Asser/Sieburgh 6-III 2022/541-560 - Kwalitatieve verplichting - Bij overeenkomst bedongen overgang van verplichting om iets te dulden of niet te doen ten aanzien van registergoed

9 belangrijke vragen over Asser/Sieburgh 6-III 2022/541-560 - Kwalitatieve verplichting - Bij overeenkomst bedongen overgang van verplichting om iets te dulden of niet te doen ten aanzien van registergoed

Vraag: Wat maakt art. 6:252 BW mogelijk en waarom is deze bepaling ingevoerd?

Antwoord: Art. 6:252 BW maakt het mogelijk dat bij overeenkomst een verplichting om iets te dulden of niet te doen ten aanzien van een registergoed overgaat op rechtsopvolgers onder bijzondere titel. Deze bepaling is ingevoerd omdat het oude recht kwalitatieve verplichtingen niet erkende en de praktijk daarom was aangewezen op kettingbedingen, terwijl aan deze rechtsfiguur behoefte bestond.

Vraag: De kwalitatieve verplichting moet betrekking hebben op een aan de schuldenaar toebehorend registergoed (art. 6:252 BW). Wat houdt deze voorwaarde nader in en waarom is zij beperkt tot registergoederen?

Antwoord: Deze voorwaarde houdt in dat de verplichting alleen kan rusten op goederen waarvoor overdracht of vestiging inschrijving in de openbare registers vereist is (art. 3:10 BW), zoals onroerende zaken en te boek gestelde schepen en luchtvaartuigen. De beperking tot registergoederen hangt samen met het vereiste dat het beding in de openbare registers moet worden ingeschreven om aan rechtsopvolgers onder bijzondere titel te kunnen worden tegengeworpen, ter waarborging van de rechtszekerheid van derden.

Vraag: De kwalitatieve verplichting moet betrekking hebben op een aan de schuldenaar toebehorend registergoed (art. 6:252 BW). Ten behoeve van wie kan een dergelijke verplichting worden bedongen en wat volgt daaruit?

Antwoord: De kwalitatieve verplichting kan niet alleen ten behoeve van de bedinger zelf, maar ook ten behoeve van een derde worden bedongen. Dit betekent dat de werking van art. 6:252 BW niet beperkt is tot verplichtingen die uitsluitend het belang van de contractspartij dienen, maar ook verplichtingen kan omvatten die strekken tot bescherming of bevoordeling van een derde, mits aan de overige vereisten van art. 6:252 BW is voldaan.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart

Vraag: Bij een kwalitatieve verplichting moet bij overeenkomst zijn bedongen dat derden aan de verplichting gebonden zullen zijn (art. 6:252 BW). Wat houdt deze voorwaarde nader in en hoe wordt de kenbaarheid voor derden gewaarborgd?

Antwoord: Deze voorwaarde houdt in dat partijen uitdrukkelijk moeten hebben beoogd dat de verplichting niet alleen de contractspartij, maar ook derden zal binden. De kenbaarheid van dit beoogde derdeneffect wordt gewaarborgd doordat de overeenkomst waarin de verplichting is opgenomen krachtens art. 6:252 BW in een notariële akte moet worden neergelegd, zodat voor derden duidelijk is dat de verplichting bedoeld is om door te werken.

Vraag: Tot welke categorieën van derden kan een kwalitatieve verplichting zich uitstrekken op grond van art. 6:252 BW, en wat volgt daaruit voor de inhoud van de verplichting?

Antwoord: Een kwalitatieve verplichting kan zich uitstrekken tot rechtsopvolgers onder bijzondere titel en tot personen die van de rechthebbende een gebruiksrecht verkrijgen, zoals huurders, pachters, vruchtgebruikers en erfpachters, alsmede economische eigenaren. Het beding kan zich richten tot één of beide categorieën, maar de inhoud van de verplichting behoort niet te variëren per gebonden persoon, aangezien dit in strijd zou komen met de rechtszekerheid.

Vraag: De kwalitatieve verplichting moet als inhoud hebben een dulden of een niet-doen (art. 6:252 BW). Wat houdt deze inhoudelijke beperking in en wat is de ratio daarvan?

Antwoord: Deze voorwaarde houdt in dat een kwalitatieve verplichting alleen kan bestaan uit het dulden van een bepaald gebruik of het nalaten van een handeling ten aanzien van een registergoed. Actieve verplichtingen om te doen of te geven zijn in beginsel uitgesloten, omdat zij snel een te zware belasting vormen voor opvolgende eigenaren en voor gebruikers die hun recht buiten de openbare registers om verkrijgen (zoals huurders en pachters). De beperking dient daarmee de bescherming van derden en de rechtszekerheid.

Vraag: De kwalitatieve verplichting moet een dulden of niet-doen betreffen (art. 6:252 BW). In hoeverre zijn nevenverplichtingen tot een doen toch toegestaan?

Antwoord: Nevenverplichtingen tot een doen zijn toegestaan indien zij ondergeschikt zijn aan de hoofdverplichting om iets te dulden of niet te doen, noodzakelijk zijn voor een goede uitoefening daarvan en de schuldenaar niet onevenredig zwaar belasten. Een voorbeeld is de verplichting om een weg, waarvan het gebruik moet worden geduld, in goede staat te houden.

Vraag: Kunnen verplichtingen die de bevoegdheid tot vervreemding of bezwaring van een registergoed beperken als kwalitatieve verplichting overgaan op grond van art. 6:252 BW?

Antwoord: Nee. Verplichtingen die de rechthebbende obligatoir beperken in zijn bevoegdheid om het registergoed te vervreemden of te bezwaren kunnen wel tussen partijen worden overeengekomen, maar kunnen niet als kwalitatieve verplichting van rechtswege overgaan op rechtsopvolgers onder bijzondere titel (art. 6:252 lid 5 BW jo. art. 3:83 BW).

Vraag: Wat is de werking van een boetebeding dat een kwalitatieve verplichting tot dulden of niet-doen versterkt (art. 6:252 BW)?

Antwoord: Indien de kwalitatieve verplichting is versterkt met een boetebeding, gaat de verplichting tot betaling van de boete over op de rechtsopvolger voor zover de boete ten tijde van de overgang nog niet is verbeurd, op grond van overeenkomstige toepassing van art. 6:157 lid 4 BW. Voor zakelijke gebruikers geldt dat zij aan het boetebeding zijn gebonden; huurders en pachters slechts indien zij het boetebeding bij hun verkrijging kenden.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo