Bronnenkritiek - ZT Vormelijke en inhoudelijke kritiek
11 belangrijke vragen over Bronnenkritiek - ZT Vormelijke en inhoudelijke kritiek
In haar boek Verhalen van vrijheid. Autobiografieën van slaven in transnationaal perspectief 1789-2013 kijkt historicus Marijke Huisman onder andere naar de reproductie en vertaling van Anglo-Amerikaanse autobiografieën in het Nederlands taalgebied. Daarbij vergelijkt zij bijvoorbeeld ook de omslagen, achterflappen en (redactionele) voorwoorden van de verschillende edities.
Waarom zou zij dit doen, denk je?
De mate waarin deze autobiografieën werden vertaald en uitgegeven zegt iets over de populariteit van dit genre teksten in Nederland. Uitgevers waren bereid om hier tijd, geld en moeite in te steken, en zullen dus een bepaalde vraag hebben voorzien. Dit is opvallend, omdat (in tegenstelling tot in bijvoorbeeld Groot-Brittannië) de antislavernijbeweging in Nederland niet erg groot was. Door de zogenoemde 'paratekst' van de verschillende edities met elkaar te vergelijken, onderzoekt zij de betekenis van deze ervaringsverhalen in het publieke debat in diverse landen.
Is de bron origineel of betreft het een kopie? In het laatste geval, ga na hoe de verschillende versies zich tot elkaar verhouden.
De bron is een kopie. Het gaat om een eBook-versie van het oorspronkelijke werk, dat werd gepubliceerd door uitgeverij Thayer & Eldridge. Deze versie is uitgebracht in 2004 en is gepubliceerd op Project Gutenberg, dat tot doel heeft om digitale versies van boeken waarvan het copyright is verlopen, online beschikbaar te maken. Het werk is getranscribeerd door een onbekend persoon. Die geeft aan dat onregelmatigheden in de spelling zijn overgenomen uit het origineel. Maar voor een historisch onderzoek zou je eigenlijk de verschillende versies in kaart moeten brengen en terug moeten gaan naar het origineel.
Wie is de auteur van de bron?
Maak eventueel een onderscheid tussen de intellectuele, materiële en juridische auteur.
- De intellectuele auteur van de bron is Linda Brent, maar zoals de website van Project Gutenberg ook aangeeft, is dat niet haar echte naam (een pseudoniem).
- Het boek is eigenlijk geschreven door Harriet Jacobs: een Afro-Amerikaanse auteur, die in de eerste helft van de negentiende eeuw in slavernij opgroeide in North Carolina.
- Het manuscript van Jacobs is bewerkt door Lydia Maria Child (materiële auteur). Onduidelijk is wie verantwoordelijk is voor de hedendaagse transcriptie.
- Hogere cijfers + sneller leren
- Niets twee keer studeren
- 100% zeker alles onthouden
Wanneer is de bron opgesteld of vervaardigd?
- De bron verhaalt over gebeurtenissen die zouden hebben plaatsgevonden in de periode 1813-1842.
- Het oorspronkelijke werk is gepubliceerd in 1861; deze digitale editie is uit 2004.
- Jacobs begon in 1853 met het schrijven ervan en legde de laatste hand aan haar manuscript in 1858.
Waar is de bron opgesteld of vervaardigd?
- Jacobs schreef het manuscript in New York, waar zij na haar ontsnapping naartoe was gevlucht.
- De uitgeverij en haar redacteur (Lydia Maria Child) waren gevestigd in Boston.
- Over de oorsprong van de eBook-versie is niets bekend.
Is de bron een eigen creatie van de maker of heeft hij zich gebaseerd op bestaande modellen?
Controleer of delen zijn ontleend aan of geplagieerd uit andere bronnen.
- Er zijn geen aanwijzingen uit eerder historisch onderzoek dat Jacobs heeft geplagieerd uit andere bronnen of zich heeft gebaseerd op bestaande modellen.
- Het boek past in de categorie van 'slave narratives' (slavenautobiografieën), dat op dat moment een populair literair genre was.
- Uit onderzoek is gebleken dat ze verhaaltechnieken heeft gebruikt uit op dat moment populaire genres, zoals de seduction novel , waarin een vrouw wordt verleid door een man, die haar op een gegeven moment bedriegt.
- Als er geen bestaand onderzoek beschikbaar is, zou je goed ingevoerd moeten zijn in dit genre om dit aspect te kunnen beoordelen.
Wat was het beoogd publiek van de bron?
- Jacobs benoemt in het voorwoord expliciet een doelpubliek: (witte) vrouwen in de noordelijke staten van Amerika, die (volgens haar) nog niet goed genoeg bekend zijn met de gruwelen van de slavernij.
- In bredere zin zullen Jacobs en haar redacteur een zo breed mogelijk publiek hebben willen overtuigen van het onrecht van slavernij.
- De uitgever zal vermoedelijk ook een commercieel belang hebben gehad. Het boek viel dan ook in een trend van autobiografieën die in die periode werden gepubliceerd.
Wat vertelt de bron wel en wat niet? Kijk eventueel ook naar de verhaalstructuur van de bron.
- Als we alleen kijken naar deze passage, dan is duidelijk dat we de informatie over het verzet uitsluitend via het perspectief van Benjamin meekrijgen. Benjamin werd door zijn meester gevraagd om iets te doen, dat deed hij niet meteen, waarna hij zweepslagen kreeg. Vervolgens raakten ze met elkaar in gevecht, waarna Benjamin zijn meester naar de grond wist te werken. Hij stond te trillen na afloop.
In het verhaal ontbreken diverse zaken. Zo weten we niet wat Benjamin precies moest doen van zijn meester, hoe het gevecht precies verliep, en hoe de slaveneigenaar zich precies gedroeg en hoe hij reageerde.
Hoe is de informatie die de bron biedt verworven?
Ga na wat de positie was van de maker ten opzichte van de informatie die hij/zij geeft.
- Enerzijds vertelt Jacobs over haar persoonlijke ervaringen en komt de informatie dus uit eerste hand.
- Anderzijds heeft zij specifiek het incident met haar oom niet meegemaakt. Dit heeft zij uit derde hand, want het is haar verteld door haar broer, William. Belangrijk is bovendien dat het gaat om herinneringen aan gebeurtenissen die op een veel eerder moment hebben plaatsgevonden.
- Herinneringen kunnen altijd gekleurd zijn en beïnvloed door latere ervaringen.
Hoe wordt de informatie in de bron gecommuniceerd?
Let op woordkeuze en taalregister.
De informatie wordt op een heel beeldende manier gecommuniceerd. Jacobs gaat in op haar gevoelens in die tijd en geeft door details en bijvoeglijke naamwoorden een evocatieve weergave van de gebeurtenissen ('the contemptuous curl of her lip', 'the door opened softly', 'Benjamin had cause to tremble', etc.). Hierdoor word je meegezogen in het verhaal, maar het is een heel subjectieve weergave van de werkelijkheid.
Waarom waren er in 1903 grote stakingen in Nederland van spoorwegpersoneel en andere transportarbeiders?
- bij sommige werkgevers was dit verboden;
- bij andere werkgevers was het verplicht om lid te worden van een vakbond;
- deze verschillen leidden tot stakingen in Amsterdam nadat arbeiders waren ontslagen omdat zij het werk hadden neergelegd.
De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:
- Een unieke studie- en oefentool
- Nooit meer iets twee keer studeren
- Haal de cijfers waar je op hoopt
- 100% zeker alles onthouden















