Fenomenologie, postfenomenologie - VIDEO 6 Merleau Ponty en Patocka

16 belangrijke vragen over Fenomenologie, postfenomenologie - VIDEO 6 Merleau Ponty en Patocka

Wat kenmerkt Merleau Ponty?

  • Existentiële fenomenologie (Hele mens centraal)
  • Prereflexieve verbondenheid lichaam en wereld
  • Relaties medemensen gaan vooraf aan individuele ontwikkeling.
  • Lichaam en geest verbonden
  • Denken van uit verbodenheid tussen mens en wereld.

Hoe beschouwt Merleau Ponty het menselijk lichaam?

  • Zelfsturend organisme, functioneert volgens regelmatige patronen en processen
  • Niet door buitenwereld bepaald, maar ook niet helemaal controle bewustzijn.
  • Geeft zichzelf vorm, werkt deels zelfstandig.
  • Pre-reflexieve verbondenheid lichaam en wereld.

Op welke twee manieren van primaire verbondenheid noemt Merleau Ponty?

Ratio en lichaam
  • Zonder functioneren lichaam kun je niet denken, zonder denken stuur je geen lichaam aan.

Mens en omgeving/wereld
  • Onbewust op andere mensen gericht
  • Via andere relaties ontwikkeling persoonlijkheid.     
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart

Wat wordt bedoeld met: de intersubjectiviteit gaat aan het subject vooraf?

  • We worden wie we zijn, begrijpen onszelf > in contact met anderen en deel  sociale context. Ontwikkeling persoonlijkheid.
  • Individuele eigenheid en primaire verbondenheid gaan samen.
    (Je kijkt samen naar schilderij,  het verschijnt in een gemeenschappelijke ruimte, maar je hebt wel je eigen ervaring en kunt nooit perspectief ander innemen.)

Hoe ziet Merleau Ponty de wisselwerking tussen mens en wereld?

  • Deels onbewuste, prereflexieve lichamelijke wisselwerking.
  • Lichaam in omgeving ingebed. Oriëntatie op wereld.
  • Relaties medemensen en wereld gaan vooraf aan individuele ontwikkeling individue.

Verbondenheid
  • lichaam - wereld
  • tussen mensen onderling
is er altijd, voordat we hier bewust op reageren. 

Wat bedoelt Merleau Ponty met een chiasme?

Kruispunt. Verbondenheid als startpunt.
Verwevenheid, wederzijdse relatie waarnemer en waargenomene.
Geen strikte scheiding subject object.

Zichtbaarheid

Zien en gezien worden is deelnemen aan gedeelde zichtbaarheid.
Je kunt alleen zien omdat je zelf ook zichtbaar bent.
Dit is zo transparant dat je het zelf niet meer ziet.

Wat bedoelt Merleau Ponty met een chiasme?

Kruispunt. Verbondenheid als startpunt.
Verwevenheid, wederzijdse relatie waarnemer en waargenomene.
Geen strikte scheiding subject object.

Zichtbaarheid

Zien en gezien worden is deelnemen aan gedeelde zichtbaarheid.
Je kunt alleen zien omdat je zelf ook zichtbaar bent.
Dit is zo transparant dat je het zelf niet meer ziet.

Welk spanningsveld bespreekt Merleau Ponty in zijn tekst?

Eigen individualiteit <===> relaties anderen.

Individualiteit

  • Je gelooft alleen wat voor jou waar voelt. Innerlijke acceptatie

Invloed anderen
  • Relaties, gedeelde meningen.
  • Innerlijke gedachten, verbonden en beïnvloed door interacties.
==> je vindt dus nooit volledig rust of onafhankelijkheid.

Wat kenmerkt Jan Patocka?

  • Subject staat niet meer centraal
  • Dingen verschijnen in context, nooit los.
  • Waarnemend subject hoort tot context.
  • Asubjectieve fenomenologie

Hoe ziet Jan Patocka het waarnemend subject?

Subject dat ziet, waarneemt en denkt verschijnt alleen impliciet mee, deels onzichtbaar.
Deel context van het verschijnen.
Reflectie op 'ik', afhankelijk van wereld waarin het leeft.

Hoe maakt Patocka een vergelijkbaar onderscheid zoals Heidegger tussen zijnde en zijnden?

  • Verschijnen en verschijnselen.
  • Het verschijnen en de dingen die verschijnen.
We ervaren dingen en wereld om ons heen als gestructureerd geheel.
Verschijnen geheel ordenende bewegingen waarin mensen deel vanuit maken.
Wereld > schakelt mensen en hun perspectieven in bij het laten verschijnen van dingen.

Wat wordt bedoelt met 'asubjectieve fenomenologie'?  (Patocka)

Dingen verschijnen in wereld, in context waarin mensen deel vanuit maken maar niet beheerst door mensen.
Structuren in maatschappij, geschiedenis en taal vormen kader waarbinnen mensen zich kunnen ontplooien.

  • Verschijningen niet afhankelijk van subject,  bredere gedeelde context.
  • Het gaat niet om hoe individu wereld ervaart maar hoe wereld verschijnt als gedeelde ruimte die meerdere perspectieven omvat.

Wat zijn de consequenties van Patocka's denken voor ons denken over techniek?

  • Techniek > gevormd door wereld, geeft vorm aan wereld.
  • Mens maakt geschiedenis, geschiedenis maakt ons.
  • Wij maken en gebruiken techniek. Apparaten bepalend voor onze wereld en leven.  
  • Mens ondergeschikte, maar belangrijke rol! 

Welke drie bewegingen onderscheid Patocka in menselijk leven?

1. Worteling, verankering (veiligheid, vertrouwen in sociale omgeving. Geen willekeurig 'geworpenheid'

2. Reproductie en vertrouwen (efficiëntie, controle en berekening. Werken en moeite doen om in leven te blijven.)

3. Doorbraak of waarheid. (Kritische vragen over wat gebruikelijk is, vrijheid en verantwoordelijkheid. Doorbreken vanzelfsprekende kaders. Niet terugvallen op vanzelfsprekende conventies)

Waar volgt Patocka Heideggers analyse van Heideggers gestell?

Tweede beweging menselijk bestaan. (reproductie en vertrouwen). Hier tellen allen effectiviteit en efficiëntie.

Hoe weerspreekt Patocka Heidegger?

Hij is kritisch op Heideggers alternatief van gelatenheid.
Pleit voor kritische en ethische houding

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo