De Neoliberale prestatiemaatschappij - Tekst M-2 Van den Bergh - Ontstemde moderniteit
23 belangrijke vragen over De Neoliberale prestatiemaatschappij - Tekst M-2 Van den Bergh - Ontstemde moderniteit
Waarvan is Rosa's denken een hedendaagse uiting volgens Jos de Mul?
- Verlangen naar verzoening
- Tragisch besef van onze eindigheid. We zullen genezing van scheuren tussen mens en wereld nooit bereiken.
Dit verlangen beweegt tussen hoop en tragiek.
Welke klassieke scheidingen probeert Rosa te overbruggen?
- Geest <-> lichaam
- Gevoel <-> verstand
- Individu <-> gemeenschap
- Geest <-> natuur
Waarom spreekt Rosa van grundangst inzake resonantie?
Het kan ons ook afstoten.
(Het maakt ons kwetsbaar, kan ons veranderen.)
- Hogere cijfers + sneller leren
- Niets twee keer studeren
- 100% zeker alles onthouden
Wat voedt de moderne grondangst volgens Rosa?
De ervaring zelf wordt oppervlakkiger, gecontroleerder etc.
Waarom is de laatmoderniteit een ernstig verstoorde moderniteit?
- We streven altijd naar meer bereik (ervaringen, snelheid, consumptie)
- Zoeken naar resonantie (Hunkering naar verbinding, betekenis, geraakt worden)
het eerste koloniseert het tweede.
We zoeken resonantie, maar gebruiken kapitalistische middelen om het te krijgen — en daardoor vernietigen we precies wat we zoeken.
Wat bedoelt Rosa met resonantieverdinglijking?
Producten die ons een gevoel van verbondenheid beloven.
Resonantie gereduceerd tot
- koopwaar
- Meetbare data
- Controleerbare tools
- Te bestellen persoonlijke ervaringen.
Waardoor wordt berürung in het kapitalisme vervangen?
Terwijl berürung juist een transformatieve verbinding is.
Wat is de Narcissus en Echo-dynamiek van de consument, volgens Rosa?
- Echo (de wereld) herhaalt alleen terug wat we willen horen
- Narcissus hoort alleen zichzelf
- Elke “kick” leidt tot dieper verlangen, en dan tot weer teleurstelling.
- Een eindeloze cirkel.
Hoe koppelt Rosa resonantiesensibiliteit aan vervreemdingssensibiliteit?
- Wie resonantie wil ervaren, moet ook vervreemding kunnen voelen.
- Echte resonantie ontstaat niet uit comfort of harmonie, maar uit confrontatie met het vreemde.
- Je moet eerst geraakt worden, door iets dat niet 'van jou' is, voordat een wederkerige relatie kan ontstaan.
Resonantie ontstaat in een dialogisch proces, hoe werkt dat?
- Er verschijnt iets in de wereld dat je niet begrijpt of niet bezit.
- Je reageert daarop — voorzichtig, zoekend, afstemmend.
- Je neemt het een beetje in je op, maar nooit volledig.
- Jij verandert een beetje.
- Het andere verandert een beetje.
- Het blijft echter altijd iets anders, nooit volledig geassimileerd.
'Aan de basis van de resonantie-ervaring ligt de schreeuw van het niet-verzoende'? Wat bedoelt Rosa hiermee?
- Het vreemde
- Niet-verzoende
Wat maakt Rosa's positie semi-hegeliaans?
- Tegenstellingen worden opgeheven, tot een hoger doel verzoend.
Rosa neemt dit serieus, maar zegt:
- Volledige verzoening gebeurt nooit,
- We komen er wel bij in de buurt, maar het blijft een incomplete verzoening.
Waarom is Rosa's positie neo-adornitisch?
Hij was donker en pessimistisch.
Rosa benadrukt juist de mogelijkheid van resonantie,
zonder de vervreemding te ontkennen → neo-adornitisch
- dezelfde gevoeligheid voor het negatieve,
- maar meer openheid naar hoop en verbinding.
Waarom vindt Rosa de oude kritische theorie (Adorno, Marcuse) te zwartgallig?
2. Ware ervaring blijft altijd buiten bereik commercie > De wereld voelt nooit helemaal dood of leeg. De markt kan zulke ervaringen proberen te stimuleren, maar nooit volledig produceren of garanderen.
Waarom noemt de auteur Rosa 'radicaal romantisch'?
- Het romantische verlangen naar verzoening
- Tragische besef eindigheid, verzoening nooit volledig
Wat is de kern van Rosa's politieke en sociaalfilosofische voorstel?
- bereikvergroting
- controle
- groei
naar
- Duurzame resonantie
- ontstemde relaties herstellen
Hoe beschouwt Axel Honneth sociale pathologie?
- Tekort aan erkenning.
- Erkenning is de tegenkracht van vervreemding
- Als mensen structureel geen respect, zorg of waardering krijgen → raken ze beschadigd.
Hoe beschouwt Rosa sociale pathologie?
- Vervreemding, gebrek aan resonantie.
- Resonantie is de tegenkracht van vervreemding.
- Onze wereldverhouding is gebroken, we missen resonantie en raken ontstemd.
Wat maakt resonantie zowel descriptief als normatief
- Rosa gebruikt resonantie als 'fileermes' om concrete maatschappelijke fenomenen 'open te snijden'.
- politiek verval
- consumptie
- digitalisering.
Normatief > hoe zou de wereld moeten zijn? Wat is het goede leven?
In welke drievoudige crisis verkeert onze wereld, volgens Rosa?
- Ecologisch > relatie met natuur is kapot
- Politiek > relatie tot elkaar is ontregeld
- Psychologisch > relatie tot onszelf is verstoord (burn-out, depressie)
Al deze crises zijn ontstemmingscrises:
ze ontstaan doordat onze relaties tot wereld, anderen en zelf geen resonantie meer toelaten.
Welke kritiek is er op het klassieke vervreemdingsbegrip?
- Maar zo'n authentieke kern kon nooit gevonden worden
- Etnocentrisch > alsof er één echte menselijke natuur is.
Hoe lost Rosa de kritiek op het vervreemdingsbegrip op?
Die behoefte is:
- universeel,
- maar inhoudelijk open → iedere cultuur vult resonantie anders in.
Welke drie kernaspecten bevat resonantie?
- Subject en wereld horen bij elkaar, antwoorden op elkaar.
- Wederkerigheid.
Eigenheid
- Beide stemmen blijven zichzelf
- Je verliest jezelf niet in de ander
- Geen fusie, symbiose, harmonie-dwang.
Openheid
- Beide laten zich door elkaar veranderen
- Resonantie transformeert altijd.
De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:
- Een unieke studie- en oefentool
- Nooit meer iets twee keer studeren
- Haal de cijfers waar je op hoopt
- 100% zeker alles onthouden















