Samenvatting: Inleiding Strafrecht

Lees hier de samenvatting en de meest belangrijke oefenvragen van inleiding strafrecht

• 1 inleiding

  Dit is een preview. Er zijn 7 andere flashcards beschikbaar voor hoofdstuk 1
  Laat hier meer flashcards zien

• Wanneer mag het recht op privacy (art. 8 EVRM) worden beperkt bij toepassing van dwangmiddelen?

  Art. 8 EVRM beschermt het recht op privacy (privé-, gezinsleven, woning, correspondentie). Inbreuk is toegestaan als aan drie voorwaarden is voldaan:
  

  1. Wettelijke basis (law):
     
     • Er moet een wet zijn (formele of materiële zin).
       
     • Wet moet voorzienbaar en toegankelijk zijn.
       
  2. Legitiem doel (aim): Inbreuk moet dienen ter bescherming van bijv. nationale veiligheid of openbare orde.
     
  3. Noodzaak (necessity): Inbreuk moet noodzakelijk zijn in een democratische samenleving.
     

• Welke processuele rechten volgen uit art. 6 EVRM bij een criminal charge?

  Art. 6 EVRM garandeert o.a. de volgende rechten:
  

  • Redelijke termijn (lid 1):
    
    • Eerste aanleg: uitspraak binnen 2 jaar na vervolging.
      
    • Hoger beroep: binnen 2 jaar na instellen.
      
    • Cassatie: stukken binnen 8 maanden bij Hoge Raad.
      
  • Nemo tenetur (Saunders): Recht om zichzelf niet te belasten.
    
  • Onafhankelijke & onpartijdige rechter (lid 1).
    
  • Onschuldpresumptie: Schuld pas na rechterlijke vaststelling.
    
  • Informatie over beschuldiging (lid 3a): Verdachte moet weten waarvoor hij vervolgd wordt.
    
  • Recht op verdediging en rechtsbijstand (lid 3b-c): Inclusief effectief recht op advocaat.
    
  • Getuigenverhoor (lid 3d): Recht op ondervraging, maar verzoeken mogen worden afgewezen.
    

• Wat houdt art. 6 EVRM in en wanneer is sprake van een ‘criminal charge’?

  Art. 6 EVRM garandeert een eerlijk proces voor iedereen tegen wie een criminal charge is ingediend.
  Het begrip ‘criminal charge’ is ruimer dan ‘vervolging’ in NL recht. Het EHRM kijkt naar:
  

  • Is het volgens nationaal recht strafrecht? → Dan per definitie een criminal charge.
    
  • Zo niet, dan let het EHRM op:
    
    1. De aard van het feit, en
       
    2. De zwaarte/soort van de sanctie.
       

• Wat zijn de belangrijkste rechten die in het EVRM gegarandeerd worden?

  • Het recht op leven (art. 2 EVRM);
  • Het verbod van foltering (art. 3 EVRM);
  • Het recht op veiligheid en vrijheid (art. 5 EVRM);
  • Het recht op een eerlijk proces (art. 6 EVRM);
  • Het legaliteitsbeginsel (art. 7 EVRM);
  • Het recht op privacy (art. 8 EVRM);
  • De vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst (art. 9 EVRM); en
  • De vrijheid van meningsuiting (art. 10 EVRM).

• Wat zijn belangrijke verdragen voor Nederland met betrekking tot mensenrechten?

  • Europees verdrag van de rechten van de mens (EVRM)
    
  • Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR)
  • Europees sociaal handvest (ESH)
  • Internationaal verdrag inzake economische en sociale rechten (IVESCR)

• Wat houdt causaliteit in het strafrecht in en welke theorieën zijn van belang?

  Causaliteit (oorzaak-gevolg) is cruciaal bij materiële en gekwalificeerde delicten. Een causaal verband kan complex zijn (causale keten). Vier theorieën:
  

  • Conditio sine qua non: Elke onmisbare schakel is oorzaak → te ruim en onpraktisch.
    
  • Causa-proximaleer: Laatste schakel voor het gevolg is oorzaak → problematisch bij lange ketens.
    
  • Voorzienbaarheidsleer: Gevolg moet redelijkerwijs voorzienbaar zijn → faalt bij toevalsfactoren.
    
  • Redelijke toerekening (geldend recht): Vraag is of gevolg in redelijkheid aan de gedraging kan worden toegerekend. Casuïstisch, bepaald door omstandigheden (zie Letale longembolie-arrest).
    

• Wat zijn gekwalificeerde en geprivilegieerde delicten?

  • Gekwalificeerd delict: delicten die wegens de omstandigheden of de gevolgen, een zwaardere straf opleveren
    
  • geprivilegieerd delict: delicten die wegens bijzondere omstandigheden juist een minder hoge straf opleveren (kinderdoodslag door moeder)

• Wat zijn commissie en omissie delicten?

  • Commissiedelict: (een ‘doen’): een delict waar je jezelf schuldig aan maakt als je doet wat in de delictsomschrijving staat.
    
  • omissiedelict: (een ‘niet doen’): een delict waar je jezelf schuldig aan maakt als je juist niet doet wat je moet doen. 

• Wat is het verschil tussen formele en materiële delicten?

  • Materieel omschreven delict: niet de handeling, maar het resultaat is van belang
    
  • formeel omschreven delict: hierin wordt een uitgesproken, vrij scherp getypeerde handeling strafbaar gesteld. 

• Welke interpretatiemethoden hanteert de rechter bij open normen in het strafrecht?

  Bij open termen moet de rechter interpreteren. Dit mag, zolang hij zijn bevoegdheden niet overschrijdt. De vier hoofdmethoden zijn:
  

  • Grammaticaal: Uitleg volgens de letterlijke tekst.
    
  • Wetshistorisch: Uitleg op basis van de bedoeling van de wetgever, met gebruik van parlementaire geschiedenis.
    
  • Wetssystematisch: Uitleg in samenhang met het systeem van de wet waar de bepaling onderdeel van is.
    
  • Teleologisch: Uitleg op basis van het doel of de strekking van de bepaling, afgestemd op huidige opvattingen.