Wat is het verband tussen genen en gedrag? - Epigenetica - Hoe levenservaringen het epigenoom veranderen
18 belangrijke vragen over Wat is het verband tussen genen en gedrag? - Epigenetica - Hoe levenservaringen het epigenoom veranderen
Waar leidde het likken en verzorgen van ratten door moeders toe?
- Ratten die waren opgevoed door zorgzame moeders gingen effectiever om met normale stress
- Keerden sneller terug naar een normale toestand dan lotgenoten die waren opgevoed door minder zorgzame moeders
Wat weten we over stress bij ratten?
- Hoe langer de stressrespons duurt,
- Hoe groter de potentiële schade aan het hart-en-vaatstelsel
- Vandaar de erkende relatie tussen stress en hartkwalen
Wat weten we over de productie van stresshormonen bij gezonde en risicolopende zuigelingen?
- neemt af als ze worden gemasseerd
- = epigenetisch mechanisme
Vroege ouderlijke zorg voor zuigeling ------) adaptief karakter
- Epigenoom van zuigelingen wordt beïnvloed
- en daardoor past het het stressresponssysteem zich aan de omgeving aan
- Hogere cijfers + sneller leren
- Niets twee keer studeren
- 100% zeker alles onthouden
Wat toont post-mortem onderzoek aan in hersenen van slachtoffers die zelfmoord hebben gepleegd en vroeger zijn mishandeld?
- Veranderingen die wijzen op een langdurige stressrespons
- Ervaringen in de kindertijd lijken dus inderdaad epigenetische modificaties te kunnen veroorzaken die de ontwikkeling van de hersenen beïnvloeden
Wat brengt twee uur aerobics per week gedurende een halfjaar teweeg?
- Obesitas
- Diabetes type-2 tot zwijgen
Regelmatig bewegen brengt de volgende epigenetische expressie tot stand:
- Chronische ontsteking
- Astma
- Hartziekten
- Auto-immuunstoornissen
- Chronische pijn
- Artritis
- Dementie
- Allerlei typen kanker
Welke voedingsstoffen blijken de groei van sommige kankercellen te reduceren via verandering van het epigenoom?
- broccoli
- spruiten
- knoflook
Welke voedingsstoffen blijken de groei van sommige kankercellen te reduceren via verandering van het epigenoom?
- broccoli
- spruiten
- knoflook
Blootstelling van luchtvervuilers is van invloed op epigenoom.
Welke samenhang wordt er onderzocht?
- Ziekten van long- en luchtwegaandoeningen
- Kankersoorten
- Schizofrenie
Blootstelling van luchtvervuilers is van invloed op epigenoom.
Welke samenhang wordt er onderzocht?
- Ziekten van long- en luchtwegaandoeningen
- Kankersoorten
- Schizofrenie
Wat toont onderzoek naar het mechanisme achter bevindingen naar epigenetisch onderzoek aan?
- Menselijke aanraking op zuigelingen en kinderen
- Lichaamsbeweging op gezondheid en veroudering
- Voedsel dat larven van honingbijen krijgen - ontwikkeling van de bij
- Etc.
Voedsel dat larven van honingbijen krijgen (die genetisch identiek zijn)
bepaalt of ze zich ontwikkelen tot vruchtbare koninginnen
- gevoed met veel koninginnengelei: helpt om eierstokken te ontwikkelen
- weinig gelei als voeding: tot onvruchtbare werkbijen
Kunnen we epigenetische veranderingen doorgeven op onze kinderen en kleinkinderen?
- waaraan ouders worden blootgesteld, kunnen een blijvende afdruk achterlaten op het genoom van hun kinderen en zelfs kleinkinderen
Wanneer is er voor het eerst een Nederlands huisdier gekloond?
- een buldog
- In Nederland is het klonen van huisdieren verboden
- maar genetisch gekopieerde huisdieren mogen wel worden geïmporteerd
- Sooam Biotech - Zuid-Korea
Er zijn geen garanties dat er geen aantastingen geweest zijn van het dierenwelzijn
Wat is Human Genome Project?
- om de structuur van het menselijke DNA te verhelderen tot op het niveau van de individuele basenparen
- En alle menselijke genen te identificeren en te lokaliseren
- Hierdoor - tegenwoordig een idee van de menselijke genetische code
- en weten we de volgorde van de nucleotiden op alle menselijke chromosomen
Wat verwachten psychologen van de wetenschap van de volgorde van de nucleotiden op alle menselijke chromosomen?
- vermogens
- emoties
- stressbestendigheid
- aandoeningen (kanker, hartaandoeningen, autisme, depressie, etc)
We kunnen nu al foetale cellen verzamelen en naar bepaalde genetische problemen zoeken
- downsyndroom
- ziekte van Tay-Sachs
- sikkelcelanemie
Dus:
Deze informatie zal ons iets leren over:
- Genetische basis van menselijke verschillen
- Aandoeningen
- Genetische problemen
Maar... Hoe zit het met ethische kwesties?
Er zijn voorstanders en tegenstanders voor deze behandelingen?
Noem een voorbeeld van de moderne technologie,
de zogenaamde pre-implantatie genetische diagnostiek (PGD)
- foutus/embryo in vroeg stadium getest op genetische gezondheid
- introductie PGD - in 1990
- In VS en sommige andere landen inmiddels toegestaan om met PGD geslacht kindje te selecteren
- In Ned: geslachtsbepaling alleen mogelijk bij paren die een hoog risico hebben op een kind met een erfelijke ziekte
- 2015 - 329 paren PGD (lichte stijging ten opzichte van 2014 met 36 paren)
- In België: eveneens toestemming nodig voor PGD-behandeling
Wat is er behalve geslachtsbepaling nog meer mogelijk met PGD?
- Savior-siblings te kweken
- Ouders met kind met dodelijke ziekte kunnen op die maneir
- een broertje/zusje op wereld zetten met bv het juiste beenmerg
- om zieke kind te redden
Met welke problemen worden we geconfronteerd als we willen beslissen over welke genen kinderen krijgen met PGD?
- biologisch
- psychologisch
- politiek
- ethisch van aard zullen zijn
- Nu al stellen psychologen richtlijnen op over de manier waarop genetische kennis het best kan worden toegepast
- Het gaat daarbij met name om mensen die een afweging moeten maken tussen genetische risico's en hun verlangen kinderen te krijgen
De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:
- Een unieke studie- en oefentool
- Nooit meer iets twee keer studeren
- Haal de cijfers waar je op hoopt
- 100% zeker alles onthouden















