Gecontextualiseerde diagnostiek, diagnostiek van partnerrelaties en gezinsdiagnostiek - gedrag in context: de ESM methode

27 belangrijke vragen over Gecontextualiseerde diagnostiek, diagnostiek van partnerrelaties en gezinsdiagnostiek - gedrag in context: de ESM methode

Wat is de uitkomst van dit soort diagnostiek?

dat is dat men de condities opspoort waarin een problematisch gedraging bij een bepaald persoon optreed.

Wat is gecontextualiseerde diagnostiek en waarvoor wordt de Ecological Momentary Assessment (ESM)-methode gebruikt?

  • Gecontextualiseerde diagnostiek:
    • Betrekt de invloed van situationele factoren en de interactie daarvan met andere factoren (zoals persoonlijkheidstrekken).
    • Gericht op:
      1. Wanneer problematisch gedrag plaatsvindt.
      2. Inzicht in de dynamiek en psychologische processen die het gedrag veroorzaken.
  • Doel:
    • Behandeling vormgeven door:
      • Uitlokkende condities te beïnvloeden.
      • Interpretatie van situaties door de cliënt te veranderen.
      • Aanleren van andere reactiewijzen.
  • ESM-methode:
    • Ecological Momentary Assessment, een techniek om gedrag in de natuurlijke context te monitoren.
  • Wat is de dagboekmethode en welke varianten bestaan er?

    Dagboekmethode:
    • Ook bekend als Ecological Momentary Assessment (EMA) of Experience Sampling Method (ESM).
    • Cliënt beantwoordt vragen over ervaringen, cognities, emoties en gedrag in het dagelijks leven.
    • Hogere cijfers + sneller leren
    • Niets twee keer studeren
    • 100% zeker alles onthouden
    Ontdek Study Smart

    Wat is Ecological Momentary Assessment (EMA) of Experience Sampling Method (ESM)?

    • Ecologische momentopname beoordeelt ervaringen in real-time.
    • Gebruikt vragenlijsten op specifieke momenten.
    • Onderscheidt zich door contextspecifieke data.

    Wat houdt de gebeurteniscontingente methode in, en welke aandachtspunten moeten in acht worden genomen bij het gebruik ervan?

    Gebeurteniscontingente methode:
    • Vragen worden beantwoord na een specifieke gebeurtenis.
    • Toepassing: Bij relatief zeldzame gebeurtenissen (bijv. eetbuien).
    • Aandachtspunten:
      • Duidelijke definitie van gebeurtenis nodig (anders irrelevante rapportage).
      • Geeft geen informatie over factoren die de gebeurtenis uitlokken.
      • Aandacht voor de gebeurtenis kan leiden tot verandering in frequentie ervan.

    Hoe werkt de signaalcontingente methode, waarvoor wordt deze gebruikt, en wat is het belangrijkste voordeel ervan?

    Signaalcontingente methode:
    • Vragen worden beantwoord op willekeurige tijdstippen bij een signaal.
    • Toepassing: Onderzoek naar evolutie van fenomenen over tijd (bijv. depressie).
    • Voordeel:
      • Cliënt kan niet anticiperen op het signaal, wat leidt tot meer valide antwoorden.

    Wanneer is de toepassing van ESM-methoden nuttig?

  • Situaties waarin context belangrijk is:
    • Voorbeeld: Coachingstrajecten waarin een cliënt niet gelukkig is in zijn job.
  • Doel:
    • Gedetailleerd beeld krijgen van concrete gebeurtenissen die positieve of negatieve emoties oproepen.
  • Voordeel:
    • Hogere ecologische validiteit: Onderzoeksresultaten sluiten beter aan bij de dagelijkse praktijk.
  • Wat is het doel van de Nederlandse Relatievragenlijst (NRV), en hoe wordt deze opgebouwd?

  • Doel:
    • Het meten van alle relevante aspecten van intieme partnerrelaties.
  • Dimensies:
    1. Onafhankelijkheid (ON).
    2. Emotionele saamhorigheid (ES).
    3. Identiteit (ID).
    4. Conflicthantering (CH).
    5. Seksualiteit (SE).
  • Opbouw:
    • 80 items met antwoordmogelijkheden juist/onjuist.
    • Verdeling over de 5 dimensies.
    • Voorbeeldvragen:
      • "Ik geef mijn partner een kus als ik wegga." (ES).
      • "Mijn partner probeert mij te veranderen." (ON).
  • Gebruik:
    • Geeft een totaalscore als beeld van de algemene relatiekwaliteit.
    • Kan worden gebruikt om therapiesucces te evalueren of te voorspellen.
  • COTAN-beoordeling: Goed.
  • Welke vragenlijsten worden gebruikt om aspecten van partnerrelaties te meten, en wat zijn hun doelen?

  • Nederlandse Relatievragenlijst (NRV):
    • Meet alle relevante aspecten van intieme partnerrelaties.
    • Doel: inzicht krijgen in relatiekwaliteit, en geschikt om therapiesucces te evalueren of voorspellen.
  • Interactionele Probleemoplossingsvragenlijst (IPOV):
    • Meet hoe partners omgaan met interacties en probleemoplossing, gebaseerd op communicatie- en leertheoretische inzichten.
    • Doel: beoordelen in welke mate specifieke uitspraken op partners van toepassing zijn.
  • Welke vragenlijsten worden gebruikt om probleemgedrag bij jongeren en opvoedingsbelasting te meten?

  • Vragenlijst Sociale en Pedagogische Situatie (VSPS):
    • Screent gedrags-, emotionele en persoonlijkheidsproblemen bij jongeren.
    • Ingevuld door hulpverleners in de jeugdzorg.
    • COTAN: Niet beoordeeld.
  • Child Behavior Checklist (CBCL):
    • Competentiedeel: Vragen over sport, hobby's en school.
    • Gedragsprobleemdeel: Vragen over gedrags- en emotionele problemen.
    • Kan worden ingevuld door ouders, leerkrachten en adolescenten (Youth Self-Report).
    • COTAN: Voldoende tot goed.
  • Nijmeegse Vragenlijst voor Opvoedingssituaties (NVOS):
    • Meet:
      1. Subjectieve gezinsbelasting.
      2. Beoordeling van opvoedingssituaties.
      3. Attributies over opvoedingssituaties.
      4. Hulpverwachting.
    • COTAN: Goed (behalve normen: onvoldoende).
  • Nijmeegse Ouderlijke Stress Index (NOSI):
    • Meet ervaren stress bij ouders.
    • COTAN: Voldoende tot goed (behalve normen: onvoldoende).
  • Wat is het doel van de Nijmeegse Ouderlijke Stress Index (NOSI) en hoe wordt deze beoordeeld?

  • Doel:
    • Brengt ervaren stress bij ouders in kaart.
  • COTAN-beoordeling:
    • Voldoende tot goed (normen: onvoldoende).
  • Hoe beïnvloedt de opvoedingssituatie gedragsproblemen bij kinderen?

  • Oorzaken:
    • Gedragsproblemen kunnen ontstaan doordat ouders niet adequaat opvoeden.
    • Belangrijke dimensies:
      1. Ondersteuning: Warm, effectief en responsief gedrag van ouders (tegenovergestelde van verwerping).
      2. Controle: Mate waarin ouders controle uitoefenen over het doen en laten van kinderen.
  • Opvoedingsproblemen:
    • Gedragsproblemen zijn vaak gerelateerd aan:
      • Gebrek aan ondersteuning.
      • Autoritaire controle in plaats van autoritatieve controle.
  • Welke vier opvoedingsstijlen ontstaan uit de combinatie van controle en ondersteuning?

  • Autoritair:
    • Strenge controle/regels, weinig ondersteuning.
  • Autoritatief:
    • Veel controle, maar wel acceptatie en ondersteuning.
  • Permissief:
    • Weinig controle/regels, wel acceptatie en ondersteuning.
  • Onverschillig:
    • Weinig controle/regels, weinig ondersteuning (verwaarlozing).
  • Hoe kunnen gedragsproblemen ontstaan volgens de systeembenadering?

  • Gedragsproblemen ontstaan wanneer het gezin niet adequaat functioneert als systeem.
  • Oorzaken:
    • Slechte relaties.
    • Slechte structuur.
    • Communicatieproblemen.
  • Wat is de intergenerationele systeembenadering, en welke factoren spelen een rol?

    • Focus:
      • Verstoorde ouder-kindrelatie.
      • Onbalans in geven/nemen, rechten/verplichtingen.
    • Factoren:
      1. Parentificatie: Kind neemt ouderrol op zich.
      2. Overbescherming: Ouder beperkt kind te veel.
      3. Loyaliteitsconflict:
        • Ouders stellen conflicterende verwachtingen.
        • Kind voelt zich verscheurd tussen ouders en andere relaties.

    Welke instrumenten worden gebruikt om relaties binnen gezinnen te meten?

  • Nijmeegse Gezinsrelatie Test:
    • Geeft inzicht in de kwaliteit van de ouder-kindrelatie.
  • Relationele Ethiek Schaal (RES):
    • Meet de subjectieve balans van betrouwbaarheid, rechtvaardigheid, verdienste en gerechtigde aanspraak binnen relaties.
    • Dimensies:
      • Verticale relationele ethiek:
        • Asymmetrische relaties, zoals tussen ouders en kinderen.
        • 12 stellingen over het gezin van herkomst.
      • Horizontale ethiek:
        • Gelijkwaardige relaties, zoals met partners.
        • 12 stellingen over de belangrijkste symmetrische relatie van de persoon.
  • Waar ligt de nadruk bij de structurele systeembenadering en hoe kunnen gedragsproblemen ontstaan?

    Nadruk:
    • Disfunctionele structuur van het gezin.
    • Gedragsproblemen ontstaan door problemen met:
      1. Cohesie: Emotionele verbondenheid en autonomie.
      2. Aanpassingsvermogen: Het vermogen van een gezin om te reageren op veranderende omstandigheden.
      3. Hiërarchie: Verlies van gezag door ouders.

