Startpagina / Samenvattingen / Class notes - Farmacietoets / antibiotica-clostridium-anaerobe

Antibiotica - RNA/DNA-synthese remmers, UWI's en anaerobe infecties

Q: Wat is co-trim? Hoe werkt het?

Co-trimoxazol is een combinatie van trimethoprim en een sulfonamide . Ze hebben allebei als aangrijppunt: het remmen van de foliumzuursynthese . De combinatie van de twee middelen werkt synergistisch en geeft een 5-10x sterker effect dan trimethoprim los. Voordelen: het sterke effect en minder kans op resistentie Nadeel; optelsom van toxische effecten

Q: Wat zijn bekende interacties van cotrimoxazol? Met welke middelen?

O.b.v Trimethoprim: 1. Hyperkaliemie - RAS/aldosteron-remmers - ACEi, ARB's, spironolacton --> Na- resorptiekanalen dicht, indirectie kalium-retentie O.b.v trimethoprim of co-trim 2. Beenmergsuppressie, megaloblastaire anemie/MTX toxiciteit - MTX --> Dit ivm dat allebei aangrijpen op de foliumzuurhuishouding O.b.v alléén cotrimoxazol (trimethoprim + een sulfonamide) 3. Bloedingsrisico door INR verlenging (coumarines) --> STAAK de vitamine K antagonist

Q: Wat zijn chinolonen? Waar werken ze tegen?

Chinolonen, zoals ciprofloxacine , zijn antibiotica die de DNA-gyrase remmen, waardoor het DNA niet opgerold kan worden en dit remt de DNA-synthese . Ze werken vooral tegen: - Gram negatieve organismen

Q: Welke interacties kun je verwachten bij ciprofloxacine? Met welke middelen?

Ciprofloxacine is een chinolone antibioticum, die: 1. Anabsorptie - het vormen van complexen ---> Ijzer, magnesium, calcium&aluminium bevattende preparaten zoals antaciden Kies een ander antibioticum of neem gescheiden in 2. QTc interval verlenging - torsades de pointes ---> Andere QTc verlengende middelen

Q: Welke urineweginfecties ken je? Hoe verschilt de presentatie

1. Cystitis : opppervlakkige ontsteking, aleen de blaasmucosa is aangedaan, er is geen weefsel invasie 2. Acute Prostatitis : weefselinvasie van de prostaat 3. Pyelonefritis : weefselivasie in de nier (/het nierbekken) 2&3 zijn gecompliceerd en kunnen gepaard gaan met: koorts, rillingen, misselijkheid, pijn in de flank/het perineum

Q: Welke antibiotica kun je voorschrijven bij een UWI? Waarom?

1. Ongecompliceerde UWI: cystitis bij een gezonde, niet-zwangere vrouw - Nitrofurantoine - Fosfomycine - Trimethoprim Bij een cystitis moeten antibiotica hoge concentraties in de urine bereiken (kijk uit bij nierfunctiestoornissen) 2. Gecompliceerde UWI: pyelonefritis, prostatitis (of cystitis bij risicogroep) - Ciprofloxacine - Amoxycilline-clavulaanzuur - Trimethoprim-Sulfonamide (co-trim) Bij een gecompliceerde UWI is er sprake van weefsel invasie en schrijf je dus middelen voor die de weefsels penetreren.

Q: Welke interacties kun je verwachten bij metronidazol? Met welke middelen? Wat is je beleid?

1. Alcohol-Dehydrogenase remming- klachten bij alcohol gebruik --> Acet-Aldehyde concentratie stijgt en geeft misselijkheid, braken, rood gelaat en hoofdpijn. Gebruik geen alcohol tot 48u na het staken van metronidazol

16 belangrijke vragen over Antibiotica - RNA/DNA-synthese remmers, UWI's en anaerobe infecties

Wat is co-trim? Hoe werkt het?

Co-trimoxazol is een combinatie van trimethoprim en een sulfonamide. Ze hebben allebei als aangrijppunt: het remmen van de foliumzuursynthese. De combinatie van de twee middelen werkt synergistisch en geeft een 5-10x sterker effect dan trimethoprim los.

Voordelen: het sterke effect en minder kans op resistentie
Nadeel; optelsom van toxische effecten

Wat zijn bekende interacties van cotrimoxazol? Met welke middelen?

O.b.v Trimethoprim:
1. Hyperkaliemie - RAS/aldosteron-remmers - ACEi, ARB's, spironolacton
--> Na- resorptiekanalen dicht, indirectie kalium-retentie

O.b.v trimethoprim of co-trim
2. Beenmergsuppressie, megaloblastaire anemie/MTX toxiciteit - MTX
--> Dit ivm dat allebei aangrijpen op de foliumzuurhuishouding

O.b.v alléén cotrimoxazol (trimethoprim + een sulfonamide)
3. Bloedingsrisico door INR verlenging (coumarines)
--> STAAK de vitamine K antagonist

Wat zijn chinolonen? Waar werken ze tegen?

Chinolonen, zoals ciprofloxacine, zijn antibiotica die de DNA-gyrase remmen, waardoor het DNA niet opgerold kan worden en dit remt de DNA-synthese. Ze werken vooral tegen:
- Gram negatieve organismen

Welke interacties kun je verwachten bij ciprofloxacine? Met welke middelen?

