De bevoegdheidsverdeling in België - De bevoegdheidsverdeling tussen de federale entiteiten - Grondslagen van de bevoegdheidsverdeling

16 belangrijke vragen over De bevoegdheidsverdeling in België - De bevoegdheidsverdeling tussen de federale entiteiten - Grondslagen van de bevoegdheidsverdeling

Wie doet aan bevoegdheidsverdeling in België?

De bevoegdheidsverdeling wordt vastgelegd in de grondwet en bijzonderemeerderheidswetten.

De bevoegdheid om de bevoegdheden te verdelen (= kompetebz-kompetenz) is federale materie

Wat houdt de autonomie van de federale entiteiten in?

Zowel de federale overheid als de deelstaten hebben elk een stuk van de soevereine staatsmachten

Welke belangrijke grondslagen kunnen we aan de bevoegdheidsverdeling koppelen?

  1. De autonomie en gelijkheid van de federeale entiteiten
  2. Het exclusiviteitsbeginsel
    • Materiële exclusiviteit
    • Territoriale exclusiviteit
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart

Welke nuances kunnen we maken op de autonomie & gelijkheid van de federale entiteiten?

  • Art. 169 GW: federale OVH heeft substitutierecht op vlak van internationale verplichtingen
  • Autonomie van Brusselse Hoofdstedelijk Gewest is beperkt
    • Art. 45 BWBI: in bepaalde gevallen kan de koning de uitvoering van ordonnanties schorsen
      • (bv Brussel schaft openbaar vervoer af, koning kan dit tegenhouden - geb id praktijk nooit, mr bestaat wel)
    • Gewone rechters kunnen ordonnanties toetsen aan Gw. ALS GwH niet bevoegd is

Wat houdt de autonomie en gelijkheid van de federale entiteiten in?

  • Autonomie = Zowel de federale overheid als de deelstaten hebben elk een stuk van de soevereine staatsmachten
    • Logisch gevolg autonomie: Regeling rond BVH’en kunnen dan ook verschillend zijn in de 2 gewesten/ gemeenschappen. (bv afwijkend milieurecht)
      • Schending gelijkheidsbeginsel? (= personen in dezelfde omstandigheden gelijk behandelen) à Is hier geen gelijke situatie.
  • Ze zijn ook gelijk; er bestaat geen hiërarchie tussen de federale overheid en de deelstaten.

Welke nuances kunnen we maken op de autonomie van de federale entiteiten?

  • Autonomie
    • Art. 169 GW: federale ovh heeft substitutierecht ovv INT' verplichtingen (ze kunnen in de plaats treden van de deelstaten als zij door hun politieke houding het hele land in de problemen brengt)
    • Autonomie van Brusselse Hoofdstedelijk Gewest is beperkt
      • Art. 45 BWBI: in bepaalde gevallen kan de koning de uitvoering van ordonnanties schorsen (bv Brussel schaft openbaar vervoer af, koning kan dit tegenhouden - geb id praktijk nooit, mr bestaat wel)

Welke nuances kunnen we maken op de gelijkheid van de federale entiteiten?

  • Gelijkheid
    • Brusselse Hoofdstedelijk Gewest is niet volledig gelijk aan het Vlaamse en Waalse gewest
      • Wetgevende normen zijn bv ordonnanties ipv decreten
      • Statuut BR OR is minderwaardig
        • Een gewone rechter mag ordonnanties toetsen aan de GW ipv het GwH (DUS: Brusselse ordonnanties zijn kwetsbaarder voor GW’ toetsing)

Wat bedoelen we met de materiële exclusiviteit?

In THEORIE kan er maar 1 entiteit bevoegd zijn voor een BVH.

Gevolg: In België hebben we geen conflictregel nodig (die bv zou bepalen welke bvh voorrang krijg) zoals in Duitsland (bundesrecht breekt landrecht)

Wat betekent "het gelijkheidsbeginsel beknot de autonomie van de deelstaten niet"

Het GwH aanvaardt niet dat je gediscrimineerd wordt omdat de regels in Vlaanderen en Wallonië verschillen

Wat is het verschil tussen het systeem van parallele bevoegdheden en de dubbelaspectleer?

Resultaat is gelijkaardig, maar parallele BVH kunnen 2 OVH over dezelfde BVH optreden. Bij DAL kunnen 2 OVH’en over hetzelfde problemen beslissen door BVH A (bv onderwijs) en B (bv volksgezondheid)


Vanwege de autonomie is er een mogelijkheid tot gedifferentieerd bestuur. Wat houdt dat in?

Dezelfde materie kan op verschillende wijzen worden georganiseerd, afhankelijk van het deel van België waar je je bevindt.

Wat bedoelen we met territoriale exclusiviteit?

deelstaten mogen in beginsel geen handelingen stellen buiten het gebied waarvoor ze bevoegd zijn.
Let op: betekent niet dat de beslissingen die ze nemen binnen hun BVH geen gevolgen mogen hebben buiten hun territorium, ze mogen cf het evenredigheidsbeginselen andere entiteiten wel niet dwarsbomen

Wat houdt de gelijkheid van de federale entiteiten in?

Er is geen hiërarchische relatie tussen de federale overheid en de deelstaten. Wetten kunnen decreten/ordonnanties niet wijzigen en vice versa.


Wetten kunnen decreten/ordonnanties niet wijzigen en vice versa. Hierop bestaat een uitzondering, wat is de uitzondering?

In geval van bevoegdheidsoverdracht is een wijziging wel mogelijk.

Wat is het substitutierecht voor internationale verplichtingen?

De federale OH kan zich in de plaats stellen van de deelstaten om de naleving van internationale/supranationale verplichtingen te verzekeren (art. 169 Gw.)

Wat als er toch conflicterende wetgeving is igv materiële exclusiviteit

  1. Zwaartepuntleer
    • De bevoegdheid die meest doorweegt omtrent de materie 'krijgt' exclusieve bevoegdheid
  2. Dubbel-aspectleer
    • Gelijkaardige maatregelen zijn mogelijk, maar vanuit eigen exclusieve bevoegdheidsmaterie
    • Tegenwoordig meest gebruikt

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo