Disruptieve, impulsbeheersings- en andere gedragsstoornissen

27 belangrijke vragen over Disruptieve, impulsbeheersings- en andere gedragsstoornissen

Wat is een oppositioneel-opstandige stoornis, welke stoornissen kunnen hieruit voortvloeien en wat zijn de criteria waar aan voldaan moeten worden?

Oppositioneel-opstandige stoornis: een patroon bestaand uit een boze/prikkelbare stemming, ruziezoekend/ongehoorzaam gedrag of wraakzucht, dat minstens 6 maanden duurt.

Criteria:
- niet gericht aan broer/zus
- boze/prikkelbare stemming
- ruziezoekend/ongehoorzaam gedrag
- wraakzucht
- zorgen voor lijdensdruk bij betrokkenen en omgeving

Dit gedurende 6 maanden, minstens één keer per week.

Mate van ernst:
Ernstige vorm: komt in drie/meer sociale omgevingen voor
Matige vorm: twee sociale omgevingen
Lichte vorm: één sociale omgeving

Mogelijke voorloper van:
OOS > normoverschrijdend-gedragstoornis > antisociale-persoonlijkheidsstoornis               

Bij welke leeftijdsgroep komen de nieuwe DSM-5 categorie disruptieve, impulsbeheersings- en andere gedragsstoornissen tot uiting?

Volwassenen

Waarom zijn gedragsstoornissen samengebracht in een categorie

Omdat gedragsproblemen resulteren in schending van de rechten van andere (bijv agressie), en/of leiden tot conflicten met autoriteitsfiguren en/of regelovertreding (bijv brandstichting)
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart

Wanneer kunnen de eerste symptomen van een oppositioneel opstandige stoornis (oos) zich ontwikkelen?

Vanaf de kindertijd, het is een mogelijke voorloper van een normoverschrijdend- gedragsstoornis die zelf weer een mogelijke voorloper is van een antisociale-persoonlijkheidsstoornis.

Welke stoornissen vallen onder disruptieve, impulsbeheersings- en ander gedragsstoornissen

  1. Oppositioneel-opstandige stoornis
  2. periodiek-explosieve stoornis
  3. normoverschrijdend-gedragsstoornis
  4. antisociale-persoonlijkheidsstoornis
  5. pyromanie
  6. kleptomanie

Disruptieve, impulsbeheersings- en andere gedragsstoornissen. Er is sprake van problemen waar in deze categorie?

Problemen met beheersing emoties en gedrag die resulteren in

  • schending rechten van anderen (agressie) en/of
  • leiden tot conflicten met autoriteitsfiguren en/of
  • regelovertredingen (brandstichting). 

Hoe verhouden de Oppositioneel-opstandige stoornis (OOS), de Normoverschrijdend-gedrag stoornis (NG) en de Antisociale-persoonlijkheidsstoornis (ASP) zich tot elkaar?

De OOS wordt gezien als de voorloper van de NG, de NG wordt gezien als een voorloper van de ASP.

Op welke manier hebben de oppositioneel-opstandige stoornis, de normoverschrijdend-gedragsstoornis en de antisociale-persoonlijkheidsstoornis met elkaar te maken? Leg uit.

Hoewel de oppositioneel-opstandige stoornis ook bij volwassenen kan voorkomen, wordt deze stoornis in de DSM-5 vooral gezien als een mogelijke voorloper van de normoverschrijdend-gedragsstoornis. De normoverschrijdend- gedragsstoornis wordt op zijn beurt weer gezien als een mogelijke voorloper van de antisociale-persoonlijkheidsstoornis.
In de DSM-5 worden de oppositioneel-opstandige stoornis, de normoverschrijdend-gedragsstoornis en de antisociale-persoonlijkheidsstoornis beschouwd als uitingen van dezelfde onderliggende problematiek die gedurende de ontwikkeling toeneemt in ernst.
Chakhssi et al., 2018

Wat zijn de verschillende diagnostische methoden bij OOS?

Informatie verzamelen bij betrokkenen en informanten uit verschillende sociale omgevingen.

Methoden: interviews, gedragsobservaties, zelfrapportagemethoden.
    • Volwassenen: Composite International Diagnostic (CIDI) vragenlijst. Symptomen uit het verleden en van de afgelopen 12 maanden worden uitgevraagd.

Doel:
- Concrete situatie in kaart brengen
- Directe gevolgen van het gedrag in kaart brengen

Krijgt iedereen met een oppositioneel-opstandige stoornis later ook een normoverschrijdend-gedragsstoornis? Leg uit.

Nee, niet iedereen met een oppositioneel-opstandige stoornis krijgt later ook een normoverschrijdend-gedragsstoornis. Ongeveer 70 procent van de kinderen met een oppositioneel-opstandige stoornis zal niet meer voldoen aan de criteria als ze volwassen zijn.
Chakhssi et al., 2018

Wat is de behandelmethode van OOS?

Cognitieve gedragstherapie, va 12 jaar:
- emoties eerder en beter te signaleren
- gewerkt aan sociale vaardigheden, in het bijzonder empatische vaardigheden
- gewerkt aan probleemoplossend vermogen

Multisystemische therapie, va 12 jaar:
- richt zich op factoren waarvan bekend is dat zij samenhangen met probleemgedrag
- uitgebreide analyse betrokkenen, gezin, vrienden, buurt en de opleiding
- effectiviteit: gunstig effect!

Geef uitleg over de antisociale-persoonlijkheidsstoornis in lekentermen.

Als je een antisociale persoonlijkheidsstoornis (ASP) hebt, vertoon je antisociaal gedrag. Je kunt roekeloos, agressief, prikkelbaar, impulsief en onverschillig overkomen. Rekening houden met (de gevoelens van) anderen is lastig en regels worden vaak niet nageleefd.

Hoewel oppositioneel-opstandige stoornis ook bij volwassenen kan voorkomen, wordt deze stoornis in de DSM-5 vooral gezien als een mogelijke voorloper van de
Kies uit 1, 2, 3, of 4.
periodiek-explosieve stoornis.narcistische-persoonlijkheidsstoornis.normoverschrijdend-gedragsstoornis.impulsbeheersingsstoornis NAO.

3.

Wat is pyromanie, diagnostiek en behandeling?

Pyromanie: opzettelijk brandstichting voor opwinding en plezier.

Criteria:
- vaker dan één keer
- lust, voldoening en opluchting bij het plannen en aansteken
- geen andere redenen voor de brandstichting


Diagnostiek: SCID-I-interview.     

Behandeling:
- exposure in vitro, met nadruk op de negatieve consequenties.
- herkennen en corrigeren van impulsieve gedachten.


Bij de oppositioneel-opstandige stoornis dient men te voldoen aan minimaal vier DSM-5-criteria waarvan … een voorbeeld is.



1. bedrog of diefstal

2. vernieling van andermans eigendommen

3. destructief gedrag

4. wraakzucht

4.

Wat is kleptomanie, criteria, diagnostiek en behandeling?

Kleptomanie: herhaaldelijk stelen, met daarbij gevoelens van opluchting en voldoening.

Criteria:
1. Onvermogen om weerstand te bieden om voorwerpen te stelen die iemand niet nodig heeft.
2. Oplopend gevoel van spanning voor de diefstal
3. Gevoel van plezier, voldoening en opluchting
4. Stelen is niet om een andere reden zoals wraak of geldelijk gewin
5. Stelen kan niet verklaard worden door een andere stoornis
Er is geen sprake van kleptomanie als het stelen zich voordoet tijdens een psychose of manische periode.


Diagnostiek: aanvullende methode voor de SCID-1           

Behandeling: CGT

Welke 5 schemamodi /copingsstijlen zijn toegevoegd voor de behandeling van o.a. Antisociale persoonlijkheidsstoornis in een forensische setting?

  • Manipuleren en bedriegen
  • bedreigen en intimideren
  • denigreren en minachten
  • verborgen bedreigingen zoeken
  • agressie om te elimineren

Welke vorm van diagnostiek wordt geadviseerd bij de antisociale persoonlijkheidstoornis?

Er wordt geadviseerd gebruik te maken van de SCID-II, of bij een vermoeden van psychopathie van de Psychopathy Checklist-Revised (PCL-R).
De PCL-R levert een dimensionele score op tussen 0 en 40 die aangeeft in welke mate de onderzochte overeenkomt met de prototypische psychopaat.

Waarom is er nog geen duidelijke behandeling voor de ASP?

De behandeling van ASP en psychopathie blijft controversieel bij gebrek aan gerandomiseerde behandelstudies.

Voorlopig wordt er gebruik gemaakt van:
  1. Cognitieve gedragstherapie


Tijdens deze behandeling werden de delicten die de forensische patiënt gepleegd had in kaart gebracht, samen met de factoren die daarin een rol hebben gespeeld. Samen met de patiënt worden dan alternatieve strategieën bedacht, die vervolgens geoefend worden

2. Schematherapie

Op basis van klinische ervaringen zijn er 5 schemamodi van overcompenserende copingstijlen ontwikkeld

Welke behandeling is effectief gebleken voor pyromanie?

Een cognitieve gedragstherapie gericht op gokken, op basis van imaginaire exposure en het herkennen van de impulsen om brand te stichten.

Wat zijn belangrijke kenmerken voor pyromanie"?

Bij pyromanie dient, naast een verleden van herhaaldelijke brandstichting, sprake te zijn van het beleven van lust of opluchting bij het stichten van brand. De brandstichting wordt voorafgegaan door de opbouw van spanning of emotionele opwinding, en na de brandstichting volgt een golf van ontspanning.

Welke vormen van comorbiditeit komen veel voor bij pyromanie?

Stemmingsstoornissen, angststoornissen, middelgerelateerde stoornissen, persoonlijkheid- en eetstoornissen en andere impulsbeheersingsstoornissen.

Welke behandeling is effectief gebleken voor kleptomanie

Er is weinig onderzoek naar gedaan. In de praktijk wordt vaak CGT toegepast.

Wat is er bekend over de behandeling bij kleptomanie?

Er is weinig onderzoek beschikbaar over de werkzaamheid van psychologische behandelingen of farmacotherapie bij kleptomanie. In de praktijk wordt vaak CGT toegepast.

Wat zijn differentiaaldiagnose bij Kleptomanie?

NG en ASP

Welke psychofarmaca blijkt een positief effect te hebben op kleptomaniesyndroom?

De opiaat-receptorantagonist naltrexon (Naltrexon)

Er is weinig onderzoek gedaan naar werkzaamheid van psychologische behandelingen of farmacotherapie.

Er is wel een uitzondering, wat?

Random gecontroleerde studie waarin opiaat-receptorantagonist naltrexon positief effect had

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo