Startpagina / Samenvattingen / Week 0 - Voorbereiding / inspecteur-belastingplichtige-wet

Aangifteverplichting - Algemene Beginselen van Behoorlijk Bestuur

Q: De doorbraakarrresten en het harmonisatiewet-arrest, zijn de antwoorden op het spanningsveld tussen rechtspraak en het toetsingsverbod. Wat staat er in de doorbraakarresten?

De Belastingkamer van de HR gezegd: 'Wij toetsen niet zozeer de wet zelf, maar wij toetsen het besluit dat o.b.v die wet is genomen. Dat besluit kan dus wel worden getoetst in de uitvoering niet de ABBB of de wet zelf.'

19 belangrijke vragen over Aangifteverplichting - Algemene Beginselen van Behoorlijk Bestuur

Wat is het toetsingsverbod? Waar vind je het?

Je vindt het in art.120GW. Het betekent dat de rechter eigenlijk alleen het recht toepast en niet in beoordeling treedt van de wet of ongeschreven rechtsbeginselen.
Formeler gezegd: de rechter toetst niet de geldigheid van de (belasting)wetten aan de grondwet en ook niet ongeschreven, algemene rechtsbeginselen.

Waarom speelt het toetsingsverbod een rol bij de Algemene Formele Beginselen van Behoorlijk Bestuur? Noem dit aan de hand van een voorbeeld.

Er is een spanningsveld tussen besluiten van een BO aan de ene kant en dat toetsingsverbod aan de andere: bijvoorbeeld een belastingaanslag die wordt opgelegd. De regels van het belastingrecht worden uitgevoerd door een Inspecteur, wat leidt tot een te betalen belastingbedrag. Als dan door een algemeen beginsel dat besluit niet in stand kan blijven, zou je impliciet kunnen afleiden dat de wet niet wordt toegepast in een concreet geval. Dit is juist de crux want de rechter mag nogmaals niet in beoordeling treden van die wetten.

De doorbraakarrresten en het harmonisatiewet-arrest, zijn de antwoorden op het spanningsveld tussen rechtspraak en het toetsingsverbod.

Wat staat er in de doorbraakarresten?

De Belastingkamer van de HR gezegd: "Wij toetsen niet zozeer de wet zelf, maar wij toetsen het besluit dat o.b.v die wet is genomen. Dat besluit kan dus wel worden getoetst in de uitvoering niet de ABBB of de wet zelf."

Noem 2 voorbeelden van een besluit dat wel getoetst kan worden zonder dat er strijdigheid ontstaat met de belastingwet of ABBB.

Dat het besluit is genomen terwijl er bepaalde verwachtingen zijn gewekt of bepaalde gevallen ongelijk behandeld zijn, in de uitvoering van dat besluit. Dus in de uitvoering van dat besluit spelen de ABBB een rol maar niet bij toetsing van de wet zelf.

De doorbraakarresten en het harmonisatiewet-arrest, zijn de antwoorden op het spanningsveld tussen rechtspraak en het toetsingsverbod.

Wat staat er in het harmonisatiewet-arrest?

Een bepaald (rechts)gevolg van een bepaalde wet of uitvoeringshandeling van besluiten, kan door de wetgever onder ogen zijn gezien, en dan bewust aanvaard. Als de wetgever een bepaald gevolg, echt niet onder ogen heeft gezien en des al niettemin heeft aanvaard, kan de (belastingrechter) niet het bestreden besluit of de aanslag vernietigen wegens een schending van het recht of een bepaald algemeen beginsel omdat de rechter dan in feite de wet in formele zin zelf zou toetsen aan dat algemene rechtsbeginsel en daarmee zijn bevoegdheid zou voorbijgaan terwijl de wetgever dat eigenlijk zelf al heeft gedaan.

Rechtsherstel bij schending van een ABBB. Wat gebeurt er dan? Noem een antwoord bij schending van de materiële beginselen.

Dan voorziet de (belasting)rechter doorgaans een oplossing van het geschil door inhoudelijke toetsing en dan zonodig de belasting te verlagen of terug te geven.

ABBB gelden voor Bestuursorganen. Dus ook uitvoeringshandelingen (besluiten) van de Staatssecretaris.

Moet er nog onderscheid gemaakt worden in de uitlatingen die verwachtingen kunnen wekken?

Er moet inderdaad onderscheid gemaakt worden in uitlatingen aan de zijde van overheid die enerzijds algemeen zijn en anderzijds individueel gericht bereik hebben. Een beleidsregel heeft een meer algemeen bereik.

ABBB gelden voor Bestuursorganen. Geldt bijvoorbeeld het vertrouwensbeginsel dan ook voor beleidsregels?

Beleidsregels zijn in principe uitvoeringshandelingen van de Staatssecretaris: de Belastingdienst moet zich aan die beleidsregels houden en de belastingplichtige kan zich dus ook beroepen op die regel die ten voordelen kan werken, zelfs als die regel in strijd zou zijn met een wet want gerechtvaardigd vertrouwen.

