Suïcidaal gedrag; systematische beoordeling van het suïcidaalrisico: de wanhoop bespreken

20 belangrijke vragen over Suïcidaal gedrag; systematische beoordeling van het suïcidaalrisico: de wanhoop bespreken

Wat is het belang van langetermijnrisicofactoren bij het identificeren van groepen met een verhoogde kans op suïcide?

- Identificeren groepen met hoger risico
- Kortetermijnpredictie individueel moeilijk
- Mogelijkheid voor algemene predictie op collectief niveau
- Preventie richten op hele groep
- Door verzamelen van de juiste info en goed persoonlijk contact mogelijk patiënten uit een hoge risicogroep met een extra grote kans te identificeren.

Wat houdt het systematisch onderzoek van proximale factoren naar suïcidaliteit in?

- Nauwkeurige inventarisatie van gedachten, gevoelens, plannen, voorbereidingen, gebeurtenissen en reacties
- Onderzoek naar verschillende factoren die moeilijk in maat en getal zijn uit te drukken
- Taak van hulpverlener om alle factoren in samenhang te onderzoeken
- Doel: bepalen of patiënt tot risicogroep behoort of extra verhoogd risico loopt

Wat zijn enkele variabelen die gerelateerd zijn aan suïcide bij depressie in empirisch onderzoek?

- Ernstige en langdurige gevoelens van hopeloosheid en schuld
- Een laag gevoel van eigenwaarde
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart

Wat is een belangrijke groep met een hoog risico op suïcide bij afhankelijkheid van middelen?

- Oudere depressieve mannen die aan alcohol verslaafd zijn
- Depressie bij afhankelijkheid van middelen als belangrijkste aanjager
- Meestal worden mensen die veel drinken uiteindelijk depressief
- Verhoogde kans op suïcide wanneer verslaafden hun laatste dierbare verliezen

Wat zijn enkele factoren die het suïciderisico bij persoonlijkheidsstoornissen verhogen?

Comorbiditeit verhoogt het risico op suïcide bij persoonlijkheidsstoornissen substantieel. Depressie verdiept de suïcidale gedachten en vooral verdieping van hopeloosheid kan leiden tot een verhoogd risico. Impulsiviteit speelt uiteraard een rol. Belangrijke aanjager is overmatig middelengebruik. Een geschiedenis van seksueel misbruik en geweld behoort vaak tot de voorgeschiedenis

Wat is een sterke aanwijzing voor een langdurige kwetsbaarheid voor suïcide?

- Eén poging is niet altijd een aanwijzing
- Meerdere suïcidepogingen zijn een sterke aanwijzing
- Terugkerende episoden van sterke suïcide-ideatie tonen kwetsbaarheid

Welke zijn de risicomomenten waarop er relatief vaak suïcides plaatsvinden?

- Vlak na ontslag uit een klinische opname of ziekenhuis na een suïcidepoging
- Het eerste weekend op een opnameafdeling
- Het eerste weekend of laatste weekend van detentie
- Wanneer een medepatiënt of hulpverlener zelfmoord heeft gepleegd
- Tijdens de vakantie van de therapeut
- Bij onrust in het behandelteam

Waarom is het belangrijk om op systematische wijze kwetsbaarheden en risicomomenten in onderlinge samenhang door te nemen bij een patiënt om een indruk te krijgen van suïcidaliteit?

- Suïcidaliteit is een graadmeter voor wanhoop
- Brengt mogelijk achtergronden en aanleidingen in kaart
- Helpt bij het identificeren van toekomstperspectieven
- Praktische ingang om samen problemen aan te pakken
- Eerste stap om veiligheidsrisico's af te wenden

Waarom is de vraag naar de wanhoop van de patiënt de eerste en belangrijkste vraag van de hulpverlener? Hoe kan een hulpverlener deze vraag stellen?

- Het is een vorm van valideren en laat de patiënt zich begrepen voelen
- Het bevestigt de gevoelens van de patiënt
- Het is belangrijk om de patiënt tijd te gunnen
- De intensiteit en inhoud van suïcidegedachten moeten worden begrepen
- De hulpverlener moet rustig, doortastend en nieuwsgierig zijn

Waarom is het van belang voor hulpverleners om te informeren naar de ernst van de wanhoop bij een patiënt die langdurig aan suïcide denkt?

- Patiënten die langdurig aan suïcide denken, zijn waarschijnlijk langdurig wanhopig
- De ernst van de wanhoop kan variëren en moet worden begrepen
- Het helpt hulpverleners om een beter beeld te krijgen van de situatie
- Het stelt hulpverleners in staat om de gepaste ondersteuning te bieden

Waarom is gedetailleerd doorvragen belangrijk bij het bespreken van suïcidegedachten?

- Doorvragen maakt wanhoop bespreekbaar
- Het vormt een beeld van suïcidegedachten
- Men moet niet tevreden zijn met vage antwoorden
- Vragen naar gespaarde medicijnen, eerdere pogingen, tijdstippen, afscheidsbrieven, gevolgen voor naasten, etc.
- Het helpt de patiënt inzicht te krijgen in hoeverre hij gevorderd is in zijn gedachten over suïcide
- Resulteert in een gedeelde topografische kaart van suïcidale wanhoop en voornemens

Hoe kan gedetailleerd doorvragen helpen bij het beoordelen van de ernst van suïcidegedachten?

- Helpt bij het verkrijgen van een eerste indruk van de ernst van de suïcidegedachten
- Geeft inzicht in de specifieke gedachten en plannen van de persoon
- Score op vragenlijsten kan aanvullend inzicht bieden
- Nauwkeurigheid en specificiteit in de gedachten en plannen geven een indicatie van de nabijheid van suïcide als mogelijkheid

Welke stadia van suïcide-ideatie worden genoemd en wat kenmerkt elk stadium?

- Lichte mate: patiënt heeft vluchtige gedachten over suïcide zonder een plan en is zich bewust van de gevolgen voor naasten.
- Ambivalentie: patiënt overweegt zowel suïcide als het voortzetten van het leven, er is sprake van conflict met anderen en wraakgedachten kunnen voorkomen.
- Ernstige mate: patiënt heeft continu zelfmoordgedachten, voelt wanhoop en heeft een plan voor suïcide.
- Zeer ernstige mate: patiënt is wanhopig, heeft een uitgewerkt suïcideplan, ziet geen consequenties voor nabestaanden, en voelt zich ontredderd en buiten controle.

Wat is de Suicidal Ideation Attributes Scale (SIDAS) en waarvoor kan deze worden ingezet?

- Vijf items over verschillende aspecten van suïcidale gedachten die kan worden ingezet als ROM of voor terugkerende snelle meting:

- Frequentie van suïcidale gedachten
- Controleerbaarheid van suïcidale gedachten
- Nabijheid van een suïcidepoging
- Mate van kwelling door suïcidale gedachten
- Interferentie met dagelijkse bezigheden

Wat zijn de stappen voor beoordeling van suïcidaliteit in de geestelijke gezondheidszorg (ggz)?

- Verzamel voorinformatie en vraag naar vroegere suïcidaliteit.
- Maak contact met de patiënt.
- Onderzoek de huidige situatie van de patiënt.
- Onderzoek de recente voorgeschiedenis.
- Onderzoek de ruimere en persoonlijke geschiedenis.
- Formuleer een toekomstverwachting gebaseerd op de stappen 3, 4 en 5.
- Maak een diagnostische formulering en stel een veiligheidsplan op.

Wat zijn enkele psychiatrische risico-indicatoren voor suïcidaliteit?

- Psychiatrische aandoeningen zoals depressie, verslaving, en persoonlijkheidsstoornissen vormen een verhoogd risico.
- Andere relevante stoornissen zijn stemmingsstoornissen, angststoornissen, schizofrenie, psychotische stoornissen, ASS, persoonlijkheidsstoornissen, verslaving, eetstoornissen, intoxicaties en verstandelijke beperkingen.
- Psychologische factoren zijn o.a. zwart-witdenken, wanhoop en dwangmatig piekeren.

Welke instrumenten zijn er naast de SIDAS, voor het meten van suïcidaliteit en wat zijn hun kenmerken?

- Beck Suicide Intent Scale (1974): richt zich op dodelijkheid van suïcidepogingen qua planning en uitvoering.
- Bruikbaarheid van de Beck Scale voor voorspelling is beperkt; lage scores kunnen wijzen op herhaald niet-dodelijk suïcidaal gedrag, vooral bij borderlinepatiënten.
- VOZZ en VOZZ-SCREEN: recent gevalideerd in Nederland voor onderzoek naar suïcidaliteit bij jongeren (12–23 jaar).
- VOZZ-SCREEN bestaat uit 10 vragen voor een eerste indicatie van suïcidale depressie.
- VOZZ is een itemlijst met 39 items die een overzicht geeft van alle mogelijke aspecten van suïcidale gedachten en gevoelens en dient als basis voor gesprekken.

Wat zijn opvallendheden uit onderzoek naar de motieven van suicideplegers adhv Bancroft?

- De meest voorkomende motieven zijn: de situatie was te ondraagelijk, mijn gedachten waren zodanig vreselijk dat ik er vanaf wilde
- Degenen met perceived burdomseness als motief bleken in de follow up het vaakst succesvol suicide te hebben gepleegd.
- Het motief van kwaad zijn komt vaker voor bij niet westerse migranten of nederlandse surinamers.

Wat moeten hulpverleners weten en kunnen wanneer ze naar de ernst van de wanhoop informeren

  • Hulpverlener moet beseffen hoe wanhoop voelt
  • hulpverlener moet goed beeld krijgen van intensiteit van de wanhoop
  • stellen van vragen op de juiste toon (niet te afstandelijk, niet te betrokken, vanuit nieuwsgierigheid)
  • hulpverlener vraagt naar toekomstperspectief
  • hulpverlener vraagt naar vervolgstappen

Welke vier mate van suïcide ideatie zijn er

  • Lichte mate:
    • af en toe vluchtige gedachten over suïcide,
    • heeft geen plan,
    • denkt aan naasten
  • ambivalentie:
    • wil zowel suïcide plegen als doorgaan.
    • Suïcide staat in het teken van breuk met anderen
    • gedachten aan wraak
  • ernstige mate:
    • voortdurende gedachten en beelden,
    • voelt zich wanhopig,
    • heeft plan gemaakt
  • zeer ernstige mate:
    • wanhoop,
    • denkt constant aan suïcide,
    • geen oog voor naasten,
    • heeft uitgebreid plan,
    • emotioneel ontredderd,
    • geen controle

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo