten hebben?

De vrije man = de vazal.
De rijke machtige heer.

Wat doen de Frankische koningen om al die vazallen te kunnen blijven vergoeden? Wat ontstaat er zo.

Om al die vazallen te kunnen blijven vergoeden, geven de Frankische koningen één of meerdere domeinen (beneficium) in leen aan hun vazallen. => zo ontstaat de feodaliteit (het leenwezen).

Geef meer uitleg over feodaliteit (het leenwezen).

Vazallen worden dus voor hun trouw en hun dienst beloond met een 'leen' (Latijn: feodum => feodaliteit).
Verbintenis tussen 2 partijen:

De leenheer = de heer die het leen geeft.
De leenman = de vazal die het leen ontvangt.

Wat is een leenhulde en hoe gaat het verloop?

De verbintenis die ontstaat tussen de leenheer en de leenman wordt bekrachtigd met een bijzondere plechtigheid: de leenhulde. Verloop?

De vazal belooft trouw aan de leenheer.
Vervolgens geeft de heer met een symbool het leen (een bezit) of de investituur (benoeming) aan de vazal.

vb. van symbolen: een kluit aarde, een staf, een vlag, een scepter, een sleutel, een handschoen, ...

Geef een chronologische volgorde van de handelingen en uitspraken die tijdens de leenhulde aan bod komen. Geef overal uitleg bij.

Het hominium: De leenman of vazal knielt neer voor de leenheer en bied zich aan.
Plechtige kus of omarming: Om hun eed van trouw kracht te geven omarmen ze elkaar of kust de leenman de leenheer op de wang.
De eed van trouw: Leenman en leenheer beloven elkaar trouw. De leenman belooft verplichtingen na te komen.
De belening: De leenheer geeft de leenman met een symbool het leen of de investituur. Later wordt dat een omschrijving van het stuk grond of de functie op perkament.

Welke diensten leveren vazallen?

Naast krijgsdiensten leveren vazallen ook andere diensten zoals het besturen van een bepaald gebied. Andere vazallen blijven aan het hof van de koning en leveren daar diensten zoals de zorg van de voorraden of de opleiding van de wapenknechten.

Geef vormen van lenen die de vazallen aan het hof kunnen krijgen. (3 soorten lenen)

Grond = een grondleen.
Geld = een geldleen.
Een deel van de inkomsten van een ambt = een ambtsleen.

Wat gebeurt er bij overlijden van de leenman? Dit is bij elk soort leen hetzelfde.

Bij overlijden van de leenman, keert het leen terug naar de leenheer. Later worden 'lenen' erfelijk.

Wat is het gevolg van dat Karel de Grote het leenstelsel verder uitbouwt?

Die graven en hertogen worden rechtstreekse vazallen van de koning = kroonvazallen. => Karel de Grote heeft hen perfect onder controle, maar zijn latere opvolgers slagen er niet in om hun vazallen te beschermen tegen vreemde invallers zoals vb. de Vikingen en de Hongaren.

Wat is het gevolg van dat de latere opvolgers er niet in slagen om hun vazallen te beschermen tegen vreemde invaller?

De koning verliest macht en aanzien (respect), waardoor de kroonvazallen in vele gevallen machtiger worden dan de koning zelf. => Zij verwerven dus zelf meer en meer grond en gaan die grond vervolgens in leen geven aan hun vazallen = het ontstaan van een feodale piramide.

Wie staat er aan de top van de feodale piramide en wie helemaal onderaan?

De koning staat aan de top en de achter-achtervazallen helemaal onderaan.

Wie staat er tussen de koning en de vrije landbouwbevolking?

Een grote groep mannen die zowel heer als vazal zijn.

Heeft een kroonvazal gezag over de achter-achtervazallen?

Neen, een kroonvazal heeft enkel gezag over de achtervallen, die op hun beurt gezag hebben over de achter-achtervazallen.

Wat is de voorwaarde opdat het systeem van de feodale piramide kan blijven functioneren?

Een koning die zijn leenmannen goed onder controle houdt en voorkomt dat ze een eigen koers gaan varen. Anders: versnippering van grond (het rijk) en gezag.

Wat is het gevolg van dat de opvolgers van Karel de Grote hun onderdanen niet weten te beschermen tegen vreemde volkeren?

De kroonvazallen vinden dat de koningen hun leenverplichtingen niet nakomen. => Ze achten dus ook eigenaars van hun ambtsgebieden en beschouwen zichzelf bijgevolg als nieuwe eigenaars van hun ambtsgebieden. Deze gebieden worden bijgevolg nieuwe vorstendommen.

Wat is het gevolg van dat de opvolgers van Karel de Grote hun onderdanen niet weten te beschermen tegen vreemde volkeren?

Hoe proberen kroonvazallen hun vorstendommen uit te breiden?

Via oorlogen, huwelijken en nieuwe 'lenen'. De koningen kijken machteloos toe.

Vanaf welke eeuw worden 'lenen' erfelijk? Wat houdt dit in?

Vanaf de 9e eeuw. Dus wanneer de leenman sterft, erven zijn erfgenamen het leen. Zij moeten hiervoor uiteraard eerst een leenhulde afleggen.

Hoe werkt het erven van de 'lenen'?

Aanvankelijk wordt elk leen gelijk verdeeld onder de zonen van de leenman. = een verdere opleiding in kleinere 'vorstendommen' => versnippering! = Het leenstelsel dat aanvankelijk diende als bindmiddel voor het rijk, leidt uiteindelijk tot versnippering van grond en gezag.
Vanaf de 12e eeuw maakt men de erfenis simpeler via het eerstgeboorterecht. = de oudste zoon erft alles., = indien er geen zonen zijn, erft de (oudste) dochter het leen. Tenzij de dochter zonen heeft; dan erft haar oudste zoon het leen.

Vergelijk het kroondomein met de lenen van de kroonvazallen. Wat stel je vast?

Sommige vazallen controleren een groter gebied dan de koning (vb.: Bretagne, Normandië, ...)

Waarom erft vanaf een bepaald moment slechts één persoon het leen?

Om versnippering tegen te gaan.

Wie heeft als eerste recht op de erfenis indien de overledene geen zonen heeft, maar wel kleinzonen?

De oudste zoon van de oudste dochter.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

Geschiedenis 3

Bekijk samenvatting

Een unieke studie- en oefentool
Nooit meer iets twee keer studeren
Haal de cijfers waar je op hoopt
100% zeker alles onthouden

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Studiemateriaal generieke omslagafbeelding

De vroege middeleeuwen - Artikel Z

23 belangrijke vragen over De vroege middeleeuwen - Artikel Z

Wat gebeurt er in de 9de eeuw? Door wat komt dit? Leg dit ook uit.

Welke 2 partijen zijn er bij vazalliteit die elk hun eigen rechten en plichten hebben?

Wat doen de Frankische koningen om al die vazallen te kunnen blijven vergoeden? Wat ontstaat er zo.

Geef meer uitleg over feodaliteit (het leenwezen).

Wat is een leenhulde en hoe gaat het verloop?

Geef een chronologische volgorde van de handelingen en uitspraken die tijdens de leenhulde aan bod komen. Geef overal uitleg bij.

Welke diensten leveren vazallen?

Geef vormen van lenen die de vazallen aan het hof kunnen krijgen. (3 soorten lenen)

Wat gebeurt er bij overlijden van de leenman? Dit is bij elk soort leen hetzelfde.

Wat is het gevolg van dat Karel de Grote het leenstelsel verder uitbouwt?

Wat is het gevolg van dat de latere opvolgers er niet in slagen om hun vazallen te beschermen tegen vreemde invaller?

Wie staat er aan de top van de feodale piramide en wie helemaal onderaan?

Wie staat er tussen de koning en de vrije landbouwbevolking?

Heeft een kroonvazal gezag over de achter-achtervazallen?

Wat is de voorwaarde opdat het systeem van de feodale piramide kan blijven functioneren?

Wat is het gevolg van dat de opvolgers van Karel de Grote hun onderdanen niet weten te beschermen tegen vreemde volkeren?

Wat is het gevolg van dat de opvolgers van Karel de Grote hun onderdanen niet weten te beschermen tegen vreemde volkeren?

Hoe proberen kroonvazallen hun vorstendommen uit te breiden?

Vanaf welke eeuw worden 'lenen' erfelijk? Wat houdt dit in?

Hoe werkt het erven van de 'lenen'?

Vergelijk het kroondomein met de lenen van de kroonvazallen. Wat stel je vast?

Waarom erft vanaf een bepaald moment slechts één persoon het leen?

Wie heeft als eerste recht op de erfenis indien de overledene geen zonen heeft, maar wel kleinzonen?

Samenvattingen die gerelateerd zijn aan De vroege middeleeuwen - studieboek

Class notes - Geschiedenis 3

Class notes - Natuurwetenschappen

Class notes - Mens & Samenleving

Class notes - Latijn 2

Class notes - Frans 2

Class notes - Nederlands 2

Class notes - Aardrijkskunde 2

Class notes - Godsdienst 2

Class notes - Natuurwetenschappen 2

Class notes - Latijn 3

Class notes - Aardrijkskunde 3

Class notes - Biologie 3