Geldt het vertrouwensbeginsel bij een beleidsregel ook voor de Inspecteur (kan hij zich erop beroepen)?

Nee, als de beleidsregel gunstig is dan kan de belastingplichtige zich erop beroepen. De Inspecteur daarentegen moet zich minimaal houden aan de wet. Beleidsregels zijn een lagere vorm van regelgeving.

Algemene voorlichtingen, zoals brochures of algemene toelichtingen. Vallen deze onder de beschermende werking van het vertrouwensbeginsel?

Ze kunnen zeker wat vertrouwen aan ontlenen maar het is niet voldoende voor een belastingplichtige, als de uitlating gunstig is, om daar beroep op te doen: niet concreet genoeg er moet iets meer zijn.

Er zijn ook uitlatingen van de overheid die een minder algemeen en meer gericht bereik hebben: namelijk een individuele uitlating. Noem een voorbeeld.

Van belang is dan die specifieke toezegging, de welbewuste schijn van de standpuntbepaling creëert.
Als je bijvoorbeeld als belastingplichtige een bepaald geval (met specifieke feiten) voorlegt aan de Belastingdienst of Inspecteur, er daarna over is nagedacht en een standpunt is ingenomen, en dat standpunt wordt gecommuniceerd naar jou, dan mag je erop vertrouwen dat de toezegging wordt nagekomen door het BO.

Wat is de ondergrens aan het vertrouwensbeginsel in geval van een individuele uitlating door de Overheid?

Hoofdregel: je mag erop vertrouwen dat het BO de toezegging nakomt.
Dit is evenwel anders als de toezegging dermate in strijd is met een juiste toepassing dat een nakoming daarvan niet kan worden gerekend.

Gelijkheidsbeginsel: gelijke gevallen moeten gelijk worden behandeld. Wanneer kan een belastingplichtige daarop beroep doen?

Begunstigend beleid van de Staatssecretaris voor een bepaalde groep maar niet voor een andere groep, terwijl die groep, gezien het doel van die beleidsregel, zich in een zelfde soort situatie bevindt. De gunstige behandeling zal dan moeten uitstrekken naar de andere benadeelde groep en de HR zal dan ook echt rechtsherstel bieden, vooral bij schendingen in materiële rechtsregels.
Oogmerk tot begunstiging: het BO heeft een andere belastingplichtige specifiek begunstigd. En jij bevindt je eigenlijk in dezelfde soort siutatie en je kan dat bewijzen dan moet jij ook worden begunstigd.

Er is een bewijsachtige regel die samenhangt met het vertrouwensbeginsel en het oogmerk tot begunstiging. Hoe heet deze en wat houdt het in?

Dit is de zgn. Meerderheidsregel. Hij houdt in dat als jij als belastingplichtige kan bewijzen dat 2 of meer gevallen met jou vergelijkbaar zijn, dan is het aan de Inspecteur om te bewijzen dat die behandeling niet berustte op een bewuste behandeling. Slaagt hij daarin dan zal er worden bijgesteld en gecorrigeerd. Slaagt hij er niet in, dan geldt hoe de meerderheid behandeld is.

Welke 3 dingen schrijft het evenredigheidsbeginsel voor?

De maatregel moet geschikt zijn om het doel te bereiken
Noodzakelijk zijn om het doel te bereiken
Evenwichtig zijn in uitwerking naar het gestreefde doel

Hoe zit het met niet-gebonden (dus discretionaire) bevoegdheden van BO en het evenredigheidsbeginsel, zoals een vrije niet gebonden boetebeschikking?

De Inspecteur moet dat naleven in de concrete casus, dus bijvoorbeeld een boetebeschikking dan moet de oplegging geschikt, noodzakelijk en evenwichtig zijn.

Volgens de docent kan niet worden uitgesloten dat het evenredigheidsbeginsel ook wat meer tot uiting zal gaan komen in de toekomst t.z.v de gebonden beschikkingen. Waar doelt hij op?

Daar waar de wetgever zich niet heeft gerealiseerd en geen beslissingen heeft genomen over de onevenredige uitwerking van bepaalde besluiten bij bepaalde belastingaanslagen, de belastingrechter dan toch zal kunnen gaan zeggen dat de belastingregel niet geschikt, noodzakelijk en vooral disproportioneel is en er een rechtsherstel in een individueel geval dan zou moeten plaatsvinden. Het belastingrecht zou daardoor volwassener worden.

Wat is het motiveringsbeginsel in geval van de Inspecteur?

Dat als de Inspecteur een aanslag oplegt (en is afgeweken van de aanslag van de Belastingplichtige) of beslist op een voor bezwaar vatbare beschikking, hij motiveert waarom hij van e.e.a afwijkt of oplegt.

Belastingrecht kent een gesloten stelsel van rechtsbescherming. Wat gebeurt er als de Inspecteur echt totaal niet voldoet aan de motiveringsplicht bij een gebonden beschikking? Leg de hoofdregel uit maar ook het mogelijke alternatief.