    Welke typen gezinnen zijn gebaseerd op cohesie, en hoe kunnen deze gedragsproblemen veroorzaken?

    1. Kluwengezin:
      • Overidentificatie met het gezin, weinig autonomie.
    2. Loszandgezin:
      • Weinig binding, veel autonomie (kind krijgt te weinig aandacht).
    3. Verbonden gezin:
      • Goede balans tussen verbondenheid en autonomie.
    4. Onderscheidbare gezin:
      • Gezonde afstand tussen gezinsleden.
    • Probleem:
      • Te veel of te weinig cohesie is schadelijk voor de ontwikkeling en kan leiden tot gedragsproblemen.

    Welke typen gezinnen zijn gebaseerd op aanpassingsvermogen, en hoe kunnen deze problemen veroorzaken?

    1. Chaotisch gezin:
      • Te veel aanpassingsvermogen; kind heeft geen duidelijke structuur en regels.
    2. Rigide gezin:
      • Te weinig aanpassingsvermogen; kind mag geen beslissingen nemen, moet zich aan vaste regels houden.
    3. Soepel gezin:
      • Flexibele rolverdeling en aanpassingen.
    4. Gestructureerd gezin:
      • Gezonde balans tussen structuur en flexibiliteit.
    • Probleem:
      • Te veel of te weinig aanpassingsvermogen leidt tot problemen in het gezin.

    Welke problemen kunnen ontstaan door disfunctionele hiërarchie in een gezin?

    Problemen met hiërarchie:
    1. Ouders verliezen gezag door onzekerheid of gebrek aan autoriteit.
    2. Ouders stellen tegenstrijdige eisen, waardoor het kind hiervan profiteert.
    3. Externe inmenging, zoals grootouders die zich bemoeien met de opvoeding.

    Welke instrumenten worden gebruikt om aspecten van de structurele systeembenadering te meten?

  • Gezins Dimensie Schalen (GDS):
    • Meet cohesie en aanpassingsvermogen.
  • Gezinsklimaatschaal (GKS-II):
    • Meet hiërarchische verhoudingen.
  • Gezins Systeem Test (GEST):
    • Meet cohesie en hiërarchie door gezinsrelaties visueel uit te beelden met houten figuren.
    • Afstand: Cohesie.
    • Hoogte: Hiërarchie.
  • Waar ligt de nadruk bij de strategische systeembenadering, en wat is de oorzaak van problemen in gezinnen?

  • Nadruk:
    • De inhoud van verstoorde interactieprocessen tussen ouders en kinderen.
  • Oorzaak:
    • Disfunctionele communicatie, waarbij het probleem ligt in de interactie en niet bij één persoon.
    • Voorbeelden van disfunctionele communicatie:
      • Fout interpreteren.
      • Verwijten maken.
      • Niet luisteren of iemand niet laten uitspreken.
      • Vaak eindigt dit in machtsstrijd.
  • Hoe beïnvloedt disfunctionele communicatie het gedrag in probleemgezinnen?

  • Negatieve communicatiepatronen:
    • Probleemgezinnen vertonen vaker negatieve communicatie.
    • Negatieve reacties op negatief gedrag leiden tot een toename van dat negatieve gedrag.
  • Aanpak:
    • Beter:
      • Negatief gedrag negeren.
      • In gesprek gaan: probleem ter sprake brengen en actief luisteren.
    • Moeilijkheid:
      • Probleemgezinnen hebben vaak verminderde luistervaardigheden.
  • Welke instrumenten worden gebruikt om communicatie tussen ouders en kinderen te meten?

  • Parent Adolescent Communication Scale:
    • Meet de kwaliteit van communicatie tussen ouders en kinderen.
  • Ouder-Kind Interactie Vragenlijst – Revised (OKIV-R):
    • Meet conflicthantering en acceptatie tussen ouders en kinderen.
  • Wat zijn de voordelen (tov andere vormen van diagnostiek) van ESM?

    de verzamelde gegevens hebben grote ecologische validiteit. ( de gegevens worden verzameld in het dagelijks leven van de respondent). de antwoorden zijn minder gevoelig voor vervorming (doordat  ze op een van te voren bepaalde tijdstip gegeven moeten worden en je dus vrij snel na de gebeurtenis rapporteerd). 

    Wat zijn de nadelen van ESM?

    ESM bieden geen oplossing voor verstoring zoals het doelbewust achterhouden of veranderen van informatie.  Er is tot nu toe weinig onderzoek gedaan naar de effecten van ESM op de verzamelde gegevens. leid het herhaaldelijk invullen van dezelfde vragenlijst tot dezelfde responsstijl?

    Is de ecologische validiteit beter?

    ja deze is beter wanneer client thuis aan de slag gaat dan bv bij diagnosticus op kantoor. 

    De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

    • Een unieke studie- en oefentool
    • Nooit meer iets twee keer studeren
    • Haal de cijfers waar je op hoopt
    • 100% zeker alles onthouden
    Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
    Trustpilot-logo