Startpagina / Samenvattingen / Ouderenpsychologie / seksualiteit-seksueel-dementie

Ouderen en seksualiteit

13 belangrijke vragen over Ouderen en seksualiteit

Hoe kunnen ouderen veroudering op het gebied van seksualiteit voorkomen?

Overigens kunnen deze veranderingen in tijd en intensiteit wisselen. Er zijn aanwijzingen dat de regel use it or lose it van toepassing is: degenen die een actief seksueel leven leiden, hebben minder last van veroudering van de seksuele organen dan degenen die toch al niet zoveel (meer) aan seks deden (Van Lankveld e.a., 2009; NIPO, 2003; Trudell e.a., 2000).

Hoe beïnvloedt oestrogeentekort seksualiteit bij vrouwen?

Bij vrouwen leidt oestrogeentekort na de menopauze tot lichamelijke veranderingen die invloed hebben op seksualiteit. Opwinding duurt langer, de vagina wordt minder vochtig, de vaginawand dunner en minder elastisch, en de schaamlippen en vagina verkleinen. Dit kan gemeenschap pijnlijk maken, waardoor meer tijd en aandacht nodig is voor opwinding. Hoewel de clitoris niet kleiner wordt, neemt de zwelling vaak af. Het orgasme verandert minimaal, hoewel de duur kan afnemen en soms gepaard gaat met pijn door onregelmatige baarmoedercontracties. Seksuele bevrediging op latere leeftijd hangt samen met eerdere seksuele ervaring en activiteit.

Hoe beïnvloeden gezondheidsfactoren seksualiteit?

Gezondheidsfactoren beïnvloeden seksualiteit sterk, met erectieproblemen als duidelijk voorbeeld. Medische aandoeningen zoals hartziekten, diabetes, en hypertensie verstoren vasculaire, neurale of endocriene processen, terwijl factoren als vermoeidheid, pijn, of bewegingsbeperkingen zin en opwinding belemmeren. Medicatie, waaronder pijnstillers, antidepressiva en bloeddrukverlagers, kan seksuele functies negatief beïnvloeden, vooral bij ouderen. Alcohol- en nicotinegebruik verergeren dit. Psychische en sociale gevolgen van ziekte, zoals angst, spanning of trauma na operaties, versterken seksuele problemen. Sommige ouderen vermijden seks uit angst hun gezondheid te schaden.

Hoe beïnvloeden hart- en vaatziekten seksualiteit?

Hart- en vaatziekten beïnvloeden seksualiteit op diverse manieren. Patiënten ervaren vaak angst voor een hartinfarct tijdens seks, hoewel het risico klein is. Symptomen zoals vermoeidheid, kortademigheid en cardiale medicatie kunnen seksuele disfunctie veroorzaken. Daarnaast leiden fysieke beperkingen tot veranderde rolverdelingen binnen relaties, wat seksualiteit beïnvloedt. Psychologische factoren, zoals depressie, angst, een veranderd zelfbeeld, en zorgen over medicatie, spelen ook een rol. Partners kunnen overbeschermend zijn, en een gebrek aan communicatie kan het aanpakken van seksuele problemen bemoeilijken.

Hoe beïnvloedt een CVA seksualiteit?

Een CVA heeft vaak een negatieve invloed op seksualiteit door fysieke, cognitieve en emotionele gevolgen. Veelvoorkomende problemen zijn krachtsverlies, spasticiteit, gevoelsstoornissen, vermoeidheid, somberheid en gedragsveranderingen. Seksueel functioneren neemt vaak af, met libidoverlies, erectieproblemen bij mannen en vermindering van lubricatie en orgasme bij vrouwen. Daarnaast spelen psychologische factoren, zoals angst en gebrek aan communicatie over seksualiteit, een rol. De houding tegenover seksualiteit bij zowel de patiënt als de partner beïnvloedt het herstel en de seksuele beleving sterk.

Hoe beïnvloedt de ziekte van Parkinson seksualiteit?

De ziekte van Parkinson vermindert vaak de tevredenheid met het seksuele functioneren door zowel fysieke als neurologische factoren. Mannen ervaren erectie- en orgasmeproblemen, terwijl vrouwen minder seksueel verlangen en opwindingsproblemen melden. Het dopaminetekort vermindert het libido, maar dopaminerge medicatie kan dit verlangen verhogen, soms zelfs leiden tot seksuele ontremming (DDS). Medicatieaanpassing kan in zulke gevallen noodzakelijk zijn. Andere symptomen van Parkinson, zoals cognitieve en emotionele veranderingen, versterken de invloed op seksualiteit.

Hoe beïnvloedt diabetes seksualiteit?

Diabetes mellitus beïnvloedt het seksuele functioneren negatief bij zowel mannen als vrouwen. Mannen ervaren vaak erectiestoornissen en soms retrograde ejaculatie, terwijl vrouwen verminderd vaginale lubricatie en frequente vaginale infecties rapporteren. Naast fysieke oorzaken spelen psychologische factoren, zoals faalangst, een aangetast zelfbeeld en moeite met acceptatie, een belangrijke rol in het ontstaan van seksuele problemen bij diabetes.

Hoe beïnvloedt dementie seksualiteit?

Bij dementie veranderen seksuele gedragingen vaak door cognitieve en affectieve achteruitgang en veranderingen in impulscontrole. De meeste patiënten worden minder seksueel actief, terwijl een minderheid een toename in seksuele activiteit vertoont. Seksueel ontremd gedrag, zoals seksuele opmerkingen of ongepast aanraken, komt vaker voor bij vasculaire of frontotemporale dementie dan bij Alzheimer.
Partners ervaren vaak emotionele en morele dilemma's, vooral wanneer de dementerende partner verhoogde seksuele behoeften ontwikkelt of de gezonde partner niet meer herkent. Veranderingen in seksuele gedragingen kunnen frustraties en conflicten veroorzaken, maar soms biedt de intimiteit ook een gevoel van verbondenheid.

Wat gebeurt er met seksualiteit na opname in een zorginstelling?

Bij opname in een zorginstelling krijgt seksualiteit vaak weinig prioriteit, terwijl emotionele veiligheid en intimiteit in een later stadium belangrijk kunnen worden. Privacy en ruimte voor seksuele expressie worden beperkt door architectonische factoren, tijdsdruk en sociale regels.Instellingen houden vaak onvoldoende rekening met de behoeften van bewoners, inclusief homoseksuele of lesbische senioren, en personeel is vaak onbekwaam in het omgaan met seksuele kwesties. Sociale druk vanuit de omgeving kan de vrijheid om bestaande of nieuwe relaties aan te gaan verder beperken.

Hoe ziet het biopsychosociale model eruit bij seksuele problemen bij ouderen?

Verschillende oorzaken in 5 domeinen;

Lichamelijke factoren
Psychische factoren
Partnerrelatiefactoren
Maatschappelijke factoren
Omgevingsfactoren (zorginstelling, familie)

Hoe moeten seksuele problemen bij ouderen behandeld worden?

Van Assche (2015) beschrijft dat nochtans elke therapie gebaseerd is op dynamiek, ongeacht de leeftijd van de cliënt. In een therapeutisch proces wordt het ‘zijn’ vertaald naar ‘worden, bijvoorbeeld van ‘Ik ben eenzaam’ naar ‘Ik zou graag meer samen doen met mijn partner’. Dit wordt ook de intermediaire ruimte genoemd. Er wordt een blijvende groei verondersteld en verwacht. De seksuele problemen dienen dan ook net zo behandeld te worden als bij jongere cliënten of patiënten (Gijs e.a., 2009).

Vanuit welk perspectief wordt dit onderzoek (van de Universiteit van Tilburg onderzoek naar intimiteit en seksualiteit bij dementie) uitgevoerd en wat is de belangrijkste conclusie tot dusver?

Het besproken onderzoek wordt uitgevoerd vanuit het perspectief van de cliënt en is niet gestuurd door een focus op probleemgedrag. Wat tot dusver uit het onderzoek naar voren is gekomen, is dat de wijze waarop dementiepatiënten en hun eventuele partners omgaan met seksualiteit heel divers is en kan variëren van helemaal geen seksuele activiteit tot juist nog een grote behoefte aan seksualiteit en/of intimiteit. Verder wordt aangegeven dat seksualiteit en dementie een lastig thema is, zowel in onderzoek als in de praktijk en de inspanningen dusver eerder hebben geleid tot nieuwe vragen dan antwoorden.

Geef aan of dit overeenkomt met wat er in het handboek wordt verondersteld over dementie en seksualiteit.

In het handboek komt eveneens naar voren dat bij dementiepatiënten een grote diversiteit aan veranderingen in seksualiteit bestaat. Een afname in seksuele interesse is mogelijk, maar seksueel ontremd gedrag komt ook voor. Soms is het een van de weinige nog overgebleven vormen van samenzijn en intimiteit tussen een dementiepatiënt en zijn/haar partner. In andere gevallen leidt het juist tot frustraties en onbevredigende of zelfs onvrijwillige ervaringen, bijvoorbeeld wanneer de dementiepatiënt zijn of haar partner nog amper herkent.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

Ouderenpsychologie

Bekijk samenvatting

Een unieke studie- en oefentool
Nooit meer iets twee keer studeren
Haal de cijfers waar je op hoopt
100% zeker alles onthouden

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Studiemateriaal generieke omslagafbeelding

Ouderen en seksualiteit

13 belangrijke vragen over Ouderen en seksualiteit

Hoe kunnen ouderen veroudering op het gebied van seksualiteit voorkomen?

Hoe beïnvloedt oestrogeentekort seksualiteit bij vrouwen?

Hoe beïnvloeden gezondheidsfactoren seksualiteit?

Hoe beïnvloeden hart- en vaatziekten seksualiteit?

Hoe beïnvloedt een CVA seksualiteit?

Hoe beïnvloedt de ziekte van Parkinson seksualiteit?

Hoe beïnvloedt diabetes seksualiteit?

Hoe beïnvloedt dementie seksualiteit?

Wat gebeurt er met seksualiteit na opname in een zorginstelling?

Hoe ziet het biopsychosociale model eruit bij seksuele problemen bij ouderen?

Hoe moeten seksuele problemen bij ouderen behandeld worden?

Vanuit welk perspectief wordt dit onderzoek (van de Universiteit van Tilburg onderzoek naar intimiteit en seksualiteit bij dementie) uitgevoerd en wat is de belangrijkste conclusie tot dusver?

Geef aan of dit overeenkomt met wat er in het handboek wordt verondersteld over dementie en seksualiteit.

Samenvattingen die gerelateerd zijn aan Zingeving en kwaliteit van leven

Ouderenpsychologie

Handboek Ouderenpsychologie

IBM Statistics 25

Pioneers of Psychology

Evolutionary psychology : an introduction

Antrozoölogie

Longitudinaal onderzoek

Exploring humans an introduction to the phil…

Psychologie & sociologie : basiscursus

sheets

Leren veranderen

Overheidsfinanciën