Hoofdregel: de belastingrechter zal zelf het besluit in beroep integraal herbeoordelen of kunnen beoordelen.
Mogelijk alternatief: de rechter verwijst terug naar het BO de Inspecteur, ook de belastingplichtige wil graag opnieuw het bezwaar in zodat hij gehoord kan worden bijvoorbeeld zodat hij een goed gemotiveerd bezwaard krijgt en weer beter in beroep kan gaan.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

Week 0 - Voorbereiding

Bekijk samenvatting

Een unieke studie- en oefentool
Nooit meer iets twee keer studeren
Haal de cijfers waar je op hoopt
100% zeker alles onthouden

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Studiemateriaal generieke omslagafbeelding

Aangifteverplichting - Algemene Beginselen van Behoorlijk Bestuur

19 belangrijke vragen over Aangifteverplichting - Algemene Beginselen van Behoorlijk Bestuur

Wat is het toetsingsverbod? Waar vind je het?

Waarom speelt het toetsingsverbod een rol bij de Algemene Formele Beginselen van Behoorlijk Bestuur? Noem dit aan de hand van een voorbeeld.

De doorbraakarrresten en het harmonisatiewet-arrest, zijn de antwoorden op het spanningsveld tussen rechtspraak en het toetsingsverbod.Wat staat er in de doorbraakarresten?

Noem 2 voorbeelden van een besluit dat wel getoetst kan worden zonder dat er strijdigheid ontstaat met de belastingwet of ABBB.

De doorbraakarresten en het harmonisatiewet-arrest, zijn de antwoorden op het spanningsveld tussen rechtspraak en het toetsingsverbod.Wat staat er in het harmonisatiewet-arrest?

Rechtsherstel bij schending van een ABBB. Wat gebeurt er dan? Noem een antwoord bij schending van de materiële beginselen.

ABBB gelden voor Bestuursorganen. Dus ook uitvoeringshandelingen (besluiten) van de Staatssecretaris.Moet er nog onderscheid gemaakt worden in de uitlatingen die verwachtingen kunnen wekken?

ABBB gelden voor Bestuursorganen. Geldt bijvoorbeeld het vertrouwensbeginsel dan ook voor beleidsregels?

Geldt het vertrouwensbeginsel bij een beleidsregel ook voor de Inspecteur (kan hij zich erop beroepen)?

Algemene voorlichtingen, zoals brochures of algemene toelichtingen. Vallen deze onder de beschermende werking van het vertrouwensbeginsel?

Er zijn ook uitlatingen van de overheid die een minder algemeen en meer gericht bereik hebben: namelijk een individuele uitlating. Noem een voorbeeld.

Wat is de ondergrens aan het vertrouwensbeginsel in geval van een individuele uitlating door de Overheid?

Gelijkheidsbeginsel: gelijke gevallen moeten gelijk worden behandeld. Wanneer kan een belastingplichtige daarop beroep doen?

Er is een bewijsachtige regel die samenhangt met het vertrouwensbeginsel en het oogmerk tot begunstiging. Hoe heet deze en wat houdt het in?

Welke 3 dingen schrijft het evenredigheidsbeginsel voor?

Hoe zit het met niet-gebonden (dus discretionaire) bevoegdheden van BO en het evenredigheidsbeginsel, zoals een vrije niet gebonden boetebeschikking?

Volgens de docent kan niet worden uitgesloten dat het evenredigheidsbeginsel ook wat meer tot uiting zal gaan komen in de toekomst t.z.v de gebonden beschikkingen. Waar doelt hij op?

Wat is het motiveringsbeginsel in geval van de Inspecteur?

Belastingrecht kent een gesloten stelsel van rechtsbescherming. Wat gebeurt er als de Inspecteur echt totaal niet voldoet aan de motiveringsplicht bij een gebonden beschikking? Leg de hoofdregel uit maar ook het mogelijke alternatief.

Samenvattingen die gerelateerd zijn aan Topic / sectie - Aanslagbiljet

Week 0 - Voorbereiding

Week 1 - Spelproces, terugblik en herziening…

Week 5 - Fiscaal strafrecht

Week 3: beroep en bezwaar, proces van rechts…

Exploring humans an introduction to the phil…

Psychologie & sociologie : basiscursus

sheets

Leren veranderen

Overheidsfinanciën

Hoofdzaken socialezekerheidsrecht

Handboek van het Nederlandse staatsrecht

Van de BV en de NV

De doorbraakarrresten en het harmonisatiewet-arrest, zijn de antwoorden op het spanningsveld tussen rechtspraak en het toetsingsverbod.

Wat staat er in de doorbraakarresten?

De doorbraakarresten en het harmonisatiewet-arrest, zijn de antwoorden op het spanningsveld tussen rechtspraak en het toetsingsverbod.

Wat staat er in het harmonisatiewet-arrest?

ABBB gelden voor Bestuursorganen. Dus ook uitvoeringshandelingen (besluiten) van de Staatssecretaris.

Moet er nog onderscheid gemaakt worden in de uitlatingen die verwachtingen kunnen wekken?