Oplossingsgerichte psychotherapie. 95 goede vragen, hier beantwoord

Q: In oplossingsgerichte therapie is er veel aandacht voor de samenwerkingsrelatie. Een bekende indeling van de therapeutische relatie is de indeling van bezoekerstypisch, klaagtypisch en klanttypisch. Leg deze relaties uit en geef aan per soort relatie of doe-suggesties, let-op suggesties of denk-na suggesties van toepassing zijn.

Bezoekerstypisch (Alleen complimenten, geen suggesties) Client heeft geen probleem of hulpvraag Klaagtypisch (alleen let-op en denk-na suggesties) client ervaart wel een probleem en een hulpvraag, maar ziet zichzelf nog niet als onderdeel van het probleem of de oplossing Klanttypisch (doe-, let-op-, en denk-na suggesties) Client ervaart een probleem, heeft een hulpvraag en ziet zichzelf als onderdeel van het probleem of de oplossing

In oplossingsgerichte therapie is er veel aandacht voor de samenwerkingsrelatie. Een bekende indeling van de therapeutische relatie is de indeling van bezoekerstypisch, klaagtypisch en klanttypisch. Leg deze relaties uit en geef aan per soort relatie of doe-suggesties, let-op suggesties of denk-na suggesties van toepassing zijn.

Bezoekerstypisch (Alleen complimenten, geen suggesties)
Client heeft geen probleem of hulpvraag

Klaagtypisch (alleen let-op en denk-na suggesties)
client ervaart wel een probleem en een hulpvraag, maar ziet zichzelf nog niet als onderdeel van het probleem of de oplossing

Klanttypisch (doe-, let-op-, en denk-na suggesties)
Client ervaart een probleem, heeft een hulpvraag en ziet zichzelf als onderdeel van het probleem of de oplossing

Wat zijn de voordelen van oplossingsgericht werken ten opzichte van reguliere behandeling?

Gerichtheid op krachten
erkenning van de expertrol van de cliënt
gestructureerde, actieve en directieve karakter

Er is nog weinig specifiek onderzoek naar de effecten.
Wel al conclusie dat: Oplossingsgerichte therapie is minstens gelijkwaardig aan andere therapieën, maar meestal korter, en onafhankelijk van leeftijd, sociaal-economische status en DSM-classificatie.
Het verschil in effect is vele malen groter tussen hulpverleners dan het verschil tussen therapiemethoden.

Hoe ziet de methode van de oplossingsgerichte methodiek eruit?

Minimalistisch karakter
Protocol voor het eerste gesprek en voor vervolggesprek.
Van het heden (probleem) naar het gewenste resultaat in de toekomst (doel) via het opsporen van uitzonderingen naar het vinden van oplossingen en krachten.
Vooruitgang wordt zichtbaar middels schaalmeting
Gebruik maken van open vragen, complimenten, hypothetische vragen (stel dat?), normaliseren en neutraliseren, heretikettering en erkenning geven.

Welke indeling van samenwerkingsrelaties zijn er met de cliënt in relatie tot oplossingsgerichte therapie?

Indeling overeenkomstig de veranderingsstadia van Prochaska:

Bezoekerstypische samenwerkingsrelatie: cliënt heeft geen probleem of hulpvraag
Klaagtypische samenwerkingsrelatie: cliënt ervaart wel een probleem, maar ziet zichzelf niet als onderdeel van het probleem of oplossing.
Klanttypische samenwerkingsrelatie: cliënt ervaart een probleem, heeft een hulpvraag en ziet zichzelf als onderdeel van het probleem of de oplossing.

Deze indeling kan helpen om de juiste focus en vragen te kiezen.

Wat zijn redenen om de oplossingsgerichte therapie bij ouderen in te zetten?

geeft de mogelijkheid om succesvol ouder te worden vanwege positieve focus.
Aandacht voor krachten en wensen van ouderen
Het slagen van de therapie wordt vergroot wanneer ook de fysieke situatie, medicatiegebruik en de mate van ondersteuning verhelderd wordt als onderdeel van het veranderingsproces (bio-psychosociale visie)
Specifieke thema's spelen een rol: zingeving, verlies, gezondheid, afhankelijkheid en verbondenheid.

Oplossingsgerichte therapie is empirisch en dus atheoretisch ontwikkeld, toch zijn er wel een aantal verbindingen met theoretische stromingen. Welke theoretische stromingen zijn dat?

Sociaalconstructionusme: wat iemand als werkelijkheid ervaart, wordt volgens het theoretische model geconstrueerd in gesprek met anderen. De waarnemingen en definities van problemen en oplossingen verschuiven door therapiegesprekken. De therapeut is niet de expert, maar eerder de samenwerkingspartner.
Positieve psychologie: deze stroming onderzoekt wat het leven de moeite waard maakt en hoe mensen en samenlevingen floreren (thrive). De positieve focus wordt gedeeld met oplossingsgerichte therapie en hebben beiden tot doel om een betere toekomst te creëren en optimaal te functioneren.

Bij ouderen is er een hoge prevalentie van cognitieve stoornissen, oplossingsgerichte therapie is daarbij goed in te zetten, wat is het voordeel van deze inzet?

Er is geen ziekte-inzicht nodig
Beperkingen in het geheugen vormen geen belemmering
De perceptie en de expertise van de cliënt wordt gevolgd.
Er is een aangepast protocol voor cliënten met cognitieve stoornissen

Wat zijn de voordelen van oplossingsgericht werken ten opzichte van reguliere behandeling en waarom geschikt voor ouderen?

Gerichtheid op krachten-> empowerment
erkenning van de expertrol van de cliënt (erkenning, zelfvertrouwen)
gestructureerde, actieve en directieve karakter
ouderen kunnen door levenservaring beter passende alternatieven bedenken.
kortdurend
minder zwaar

Wat houden 'leading from one step behind' en 'tap on the shoulder' in icm oplossingsgerichte therapie?

Leading from one step behind: houdt in dat de therapeut de cliënt zelf laat bepalen wat het doel is en wat bijdraagt aan het dichterbij brengen van dat doel. De therapeut stelt vragen waarmee hij de cliënt helpt de aandacht te richten op informatie die bijdraagt aan vooruitgang (tap on the shoulder).

Welke 3 doelstellingen kan mediatieve oplossingsgerichte therapie hebben?

Een mediatieve therapie kan 3 soorten doelstellingen hebben:

Het gedragsprobleem beïnvloeden (het roepgedrag verminderen)
Het welbevinden beïnvloeden van het zorgteam tegenover het gedragsprobleem (bevorderen van rust tijdens het bestaande roepgedrag)
Gewenst gedrag bij de cliënt bevorderen (rustig aanwezig zijn)

Wat is de alternatieve wondervraag? Wat is het voordeel? Wanneer wordt hij gebruikt?

De Hoop- en verschilvraag. 'waar hoopt u op' en 'wat zou dan het verschil zijn'.
Voordeel:

kort en concreet
eenvoudig te beantwoorden (vooral bij mensen met cognitieve beperking is een lang verhaal moeilijk te onthouden en er een doel uit formuleren.)
leidt tot een doel/waarde (zelfstandigheid, vrijheid, rust etc). De hoop-vraag is dus een middel om tot een doel (waarde) re komen. Bv 'ik hoop dat ik weer kan lopen' het verschil is 'dat ik meer zelfstandig ben'.

Er zijn 3 type interventies in de ouderen psychologie. Welke zijn dat en wat zijn de verschillen en overeenkomsten? Noem doel, voor wie geschikt, probleem- of oplossingsgericht, interventie bij client of mediator en hoeveel sessies gemiddeld nodig?

1. Mediatieve cognitive gedragtherapie

doel: beinvloeding van concreet observeerbaar gedrag
voor wie: complex probleemgedrag en er geen individuele behandeling mogelijk is (niet-aangeboren hersenletsel, dementie of andere beperking)
probleemgericht
via mediator
aantal sessies 4-6

2. life-review interventie

doel: leven evalueren/balans opmaken/ in reine komen
voor wie: ouderen/ naderende dood, maar mechanisme werkt bij iedereen
oplossingsgericht
via client
1-5 sessies (?)

oplossingsgerichte psychotherapie

doel: om middels het opsporen van uitzonderingen
Voor iedereen (onafh van leeftijd SES, DSM-classificatie) maar zeker voor ouderen/mensen met een beperking
oplossingsgericht
interventie bij client
kortdurend, enkele sessies

Bij ouderen en mn mensen met een beperkt ziekte-inzicht is het soms nodig om te rerouten? Wat houdt dat in?

Het vinden van een andere manier om bij het doel te komen. Belangrijk om wel eerst goed te onderzoeken of het doel echt niet haalbaar meer is. Je moet zoeken naar alternatief gedrag om doel toch te bereiken. Doel is dan bijv niet meer 'kunnen fietsen' , maar 'van natuur genieten' (waarde) dmv op video's kijken naar natuurfilms.

Wat ontdekte Macdonald (2007) over therapie-effecten?

Geen verband tussen therapieën en sociale status
Geen verband tussen leeftijd en behandelresultaat

Waar gaat aandacht in therapie vooral naar uit?

Naar wat al werkt.
Eigen aandeel daarin.
Concrete acties.

Wat toonde het onderzoek van Knekt et al. (2012) aan?

Geen significante verschillen na 1 jaar
Vergelijking tussen oplossingsgerichte en psychodynamische therapie

Waar sluit oplossingsgerichte therapie zich bij aan?

Aansluiting bij sociaalconstructionisme
Aansluiting bij positieve psychologie
Interactie en samenwerking cruciaal
Cliënten om hun definities van de werkelijkheid te onderzoeken
Focus op problemen, krachten, en oplossingen
Hervorming voor een bevredigender situatie
Positieve focus
Helpen cliënten een betere toekomst te creëren
Optimalisering functioneren
Specifiek mindset gericht op ideeën van de cliënt
Samenwerking en vooruitgang essentieel
Verschil met probleemgerichte mindset
Problemen als niet-succesvolle pogingen gezien
Veel over probleem weten niet benodigd voor oplossing
Eén oplossing kan meerdere problemen oplossen

Waar richtte het onderzoek van Dahl et al. (2000) zich op?

Oplossingsgerichte therapie bij ouderen thuis
Verbetering in functioneren en coping

Over welke persoonlijke bronnen beschikken cliënten?

Eigen hulpbronnen.
Geen nieuwe bronnen nodig.
Bestaande bronnen benadrukken.

Wat ontdekten therapeuten over uitzonderingen bij problemen?

Uitzonderingen zijn momenten waarop het probleem afwezig is
Deze momenten gebruiken bij therapie
Focus verlegd van 'Doe iets anders' naar 'Doe meer van wat werkt'

Wat ontdekte Seidel en Hedley (2008) over oudere cliënten?

Significante verbetering in klachten
Vergelijking behandelingsgroep en wachtlijstgroep

Hoe moet een therapeut omgaan met weerstand van de cliënt?

Weerstand is bruikbaar.
Geen weerstand opwekken.
Aanpassen aan cliënt.

Wat is de 'wondervraag' van Berg bij therapie?

Vraag cliënt: Wat als het wonder al gebeurde?
Client bedenkt verschil zonder het probleem
Thema: momenten zonder problemen

Wat onderzocht Ingersoll-Dayton et al. (1999)?

Mediatieve toepassing van oplossingsgerichte therapie
Effect op cliënten met dementie en verzorgenden

Hoe hebben Berg en De Shazer bijgedragen aan oplossingsgerichte therapie?

Methode ontwikkeld voor brede probleemvariëteit
Wereldwijd toegepast
Focus op 'solution focused brief therapy'

Wie heeft de oplossingsgerichte benadering in Nederland verder uitgewerkt?

Frederike Bannink onderzocht verschillende toepassingen
Samenwerking met René den Haan
Aandacht voor ouderen

Wat was het doel van de behandeling in het onderzoek door Ingersoll-Dayton et al. (1999)?

Beïnvloeden van frequentie en ernst van gedrag
Verbeteren omgang en beleving door familie

Hoe ondersteunt Roeden et al. mensen met beperkingen?

Cognitieve beperkingen en mediatie
Cliënten met verstandelijke beperking

Wat blijkt uit onderzoek naar de effectiviteit van oplossingsgerichte therapie?

Meta-analyses en systematische reviews.
Even effectief als andere therapieën.
Minder sessies.

Welke rol speelt de probleemgerichte zorgverlening bij het integreren van de oplossingsgerichte methode?

De meeste organisaties hanteren een probleemgericht paradigma.
Integratie vraagt aandacht voor oplossingsgerichte doelformulering.
Aanbevelingen van De Jong en Berg (2015) helpen integratie.
Emancipatie, versterking en empowerment van teams zijn essentieel.

Wat zou een volgend teken van vooruitgang zijn voor de cliënt?

Beter contact met de verzorging
Elke dag iets minder om tegenop te zien
Ervaren van meer vertrouwen en rust

Wat houdt de multidisciplinaire toepassing van het oplossingsgerichte paradigma in volgens Klaver (2014)?

Doelformulering van de cliënt is het uitgangspunt.
Multidisciplinair overleg onderzoekt disciplinebijdragen.
Focus op welzijn van de cliënt.
Zoveel mogelijk probleem- en oplossingsgerichte behandelingen verbinden.

Wat betekent het voor mevrouw Veen om thuis te zijn in plaats van in de therapie?

Voor mevrouw Veen zou thuis zijn enorm veel betekenen.
Ze zou zich onafhankelijk voelen, wat altijd belangrijk voor haar was.
Dit gevoel ervaart ze bij activiteitenbegeleiding en schilderen.

Wat zou de cliënt anders kunnen doen in het contact met de verzorging?

Aardiger zijn tegen de verzorging
Minder vaak boos worden
“Goedemorgen” zeggen en samen de dag starten

Hoe werd het behandeldoel van mevrouw Veen aangepast in de multidisciplinaire aanpak?

Onafhankelijkheid stond centraal.
Psycholoog en activiteitenbegeleiding droegen bij.
Staande positie geven meer vrijheid.
Fysiotherapie onderzocht haalbare oefeningen.
Integratie in dagstructuur nagekeken.

Wat betekent een hoge abstractieniveau in doelen stellen binnen de psychotherapie?

Hoge abstractieniveau: brede, algemene doelen.
Uitdaging: cliënt moet waarde kennen van doel.
Voorbeeld: iemand met ziekte wil 'mezelf zijn'.
Concrete doelen: eenvoudiger te begrijpen en behalen.

Hoe voelt mevrouw Veen zich als ze schildert?

Voelt zich los van zorg voor kinderen en kleinkinderen.
Kan tijd besteden zonder rekening te houden met anderen.
Ervaring van onafhankelijkheid en persoonlijke voldoening.

Wat zegt de therapeut als suggestie voor de cliënt?

Ontdek de andere opstelling in het contact
Blijf proberen om de houding van de verzorging te begrijpen
Regelmatig terugkeren voor voortgang
Betrek verzorgers in communicatie

Wat is de alternatieve wondervraag en welke voordelen heeft het?

De hoop-en-verschil-vraag wordt geprefereerd boven de wondervraag.
Vragen omvatten: "Waar hoopt u op?" en "En waar hoopt u nog meer op?"
Voordelen van hoop-en-verschil:

1. Concreet en eenvoudiger te beantwoorden.

Minder informatie vereist, minder cognitieve belasting.
Gericht op zelfstandigheid, vrijheid en rust.

Hoe reageren anderen op het schilderen van mevrouw Veen?

Activiteitenbegeleider vindt haar werken mooi.
Vraagt of ze opgehangen mogen worden.
Deze waardering stimuleert haar verder te gaan.

Wat zijn de voordelen van oplossingsgerichte therapie voor ouders?

- Oplossingsgerichte therapie biedt voordelen zoals:

Focus op samenwerking
Verminderde stagnatie en uitval
Gerichtheid op krachten en competenties van de cliënt
Hoop en empowerment

Wat is de impact van beperkingen en ziekte-inzicht bij cliënten?

Cliënten falen soms in het herkennen van hun beperkingen.
Onvermogen om oud gedrag opnieuw te leren.
Voorbeeld: problemen met autorijden, koken.
Therapeuten moeten alternatieve doelen bedenken.

Hoe beoordeelt mevrouw Veen haar onafhankelijkheid?

Score van 4 op schaal van 0-10, waarbij 0 slechtste moment is.
De therapeut complimenteert haar inzet.
Ze is een stuk richting haar doel bewogen.

Wat zijn de belangrijkste thema’s voor oudere cliënten in therapie?

Thema’s: zingeving, verlies, gezondheid, afhankelijkheid
Verlies leidt tot intense emoties
Omgeving vermindert emoties, steunt bij leven oppakken
Erkenning en empathische ondersteuning belangrijk

Welke rol speelt ziekte-inzicht in probleemgerichte behandelingen?

- Ziekte-inzicht wordt vaak een voorwaarde geacht voor:

Succesvolle behandeling
Complexe situaties
Gewenst alternatief: uitleg en confrontatie om samenwerking te bevorderen

Waarom is rerouten belangrijk voor cliënten met ziekte-inzicht?

Rerouten: doelen aanpassen naar realistische mogelijkheden.
Beperkt gedrag aanpassen zonder de cliënt overweldigen.
Therapie moet flexibiliteit in doelen reflecteren.
Handhaven van een goede samenwerkingsrelatie.

Waarom wordt oplossingsgerichte therapie vaak toegepast in ouderenzorg?

Krachten en wensen van ouderen: therapie richt zich hierop.
Korte en minder zware behandeling: aantrekkelijk voor ouderen.
Personalisering: respecteert interindividuele verschillen.
Onderdeel van professionele opleidingen: in onderwijs en zorg voor ouderen ingezet.

Hoe beïnvloeden fysieke beperkingen het behalen van doelen bij ouderen?

Fysieke beperkingen, zoals pijn en chronische ziekten, hebben negatieve invloed
Behoud van goede gezondheid en relaties is essentieel
Ouderen gebruiken hun levenservaringen voor doelbereik

Hoe verschilt oplossingsgerichte therapie van probleemgerichte therapie?

- Verschillen omvatten:

Gemeenschappelijk visie op situatie en problemen
Minder afhankelijk van ziekte-inzicht
Geen vooroordelen over cliënt
Gebruik van 'evocatie' in plaats van 'educatie'

Wat is een complimenten-brug-boodschap en hoe wordt deze toegepast?

Eindigt de sessie tussen therapeut en cliënt.
Bevat complimenten en een suggestie.
Twee standaard suggesties:

1. Doe-suggestie: Richt op cliëntgedrag.
2. Let-op- of denk-na-suggestie: Richt op positieve situaties.
- Type samenwerking bepaalt suggestiekeuze.

Wat zegt Iveson over de toepassing van oplossingsgerichte therapie bij ouderen?

Focus op krachten: belangrijk vanwege kwetsbaarheid.
Professionals uitgedaagd: let op wensen en doelen van ouderen.
Eigen verantwoordelijkheid: ouderen worden als eigen personen gezien.

Wat zijn de kenmerken van het therapieproces bij ouderen volgens Bonjean (2003)?

Richting emotieverwerking en omgeving
Opmerkzaam op rouw en omgaan met emoties
Gebruik van copingvragen en samenwerking
Erkenning en empathische ondersteuning centraal

Wat beschrijven De Jong en Berg (2015) met het acroniem EARS?

Eliciting: uitlokken van uitzonderingen
Amplifying: uitvergroten
Reinforcing: bekrachtigen
Starting over: opnieuw beginnen

Wat omvat het protocol voor vervolggesprekken volgens de tekst?

Nadruk op nieuwe uitzonderingen.
Bevat schalaming en complimenten-brug-boodschap.
Bespreekt verbetering sinds laatste gesprek.
Vragen richten zich specifiek op vooruitgang.
Gebruik van copingvragen als indirecte complimenten.

Hoe wordt standaardprotocol toegepast bij oplossingsgerichte therapie voor ouderen?

Gebruik standaardprotocol: volgens Den Haan & Bannink.
Aanpassingen voor ouderengroep: extra aandachtspunten.
Comorbiditeit: integreer biopsychosociale visie.
Meditatiegebruik en ondersteuning: als onderdeel van veranderingsproces.

Wat is de rol van oplossingsgerichte therapie bij ouderen?

Gericht op gedrag en denken
Empathische ondersteuning is cruciaal
Faciliteert natuurlijke samenwerkingsrelatie
Ouderen kiezen beter alternatieven door levenservaring

Wat houdt de oplossingsgerichte kennismaking in?

Focus ligt op positieve zaken in het leven van de cliënt.
Vraag naar veranderingen sinds aanmelding.
Twee derde ziet vaak positieve actie.
Pre-session change treedt op bij expliciete vragen.

Waarom is het aanpassen van therapievormen belangrijk voor ouderen met cognitieve stoornissen?

Hoge prevalentie cognitieve stoornissen
Aanpassing therapievormen en werkwijzen essentieel
Toepasbaarheid therapie hangt af van stoornisniveau
Gesprekscontact en cognitieve capaciteiten spelen een rol

Welke stappen omvat het protocol voor het eerste gesprek?

Kennismaking
Problemenonderhandeling
Doelformulering
Uitzonderingen
Schaalvraag
Volgend teken van vooruitgang
Complimenten-brug-boodschap
Evaluatie van noodzaak om opnieuw te komen

Hoe verloopt de probleemonderhandeling en doelformulering?

Begin met: "Wat brengt u hier?"
Geen diepere verkenning problemen.
Vraag: "Hoe is dit probleem voor u?"
Plaats probleem in oplossingsgericht perspectief.

Hoe versterken bekrachtiging en positieve eigenschappen het zelfgevoel?

Vergroten gevoel van invloed
Voorbeeld vraag: "Hoe kwam u op dat goede idee? U bent iemand die… [positieve eigenschap]."

Wat is belangrijk in de samenwerkingsrelatie bij oplossingsgerichte therapie?

Goede samenwerkingsrelatie gebaseerd op cliëntperspectief.
Open vragen, hypothetische vragen, en complimenten gebruikt.
Erkenning en normalisering zijn cruciaal.
Vermijd confrontatie; focus op cliëntdoelen.
Therapeut past stijl aan veranderstadium van cliënt aan.

Wat wordt besproken tijdens de kennismaking in het eerste gesprek?

Analyse van samenwerking tussen cliënt en therapeut
Voorleggen behandeling als 'winkel'
Probleemgericht of oplossingsgericht werken
Analyseren toekomstbeeld waarna het probleem opgelost zou zijn

Hoe wordt aandacht gericht op de gewenste toekomst in therapie?

Vraag hoe cliënt merkt dat gesprekken helpen.
Stel de wondervraag voor toekomstvisie.
Vorm met de cliënt een fantasiebeeld van een wonder.
Details vragen voor een concreet doelbeeld.

Wat is het ideaal van oplossingsgerichte therapie volgens de tekst?

Minimalistisch ideale benadering.
Minimale theorie, maximale interventie.
Beperkt aantal sessies voor voldoende effect.
Focus op dat iemand zelfstandig verder kan.

Wat kenmerkt een klachtgerichte samenwerkingsrelatie?

Cliënt ziet zichzelf als probleem of hulpvraag.
Ervaring van werkelijke problemen.
Therapeut helpt juiste focus te vinden.
Belangrijke rol van vragen selecteren richting cliënt.
Focus op samenwerking voor oplossing.

Wat betekent het 'voorleggen van de winkel' volgens Bannink (2013)?

Cliënt krijgt verschillende keuzes in behandeling
Nadruk op eigen wensen van de cliënt
Probleemgerichte of oplossingsgerichte benadering kiezen

Wat is een schaalvraag en hoe wordt deze gebruikt?

Vraagt cliënt zichzelf te plaatsen van 0 (slechtste moment) tot 10 (dag na het wonder)
Helpt motivatieniveau bepalen
Belangrijk voor duidelijke gedragsformulering

Wat zijn de voordelen van oplossingsgerichte therapie voor cliënten met een verstandelijke beperking?

Gerichtheid op krachten
Erkenning als expertrol van de cliënt
Gestructureerde, actieve, directieve aanpak
Betrek het zorgteam
Krachtperspectief van cliënten

Wat zijn de stappen voor het eerste en vervolggesprek in oplossingsgerichte therapie?

Eerste gesprekprotocollen: heden naar gewenste toekomst.
Uitzonderingen zoeken naar oplossingen en krachten.
Voortgang zichtbaar via schaalmeting.
Richting geven en aandacht behouden.

Wat is het doel van de oplossingsgerichte aanpak?

Nadruk op toekomst waarin het probleem opgelost is
Focus op doelen en veranderingen gewenst door de cliënt
Client helpt richting bepalen op basis van deze doelen

Wat bleek uit het onderzoek naar alternatief therapieën volgens Macdonald (2007, 2003)?

Geen verband tussen type klacht/DSM-classificatie en therapie-effect
Geen verband tussen sociaal-economische status en behandelresultaat
Geen verband tussen leeftijd en behandelresultaat volgens Macdonald

Welk effect had oplossingsgerichte coaching op zorgteams volgens Roeden et al. (2014b)?

Verbetering in proactief denken
Betere kwaliteit van relaties
Bereiken van teamdoelen

Hoe wordt de opstelling van de therapeut beschreven in oplossingsgerichte therapie?

De Shazer: "leading from one step behind".
Therapeut houdt afstand, maar brengt de cliënt dichter bij doelen.
Vragen: focus van cliënt naar kleine vooruitgang.

Wat is belangrijk in de relatie tussen cliënt en therapeut in oplossingsgerichte therapie?

Antwoorden van de cliënt hangen af van vragen van de therapeut.
Juiste vragen stellen is essentieel.
Nadruk op succes erkennen en concreet maken.
Er zijn altijd uitzonderingen voor problemen.
Persoonlijke hulpbronnen inzetten.
Geen weerstand creëren; aanpassen aan cliënt.
Relatie belangrijker dan techniek.
Lokale kennis belangrijker dan theoretische kennis.

Wat toonde het grootste onderzoek van Knekt e.a. (2012) aan over oplossingsgerichte therapie?

10 jaar durende gerandomiseerde studie
Oplossingsgerichte therapie, korte/lange psychodynamische therapie
Bij 326 cliënten met angst/stemmingsstoornissen
Geen significante verschillen na 1 jaar follow-up

Welke thema's onderzochten Carr et al. (2014) bij oplossingsgerichte therapie voor chronische aandoeningen?

Verantwoordelijkheid in therapie
Ondersteuning van de therapeut
Voortuitkijken vs. terugkijken
Belang van communicatie

Hoe sluit oplossingsgerichte therapie aan bij sociale en psychologische stromingen?

Aansluiting bij sociaalconstructionisme
Therapie als samenweringspartner, niet expert
Verband met positieve psychologie
Focus op kansen en oplossingen
Bevorderen optimaal functioneren

Hoe wordt de effectiviteit van oplossingsgerichte therapie beoordeeld volgens onderzoek?

Meta-analyses en systematische reviews uitgevoerd.
Onderzoek vergelijkt met andere benaderingen.
Even effectief als cognitieve gedragstherapie en psychodynamische therapie.
Meestal minder sessies nodig.
Toegepast bij verschillende doelgroepen en klachten.

Wat onderzochten Dahl e.a. (2000) met betrekking tot therapie bij ouderen?

Oplossingsgerichte therapie bij thuiswonende ouderen
Klachten: depressie, angst, huwelijksproblemen, coping chronische ziekten
Significante verbetering in functioneren na therapie

Wat waren de voordelen van oplossingsgerichte therapie volgens cliënten met chronische aandoeningen?

Gevoel van empowerment
Controle en vertrouwen in therapie
Mogelijkheid om zelf oplossingen te vinden

Hoe ontstond de 'wondervraag' in de therapeutische praktijk?

Berg vroeg een cliënt: ‘Stel dat er een wonder zou gebeuren, wat zou dat voor verschil maken?’
Vrouw werd levendiger en bedacht zich ander mogelijkheden.
Therapeuten gebruikten standaard de 'wondervraag' als hulpmiddel.

Wat is het belang van een specifieke mindset in oplossingsgerichte therapie?

Bevat ideeën over cliënt en samenwerking
Verschilt van probleemgerichte mindset
Gebaseerd op uitgangspunten volgens De Shazer en Dolan
Gericht op realisatie van vooruitgang en oplossingen

Wat concludeerde het onderzoek van Seidel en Hedley (2008) over cliëntengroepen en therapie?

Vergelijking tussen behandelgroep en wachtlijstgroep
Significant betere lichamelijke klachten en algemener functioneren in behandelgroep
Significante verschillen in ernst van het probleem

Waarop zijn klinisch ervaringsgebaseerde beschrijvingen van oplossingsgerichte therapie bij ouderen gericht?

Individueel (De Haan & Bannink, 2012; Bonjean, 2003; Iveson, 2001)
Systemen (Bonjean, 1997)
Cognitieve problemen (Iveson, 2002; Fisch et al., 1982; Ratner et al., 2012; Klaver & Bannink, 2010; Klaver, 2014; 2016)

Wat is de ontstaansgeschiedenis van oplossingsgerichte psychotherapie?

Ontwikkeld in de jaren '80 door De Shazer en Berg.
Geïnspireerd door Weakland e.a. (1974).
Gericht op oplossingen binnen tien sessies.
Het medische model verlaten: klachten als gewoonten.
Onderzoek naar momenten van vooruitgang.
Model is atheoretisch en empirisch.

Wie hebben de oplossingsgerichte therapie ontwikkeld en waar is deze methode verspreid?

De Shazer en Berg ontwikkelden oplossingsgerichte therapie.
Methode toegepast op individuen en gezinnen.
Wereldwijd verspreid, o.a. onder Berg & De Jong, 1996; 2002.
In Nederland verder ontwikkeld door Den Haan & Bannink, 2012.

Wat zijn enkele uitgangspunten van oplossingsgerichte therapie?

Problemen zijn niet onsuccesvolle pogingen om moeilijkheden op te lossen
Weinig kennis over het probleem nodig om op te lossen
Één oplossing kan meerdere problemen aanpakken

Hoe beïnvloedde oplossingsgerichte therapie de zorg voor cliënten met dementie volgens Ingersoll-Dayton e.a. (1999)?

Gericht op familieleden/verpleegkundig assistenten
Vermindering van dwalen en agressief gedrag
Beïnvloeding van frequentie en ernst van gedrag
Significante verbetering in omgang en beleving

Welke organisaties hebben invloed gehad op de verdere ontwikkeling van oplossingsgerichte therapie?

Groep van C. Iveson met toepassing in Londen.
Iveson bedacht het vierarmigmodel.
Bannink breidde toepassing uit naar verschillende groepen waaronder ouderen.

Wat toonden Roeden e.a. (2014) aan over een ander doelgroep in therapie?

Groep cliënten met verstandelijke beperking
Cognitieve beperkingen geen rol bij mediatie
Significante verbetering in gedrag bij gewenste inzet

Wat doet men bij oplossingsgerichte psychotherapie?

Bij oplossingsgerichte psychotherapie worden, zonder ideeën van cliënten te veranderen, deze toch te bewegen tot een andere aanpak van het probleem dan voorheen. Hierbij wordt niet ingestoken op inzicht of reorganisatie van de structuur van systeem/persoonlijkheid.

Wat zijn belangrijke uitgangspunten bij de oplossingsgerichte psychotherapie?

Vragen naar oplossingen (niet naar problemen)
Aandacht geven aan wat al goed gaat
Ga op zoek naar uitzonderingen van het probleem
Richt je op de hulpbronnen van cliënten
Therapeut schikt zich naar cliënt
Cliënt-therapeut relatie is belangrijker dan de technieken
Lokale kennis (kennis van therapeut over eigen leven) is belangrijker dan universele kennis (theoretische kennis)

Welke technieken worden ingezet bij oplossingsgerichte psychotherapie?

Wondervraag
Schaalvraag
Uitzonderingen benoemen op het probleem
Complimenten en suggesties geven

Welke aanpassingen dienen worden gedaan bij mensen met cognitieve stoornissen in de oplossingsgerichte psychotherapie?

Alternatieve wondervraag (hoop-en-verschilvraag: waar hoopt u op, als alles wat u hoopt zou uitkomen, wat zou dat voor verschil maken?)
Focus op omgang met beperkingen en gebrek aan ziekte-inzicht
Ondersteuning met hulpmiddelen en helpers

Oplossingsgerichte psychotherapie

95 belangrijke vragen over Oplossingsgerichte psychotherapie