Ciprofloxacine is een chinolone antibioticum, die:
1. Anabsorptie - het vormen van complexen
---> Ijzer, magnesium, calcium&aluminium bevattende preparaten zoals antaciden
Kies een ander antibioticum of neem gescheiden in
2. QTc interval verlenging - torsades de pointes
---> Andere QTc verlengende middelen

Welke antibiotica kun je niet tegelijkertijd met antaciden nemen?

- Tetracyclinen (zoals doxycycline)
- Chinolonen (zoals ciprofloxacine)

Welke urineweginfecties ken je? Hoe verschilt de presentatie

1. Cystitis: opppervlakkige ontsteking, aleen de blaasmucosa is aangedaan, er is geen weefsel invasie
2. Acute Prostatitis: weefselinvasie van de prostaat
3. Pyelonefritis: weefselivasie in de nier (/het nierbekken)

2&3 zijn gecompliceerd en kunnen gepaard gaan met: koorts, rillingen, misselijkheid, pijn in de flank/het perineum

Welke verwekker veroorzaakt het vaakst UWIs?

E. Coli

Welke antibiotica kun je voorschrijven bij een UWI? Waarom?

1. Ongecompliceerde UWI: cystitis bij een gezonde, niet-zwangere vrouw
- Nitrofurantoine
- Fosfomycine
- Trimethoprim
Bij een cystitis moeten antibiotica hoge concentraties in de urine bereiken (kijk uit bij nierfunctiestoornissen)

2. Gecompliceerde UWI: pyelonefritis, prostatitis (of cystitis bij risicogroep)
- Ciprofloxacine
- Amoxycilline-clavulaanzuur
- Trimethoprim-Sulfonamide (co-trim)
Bij een gecompliceerde UWI is er sprake van weefsel invasie en schrijf je dus middelen voor die de weefsels penetreren.

Welke antibiotica werken juist minder goed, ipv te sterk, als ze niet geklaard worden door de nier?

Antibiotica die voorgeschreven worden voor een cystitis: zij werken juist pas als ze uitgescheiden worden:
- nitrofurantoine, fosfomycine, trimethoprim

Voor welke 3 groepen zijn er verschillende richtlijnen bij tekenen van een cystitis?

1. Gezonde, niet zwangere vrouwen
2. Gezonde, niet zwangere vrouwen met recidiverende cystitis
3. Risicogroepen: mannen, kinderen <12, zwangeren, immuungecompromitteerden (incl. DM2)

Welke interacties kun je verwachten bij metronidazol? Met welke middelen? Wat is je beleid?

1. Alcohol-Dehydrogenase remming- klachten bij alcohol gebruik
--> Acet-Aldehyde concentratie stijgt en geeft misselijkheid, braken, rood gelaat en hoofdpijn. Gebruik geen alcohol tot 48u na het staken van metronidazol

Wat is metronidazol? Waar werkt het tegen? Wat is de klinische toepassing?

Het is en antibioticum waarvan de intracellulaire actieve metabolieten directe DNA-schade geven.
- Vooral tegen anaerobe organismen, waaronder Bacteriodes Fragilis, Clostridium Difficile en Clostridium Perfringens

Als behandeling of profylaxe bij anaerobe infecties. Je geeft het i.c.m een middel wat brede aerobe dekking geeft, ivm de toespassing bij menginfecties.

Waar vind je de antibiotica richtlijn?

SWAB

Hoe behandel je een (bacterieel verdachte) infectie in het ziekenhuis?

1. Neem een kweek en bloedkweek af
2. Start blind brede, empirische therapie
3. Bij bekendwording van kweek en resistentie --> behandel zo smal mogelijk.
4. Je verwacht nu binnen 1-3 dagen dat de therapie aanslaat

Je start de therapie 3-4 dagen intraveneus en gaat daarna over op oraal.

Waarom behandel je met een zo smal mogelijk spectrum antibiotica?

Om resistentie te voorkomen. Als je een breed antibioticum geef, dan stel je het hele microbioom van dat lichaam eraan bloot en ontstaat er selectiedruk voor een eventueel resistentiemechanisme.

Je patient heeft n.a.v de bloedkweek en het resistentie patroon een specifiek antibioticum voorgeschreven gekregen. Na 3 dagen lijkt hij et zo slecht als bij binnenkomst. Wat is je volgende stap?

Je diagnose herevalueren, er kunnen vier dingen aan de hand zijn:
1. Resistentie
- ESLB, MRSA, VRE (vancomycine resistente enterococ)
2. Andere verwekker
- de klinische/microbiologische diagnose kan fout zijn of het kan een virus zijn.
3. Non-infectieuze inflammatie
- Maligne: lymfoom, grawitz
- Auto-immuun: ziekte van Still
- Koorts als bijwerking van: penicilline, nitrofurantoine, isoniazide
4. Slecht te bereiken locatie
- Vascularistiestoornis: DM2
- Slecht te bereiken plek: abces, empyeem, hartklep, bot, brein
- Corpus alienum: katheter, prothese, infuus

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal: