Functiedomeinen - Geheugen

17 belangrijke vragen over Functiedomeinen - Geheugen

Leg aan de hand van de fenomenen 'boundary extinsion' en 'future thinking' uit waar ons geheugen op gericht is - geheugen en vooruitblikken op de toekomst

  • Ons geheugen lijkt typisch gericht op het verleden. Ervaringen worden vastgelegd in de geheugensporen in onze hersenen. Deze geheugensporen worden op een later moment gebruikt om ons gedrag te sturen
  • Geheugen is daarmee ook op de toekomst gericht
  • We zien dit in het fenomeen 'boundary extinsion'; mensen herinneren zich meer van een scène dan wat oorspronkelijk werd aangeboden.
    • Ons geheugen gaat dus voorbij de grenzen van waarneming. Het is gericht op wat nog kan komen; het geheugen kijkt vooruit
  • We zien dit ook in een ander verschijnsel 'future thinking'; betreft het vermogen om je een voorstelling te maken van een toekomstige situatie en die te beleven op eenzelfde manier als wanneer een vroegere gebeurtenis herbeleefd wordt

Wat is het prospectief geheugen? - geheugen en vooruitblikken op de toekomst

  • Sterk verwant met future thinking
  • Prospectief geheugen is het vermogen om je te herinneren om een voorgenomen actie op het juiste moment of onder de juiste omstandigheden uit te voeren.
    • Het gaat om wat je moet doen (de taak)
    • Het vereist monitoring: wanneer moet je het doen
    • Het vraagt executieve functies zoals planning, aandacht en tijdsbesef
  • Het prospectief geheugen betreft een complex mentaal vermogen waarin geheugeninhoud (wat moet er gedaan worden?) gekoppeld moet worden aan een monitoring deel (wanneer moet dit gedaan worden?)

Wanneer wordt een neuraal circuit dat betrokken is bij een gebeurtenis gestimuleerd? - neurale basis van het geheugen

  • Wanneer we een gebeurtenis in ons episodisch geheugen opslaan en later opnieuw ophalen, wordt een neuraal circuit dat verbonden is met die gebeurtenis gestimuleerd.
    • Dit houdt in dat verschillende aspecten van de gebeurtenis worden geactiveerd, zoals onze gevoelens, tijd en plaats.
    • Hebb stelde dat de pre- en postsynaptische verbindingen tussen neuronen die tegelijk actief zijn, versterkt worden. Dit idee wordt vaak samengevat met de uitspraak: 'neurons that fire together, wire together'.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart

Wat is de ondersteuning voor de veronderstelling 'neurons that fire together, wire together'? - neurale basis van het geheugen

  • Bliss en Lomo concludeerde dat door het herhaaldelijk elektrisch stimuleren van axonale verbindingen in de hippocampus de effectiviteit van de verbindingen vergroot wordt
    • Dit wordt langetermijnpotentiatie (LTP) genoemd
  • De activiteit van neuronen is afhankelijk van eerder ervaren stimuli en gebeurtenissen en kan voor langere tijd aanhouden
  • De hippocampus is betrokken bij leren en LTP
  • Later is duidelijk geworden dat de neurotransmitter glutamaat een noodzakelijke rol speelt bij LTP 

Wat zijn de functioneel onderscheidbare delen van de hippocampus volgens Zeidman en Maguire? - neurale basis van het geheugen

  • Zij toonden aan dat er in de hippocampus verschillende functioneel onderscheidbare delen bestaan
  • In het meest posterieure deel van de hippocampus worden visuele aspecten van de episode verwerkt
  • De meer anterieur gelegen delen zijn actief bij de ruimtelijke basis van een episode en het communiceren met andere gebieden in de hersenen die de elementen van de episode representeren, waardoor een meer levendige voorstelling mogelijk wordt
  • Het meest anterieur gelegen deel van de hippocampus wordt actief als de episode erg nieuw is

Van welke oorzaken kan geheugenfalen een gevolg zijn? - geheugenklachten vs geheugenstoornissen

  • Verminderd concentratievermogen
  • Problemen met EF of de perceptie
  • Hoge prestatiemotivatie
  • Emoties zoals angst of verdriet
  • Medicatie- en drugsgebruik
  • Slecht slapen

Prevalentie geheugenklachten - geheugenklachten vs geheugenstoornissen

  • Onderzoek van Jonker et al. toont aan dat bijna de helft van de volwassenen tussen de 50 en 60 jaar geheugenklachten ervaart, met een stijging tot meer dan 60% bij mensen boven de 80 jaar.
  • Vrouwen rapporteren over het algemeen meer geheugenproblemen dan mannen, en er is een verband tussen subjectieve geheugenklachten en een lager opleidingsniveau.
  • Bovendien leidt een toename van geheugenklachten in het dagelijks leven tot een lagere kwaliteit van leven en meer problemen bij dagelijkse activiteiten.

Geheugenklachten binnen de neuropsychologische diagnostiek - geheugenklachten vs geheugenstoornissen

  • Vaak voorkomende reden voor verwijzing
  • Vraag is dan of de ervaren geheugenklachten worden veroorzaakt door objectief meetbare geheugenstoornissen op geheugentests
  • Hiervoor moeten de prestaties van de patiënt op geheugentests onder de voor leeftijd en opleiding gecorrigeerde norm liggen

Hoe wordt de term amnesie in de klinische neuropsychologie gebruikt en wat is het temporele aspect van geheugenstoornissen? - amnesie en het amnetisch syndroom

  • Bij het beschrijven van het verlies van eerder opgeslagen herinneringen en een specifieke stoornis in het kunnen vormen van nieuwe herinneringen
  • Als het gaat om de periode vóór het begin van de amnesie, gaat het om stoornissen van het autobiografisch geheugen en is er sprake van retrograde amnesie
  • Indien de amnesie na het begin van de neurologische of psychologische oorzaak begint, treedt een stoornis in de codering, retentie of het ophalen van nieuwe informatie in het episodisch geheugen op. Dit wordt anterograde amnesie genoemd

Welke componenten kunnen onaangedaan of licht aangedaan zijn bij amnesie? - amnesie en het amnetisch syndroom

  • Het WG en impliciet leren blijven bij amnesie doorgaans behouden
  • Ook andere componenten van het LTG zoals het procedureel geheugen kunnen onaangedaan blijven, of slechts licht aangedaan zijn, zoals het semantisch geheugen
  • Patiënten zijn zich niet altijd bewust van hun geheugentekorten

Welke hersenaandoeningen kunnen geheugenstoornissen of het amnetisch syndroom veroorzaken? - amnesie en het amnetisch syndroom

  • Syndroom van Korsakov
  • Ziekte van Alzheimer
  • Neurodegeneratieve aandoeningen
  • Beroerte
  • Epilepsieën
  • THL
  • Hersentumoren
  • Minder vaak voorkomende aandoeningen als encefalitis of encefalopathieën door anoxie (=zuurstofgebrek) in de hersenen
  • In veel gevallen is er sprake van disfunctioneren van het hippocampale systeem in de temporaalkwab

Omschrijf geheugenstoornissen die acuut ontstaan - amnesie en het amnetisch syndroom

  • Geheugenstoornissen kunnen ook acuut ontstaan
  • Acute vormen van amnesie zijn relatief zeldzaam en worden veelal gezien op de spoedeisende hulp
  • Het vaststellen van de etiologie van plotseling ontstane forse geheugenstoornissen is niet eenvoudig. Vaak zijn patiënten verward op deze momenten
  • Geheugenstoornissen kunnen in dit geval zowel geheel voorbijgaand zijn of samengaan met andere neurologische symptomen van ernstige, blijvende hersenbeschadiging
  • Een van de meest voorkomende vormen van acute amnesie is transient global amnesia (TGA)
  • Transient epileptic amnesia (TEA) is een andere vorm van acuut optredende geheugenstoornissen

Transient epileptic amnesia - amnesie en het amnetisch syndroom

  • TEA is een andere vorm van acuut optredende geheugenstoornissen, waarbij de voorbijgaande geheugenstoornissen een primaire manifestatie van de epileptische aanvallen zijn

Functionele of dissociatieve amnesie - amnesie en het amnetisch syndroom

  • Geheugenstoornissen in samenhang met psychische stoornissen
  • Functionele amnesie wordt vooral gerelateerd aan psychische stoornissen waarbij geen toegang is tot het bewustzijn
  • Hierbij gaat het vooral om een retrograde amnesie voor autobiografische kennis, terwijl in dit geval de anterograde amnesie gering is
  • Langdurige perioden van emotionele stress of stemmingsproblemen gaan veelal vooraf aan functionele amnesie
  • Functionele amnesie kan specifiek zijn voor een bepaalde (ingrijpende) gebeurtenis zoals seksueel misbruik, of meer globaal voor langer durende perioden van stress, waarbij er sprake is van gaten in het autobiografisch geheugen (fugues)

Martin heeft net een nieuwe auto gekocht die over twee maanden wordt geleverd. In de dagen na deze aankoop ziet Martin overal precies die auto rijden die hij gekocht heeft.
Dit is een voorbeeld van
  1. priming.
  2. operante conditionering.
  3. klassieke conditionering.

Het juiste antwoord is 1. Dit is een voorbeeld van priming. Priming wordt in het boek gedefinieerd als de neiging te herhalen wat net gedaan is. Dat mag je breed opvatten en zoals beschreven kan priming erg veel vormen aannemen. Bijvoorbeeld het sneller herkennen van objecten die recent werden gezien

In het geheugenmodel van Atkinson en Shiffrin worden enkele stappen en geheugencomponenten beschreven.
Stelling: Het langetermijngeheugen bevat tot maximaal 7 units informatie.
Is deze stelling juist of onjuist?

Dit is onjuist. Dit is het geval bij het werkgeheugen. De capaciteit van het langetermijngeheugen heeft geen duidelijke begrenzing

Meike krijgt de opdracht binnen een half uur een rijtje van tien woorden uit haar hoofd te leren. Vervolgens volgt er een test waarin telkens de eerste en laatste letters van die woorden gegeven worden en zij deze verder moet aanvullen.
Dit is een voorbeeld van gecuede reproductie.
Is deze bewering juist of onjuist?

Dit is juist. Reproductietaken kunnen variëren in de mate waarin cues worden aangeboden. Als er geen enkele cue wordt aangeboden spreken we van vrije reproductie. Als er wat meer informatie wordt aangeboden, bijvoorbeeld de beginletters van net geleerde woorden, spreken we van gecuede reproductie

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo