Startpagina / Samenvattingen / Class notes - Denken over cultuur / arendt-politiek-wereld

Cultuur als 'Kunst en Cultuur - Hannah Arendt

49 belangrijke vragen over Cultuur als 'Kunst en Cultuur - Hannah Arendt

Waarom is massacultuur niet de schuld van de massa?

De problemen van de massamens (nivellering, oppervlakkigheid) bestonden al bij in de 'goede samenleving' van de elite.
Elite reduceert cultuur tot statussymbool en sociaal spel.
Kunstenaars keerden zich juist tegen samenleving

Waar ziet Hannah Arendt het werkelijke probleem'?>

De relatie tussen samenleving en cultuur,
Niet simpelweg het bestaan van de massa.

Wat deed het individu als hij vroeger wilde ontsnappen aan de druk van de elite?

Hij zocht aansluiting bij groepen buiten de samenleving.

Revolutionairen > aansluiting bij het volk
Schrijvers > idealiseren buitenstaanders

Waarom werden in de literatuur arbeiders en proletariërs verheerlijkt?

Zij waren nog niet 'opgeslokt' door de samenleving
Hebben nog iets 'echts'.
Buiten samenleving vind je menselijkheid die binnenin verloren is gegaan.

Waarom verdwijnen in de massamaatschappij de ontsnappingsroutes?

Iedereen wordt in de samenleving 'opgenomen'
Er is geen 'buiten' meer. Je kunt nergens meer naar toe.

Welke vraag stelt Hannah Arendt zich?

Wat gebeurt er met de cultuur onder deze omstandigheden? (Geen ontsnappingsroutes, iedereen in samenleving 'opgenomen'.)

Hoe waarderen mensen cultuur op de verkeerde manier

De middenklasse wil stijgen, maar aristocratie kijkt op hen neer.
Cultuur als statussymbool. Geen waarde meer op zichzelf.

Waarom keren kunstenaars zich af van hun publiek?

Ze voelen dat hun werk betekenis verliest.
Kunst onderdeel sociaal spel, verfijnd gepraat.

Wat kan volgens Arendt alleen aanspraak maken op status cultureel object?

Alles wat de eeuwen zal doorstaan, duurzaam.

Wanneer ontstaat kitsch, volgens Arendt?

Wanneer kunst loskomt van de werkelijkheid.
Alleen sentiment en effect.

Waarom vergelijkt Arendt culturele objecten met munten?

Ze slijten door 'gebruik' en verliezen hun kracht en vermogen om ons te raken.

Hoe beschouwt Hanna Arendt entertainment?

Als onderdeel van het biologisch leven. Het is iets dat je 'verbruikt'

Welk onderscheid maakt Hannah Arend tussen cultuur en vermaak?

Vermaak/entertainment > noodzakelijk onderdeel leven, niks mis mee om dat te consumeren. We hebben er allemaal behoefte aan. (Leven)
Cultuur > duurzame objecten, niet bedoeld om gebruikt of verbruikt te worden. Overstijgt generaties. (Wereld)

Waarom ontstaat een probleem wanneer culturele objecten worden aangepast en ingezet als entertainment?

Cultuur wordt versimpeld en aangepast, zodat het sneller en makkelijker te 'verteren' wordt. Het wordt vormloos en betekenisloos.
Samenleving 'eet' de cultuur op.

Waarom ziet Arendt massadistributie niet als een probleem.

Het is prima om boeken of kunstwerken goedkoper en in grotere oplages op de markt te brengen, dat verandert niets aan de aard van het werk.

Wat ziet Arendt wél als een probleem met betrekking tot de kunsten?

Wanneer het werk zelf verandert, bijvoorbeeld door inkorten of versimpelen.

Wie zijn verantwoordelijk voor die 'versimpeling' van de kunsten?

Een bepaald soort intellectuelen, bemiddelaars. Vaak goed belezen, hun enige functie is het organiseren en verspreiden van culturele objecten.

Wanneer wordt cultuur vernietigd, volgens Arendt?

Wanneer ze wordt aangepast aan de behoeften van vermaak en consumptie (versimpeling)
Cultuur verliest hiermee haar duurzaamheid en onafhankelijkheid van nut.

In welke drie categorieën verdeelt Hannah Arendt de wereld?

Consumptiegoederen > worden opgegeten of verbruikt. Verdwijnen vrijwel meteen.
Gebruiksdingen > hebben functie, gaan langer me
Kunstwerken > geen functie, bedoeld om te blijven bestaan.

Wat kenmerkt kunst volgens Arendt?

Het wordt niet geconsumeerd, of gebruikt
Doelbewust verwijderd uit processen van consumptie en gebruik
Kan blijven bestaan voorbij ons.
Hoort niet bij het leven, maar bij de wereld.

Wat is een voorwaarde om ons bewust te worden van die verschijningen van kunst?

Je moet even afstand nemen.
We moeten onszelf even vergeten,en het laten verschijnen zoals het is.

Wat bedoelde Kant met 'uninteressiertes Wohlgefallen'?

Kijken zonder belang
Niet willen bezitten of gebruiken.
Bevrijding noodzaak leven

Wat ziet Hannah Arendt als het probleem van de samenleving?

Ook al hebben mensen meer vrije tijd en zijn ze bevrijd van het leven > blijven bezig met status, positie, imago.
Kunnen geen echte afstand nemen
Zien kunst niet meer echt, gebruiken het vooral.

Hoe verschillen de Romeinen en Grieken in het denken over cultuur?

Romeinen > Cultuur = verzorgen, behouden, gericht op natuur, landschap
Grieken > Cultuur als woord bestaat niet = maken, techniek, beheersen, produceren

Hoe beschouwen de Grieken cultuur?

Maken, techniek, beheersen, produceren
Cultuur bestaat niet als woord.

Hoe werd de liefde voor schoonheid door de grieken begrensd door de politiek?

Bij de Grieken bepaalde de polis (publieke domein) wat gepast is.
Cultuur hoort bij samenleven, niet bij privégevoel.
Schoonheid dus niet persoonlijk, maar ingebed in een gedeelde wereld.

Welke spanning zit er tussen filosofie en schoonheid, volgens de Grieken?

Filosofie > contemplatie waarheid, kijken (passiviteit)
Schoonheid > vraag om oordeel

Wat is het Griekse woord voor filisterdom?

Baunasos
Iemand met een uitsluitend utilitaire mentaliteit > onvermogen om dingen los te zien van hun functie of nut.
Ook kunstenaars werden als baunasos beschouwd.

Waarom wantrouwden de Grieken kunstenaars?

Het vervaardigen van dingen - ook kunst - is altijd utilitair.
Het staat tegenover politiek.
Iets maken - in tegenstelling tot handelen of spreken - houdt altijd middelen of doelen in.
Resultaat bepaalt alles in het proces.

Hoe staan kunst en politiek tegenover elkaar?

Kunstenaar werkt geïsoleerd in het publieke domein
Politiek - handelen en spreken - vindt altijd plaats in openbaar, ruimte die door velen wordt gevormd.

Wat heeft een kunstwerk met de politiek gemeen?

Het moet verschijnen in de openbare, publieke ruimte

Wat verstaat Arendt onder 'smaak'?

Het vermogen om te oordelen, actieve liefde voor schoonheid.

Hannah Arendt verwijst naar Kant en zijn 'verruimde denkwijze' ( eine erweiterte Denkungsart). Wat wordt hiermee bedoeld?

Het vermogen om 'in de plaats van ieder ander te denken'.
Verder kijken dan je eigen standpunt
Inleven: hoe kijken anderen naar deze kwestie?

Hoe verbindt Hannah Arendt smaak aan kunst?

Kunst heeft geen praktisch nut. Bestaan om gezien, besproken en beoordeeld te worden.
Leren onze oordeelkracht oefenen, mening verwoorden.
Meenemen naar politieke leven.

Hoe beschermt oordeelsvermogen kunst tegen filisterdom?

Het voorkomt dat kunst alleen wordt beoordeeld op haar economische, politieke of sociale nut
Door met aandacht, verbeeldingskracht en open houding te oordelen, kunst blijvende plaats in gedeelde wereld.

Waarom is oordelen een specifieke politieke bekwaamheid? (Kant)

Je verplaatst jezelf in anderen
Meerdere perspectieven inneemt
Probeert tot overeenstemming te komen.

Waarom is het oordelen geworteld in het gezonde verstand?

Het heeft het vermogen om de wereld als 'gedeeld' te ervaren
Je zintuigen zijn individueel, maar, maar je begrijpt dat anderen dezelfde wereld zien.

Waarom hield Kant voor dat oordelen over smaak bespreekbaar zijn?

Smaak kan ter discussie worden gesteld, omdat zij 'instemming van iedereen verwacht'.

Hoe staat smaak lijnrecht tegenover 'privégevoelens'?

Een esthetisch of politiek oordeel is een eigen keuze, maar die keuze staat niet los van de werkelijkheid. We oordelen over een wereld die we met andere mensen delen.

Wat is het verschil tussen waarheid en oordeel?

Waarheid > dwingt
Oordeel > overtuigt

Waarom is oordelen geen privé-activiteit, maar politiek?

Het behelst het vermogen om de wereld niet alleen vanuit je eigen perspectief te zien, maar ook dat van anderen.

Waaraan ontleent oordelen zijn geldigheid?

Niet aan 'absolute waarheid', maar de mogelijkheid van gedeelde instemming.
Maakt mogelijk om een gemeenschappelijke wereld te vormen.

Waarom heeft smaak (vaak gezien als subjectief) juist een sociale en publieke dimensie?

Ze is gericht op overtuiging, en gedeelde betekenis.

Waarom gaan cultuur en politiek - volgens Arendt - allebei over het samen vormgeven van de wereld?

Niet feiten of absolute waarheden staan centraal, maar het vermogen van mensen om met elkaar te spreken, te oordelen en te beslissen wat zichtbaar, waardevol en betekenisvol moet zijn in de publieke ruimte.

Wat ziet Arendt als het verschil tussen kwaliteit en smaak?

Echte kwaliteit hoeft niet bewezen te worden.
Smaak bepaalt hoe mensen zich tot die kwaliteit verhouden.

Hoe voorkomt smaak dat we overweldigd worden door schoonheid?

Pure bewondering kan passief worden, alsof je alleen nog aanbidt.
Smaak zorgt voor maat, afstand, oordeel.

Hoe 'ontbarbariseert' smaak schoonheid?

Zij ordent, onderscheidt, en oordeelt

Smaak wordt niet overweldigd door schoonheid.

Wat stelt Cicero over waarheid?

Geen enkele waarheid mag absoluut worden.
Zodra iets absoluut wordt, verdwijnt oordeel, vrijheid en pluraliteit.

Humanisme ontstaat vanuit cultura anime, wat wordt hiermee bedoeld?

Humanisme ontstaat uit

Zorg voor de wereld
Aandacht
Bewaren
Bewonderen
Leren omgaan met de wereld.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

Denken over cultuur

Bekijk samenvatting

Een unieke studie- en oefentool
Nooit meer iets twee keer studeren
Haal de cijfers waar je op hoopt
100% zeker alles onthouden

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Studiemateriaal generieke omslagafbeelding