Het onderwijsstelsel en kansengelijkheid: op zoek naar een meritocratie - Lessen uit de onderwijssociologie (en aanverwante wetenschappen)

6 belangrijke vragen over Het onderwijsstelsel en kansengelijkheid: op zoek naar een meritocratie - Lessen uit de onderwijssociologie (en aanverwante wetenschappen)

Welke drie vormen van bewijsmateriaal uit onderzoek kunnen bijdragen bij het bespreken van de rol van systeemkenmerken van het onderwijsbeleid en kansengelijkheid?

  1. Cross-secionele studies:
    • Meestal vergelijking tussen landen.
    • Staan aantonen van correlaties toe.
  1. Natuurlijke experiment.
    • Meestal vergelijking tussen scholen die al dan niet een hervorming hebben doorgevoerd.
    • Of de voor- en na variant (difference-in-difference model
    • Sterker bewijs voor causale samenhang.
  1. Longitudinaal onderzoek:
    • Loopbaangegevens, leerlingen in de loop der tijd volgen
    • Statistische verbanden leggen, causale relaties vastleggen

Wat zijn de belangrijkste bevindingen uit onderzoek betreffende differentiatie, (selectie, standaardisatie) en kansengelijkheid.

  1. De afname van differentiatie van het onderwijsstelsel gaat samen met toenemende kansengelijkheid.
  2. Als de leerplicht verlengd, het onderwijsstelsel minder gedifferentieerd werd en het curriculum gestandaardiseerd wordt de kansengelijkheid bevorderd.
  3. Vroege selectie hangt samen met groter effect van sociaal milieu.
  4. Weinig studies bevestigen een trade-off tussen kansengelijkheid en efficiëntie. Volgens sommige studies is die er zelfs helemaal niet.
  5. Onderwijsdifferentiatie heeft mogelijk een korte-termijn en een lange-termijneffect.

Wat zijn de belangrijkste bevindingen uit onderzoek betreffende flexibiliteit en kansengelijkheid.

  1. Verschil in schoolprestaties tussen leerlingen in lagere en hogere niveaus het grootst in rigide gescheiden onderwijsstelsels en verband sociale herkomst en onderwijsprestaties groter waar de flexibiliteit kleiner is. Beide zijn nadelig voor de kansengelijkheid.
  2. Flexibiliteit speelt een relatief kleine rol.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart

Wat zijn de belangrijkste bevindingen uit onderzoek betreffende beroepsoriëntatie en kansengelijkheid.

  1. Valt in grote mate samen met onderzoek naar differentiatie.
  2. Bol en Vandewerfhorst (2013): differentiatie zonder beroepsoriëntatie heeft nadelige gevolgen voor de kansengelijkheid.
  3. Voor het levensloopperspectief kunnen vaardigheden verouderen, maar blijkt niet nadelig in landen met een omvangrijk beroepsonderwijsstelsel.

Wat zijn de belangrijkste bevindingen uit onderzoek betreffende standaardisering en kansengelijkheid.

  1. Hoe sterker de mate van standaardisering, hoe zwakker het verband tussen ouderlijk milieu en schoolprestaties van de leerling.
  2. Het heeft niet zoveel zin om in termen van standaardisering en differentiatie te spreken zonder de twee in relatie te plaatsen.

In hoeverre is er sprake van etnische ongelijkheid losstaand van sociale ongelijkheid?

Nee-kamp: leerlingen uit etnische minderheden hebben een streepje voor uit autochtone leerlingen uit sociaal-economische achterstand.
Ja-kamp: oppositioneel of anti-schoolgedrag bij etnische minderheden telt ook mee, maar wordt onderuit gehaald door ander onderzoek. Nochtans laten andere onderzoekers zien dat leerlingen uit etnische minderheden in gesegregeerde scholen een dynamiek doen ontstaan die schoolprestaties naar beneden haalt.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo