Geschiedenis van de rechtsstaat en parlementaire democratie - De ontwikkeling van de Nederlandse rechtsstaat en democratie - burgers en stoommachines

13 belangrijke vragen over Geschiedenis van de rechtsstaat en parlementaire democratie - De ontwikkeling van de Nederlandse rechtsstaat en democratie - burgers en stoommachines

Wat was in 1815 in Nederland kenmerken voor de rechtsstaat en vrijheidsrechten?

In de Nederlandse rechtsstaat werden de rechten en plichten van burgers en overheid vastgelegd in wetten. In de grondwet waren persvrijheid en vrijheid van godsdienst vastgelegd, maar in de praktijk waren de vrijheidsrechten beperkt. Alle verenigingen hadden bijvoorbeeld toestemming van de koning nodig.

Wat was in 1815 in Nederland kenmerken voor het parlement en politieke rechten?

• In 1815 had Nederland een parlement met twee kamers: de Eerste Kamer en de Tweede Kamer.
• Het parlement was toen nog voornamelijk beperkt tot de elite en de adel.
• Politieke rechten waren sterk beperkt en stemrecht was slechts voorbehouden aan een kleine groep mannen met een bepaald inkomen of bezit.

Wat was in 1815 in Nederland kenmerkend voor de monarchie en de stijl van regeren van Willem I?

Volgens de grondwet van 1815 was Nederland een constitutionele monarchie en een eenheidsstaat: de provincies en steden kregen hun oude rechten niet terug. Ook kreeg Nederland een parlement met de oude naam Staten-Generaal. Maar een democratie werd het niet. Willem I werd een autoritaire koning en regeerde als een absoluut vorst.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart

Geef aan wat vanaf 1848 in het parlementair stelsel kenmerkend was voor de totstandkoming van het parlement.

Koning Willem II liet in 1848 een nieuwe grondwet opstellen door Thorbecke. Hierin kwamen politieke regels en burgerrechten te staan die nog steeds van kracht zijn.

Geef aan wat vanaf 1848 in het parlementair stelsel kenmerkend was voor de verhouding tussen regering en parlement.

De Tweede Kamer werd voortaan direct gekozen door de Nederlandse burgers, waardoor deze een krachtig mandaat van de kiezers kreeg en de belangrijkste van de twee Kamers werd. De Eerste Kamer werd gekozen door de Provinciale Staten, die zelf door de burgers in hun provincie werden gekozen.

Geef aan wat vanaf 1848 in het parlementair stelsel kenmerkend was voor de verhouding tussen koning en ministers

De regering bestond nog steeds uit koning en de ministers, maar de ministers waren niet langer verantwoording schuldig aan de koning, maar aan het parlement. De koning had nog weinig macht en werd onschendbaar: als hij iets verkeerd deed, waren de ministers daarvoor verantwoordelijk. In de praktijk betekende dit op den duur dat hij voor al zijn openbare uitspraken en optredens toestemming van zijn ministers nodig had.

Geef aan wat vanaf 1848 in het parlementair stelsel kenmerkend was voor de politieke rechten van de Tweede Kamer.

De regering moest jaarlijks een begroting opstellen die door het parlement moest worden goedgekeurd. De Tweede Kamer kreeg ook het recht van enquete (onderzoek) en het recht van amendement (aanpassing van wetsvoorstellen).

Geef aan welke vrijheden burgers kregen en wat er veranderde in de verhouding tussen kerk en staat.

Burgers kregen vrijheidsrechten, zoals vrijheid van godsdienst, drukpers en vereniging en vergadering. Er kwam ook vrijheid van onderwijs: gelovigen kregen het recht eigen 'bijzondere'  scholen op te richten. Daarnaast werden kerk en staat gescheiden: de overheid en godsdienstige organisaties bemoeiden zich niet meer met elkaar. Hierdoor stond de Hervormde Kerk niet meer onder overheidstoezicht, terwijl andere kerken de vrijheid kregen om zich te organiseren.

Welke politieke stroming werd vanaf 1848 belangrijk?

In 1849 volgde koning Willem III zijn vader Willem II op als staatshoofd. Hij probeerde met behulp van conservatieve politici de hervormingen van Thorbecke ongedaan te maken, maar dit mislukte doordat de liberalen de meerderheid in het parlement hadden.

Welke politieke stroming werd na 1870 minder belangrijk?

Vanaf de jaren 1870 verdwenen de conservatieven geleidelijk uit de Tweede Kamer.

Welke politieke stroming werd na 1870 belangrijk?

De belangrijkste tegenstanders van de liberalen welke aanwezig waren in het parlement, werden toen de confessionelen, die in de politiek uitgingen van het geloof.
De gereformeerde confessionele leider Abraham Kuyper richtte in 1879 de eerste landelijke politieke partij op, de Antirevolutionaire Partij (ARP). Tot dan toe waren er alleen lokale kiesverenigingen. Bij verkiezingen was Nederland opgedeeld in districten die elk hun eigen kamerlid kozen. Kamerleden vormden slechts losse groepen van geestverwanten. Kuyper eisten echter van de ARP-vertegenwoordigers dat zij het partij-programma volgden.

Welke politieke stroming kwam aan het eind van de 19e eeuw op?

In 1890 werd Willem III als staatshoofd opgevolgd door zijn dochter Wilhelmina. In die tijd kwam ook het socialisme op, de politieke stroming die streefde naar sociaaleconomische gelijkheid.

Met de totstandkoming van de parlementaire democratie eindigde in 1919 een ontwikkeling van de Nederlandse rechtsstaat en democratie.
Wat kun je als begin van deze ontwikkeling opvatten en wat is kenmerkend aan deze ontwikkeling?

1. Begin van de ontwikkeling van de Nederlandse rechtsstaat en democratie:
- Ontstaan van de eerste Nederlandse grondwet in 1814 na de Franse tijd
- Afschaffing van de absolute macht van vorsten en regenten

2. Kenmerkend voor deze ontwikkeling:
- Opkomst van politieke partijen en fracties
- Gelijkheid voor de wet en individuele rechten werden verankerd in de grondwet

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo