Begrippen Algemeen Filosofie - Begrippen zelf
103 belangrijke vragen over Begrippen Algemeen Filosofie - Begrippen zelf
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Rationalisme
vaardigheden om te redeneren. Er is sprake van deductie.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Empirisme
inductie.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Deductie
specifieke gevallen.
- Hogere cijfers + sneller leren
- Niets twee keer studeren
- 100% zeker alles onthouden
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Inductie
specifieke waarnemingen. (theorievorming)
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Plato
bevinden zich de ware Ideeën in perfecte staat. De wereld die men ziet
bevat slechts imperfecte kopieën van die perfecte objecten. De
ideeënwereld is aangeboren en men heeft dus vanaf de geboorte ware
kennis alleen is die vergeten en moet zich deze herinneren.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Aristoteles
blanco blad waarop pas kennis wordt vergaard na zintuiglijke ervaringen.
Universele principes worden verkregen vanuit feiten die ontstaan vanuit
zintuiglijke observaties. Theorieën moesten niet alleen aansluiten bij
observaties, maar ook bij breed gedragen opvattingen in de gemeenschap.
Waarheid van kennis werd gekoppeld aan de gemeenschap.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Intuïtie
helpt om op basis van beperkte waarnemingen toch tot algemeenheden te
komen.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Vier oorzaken van
alle dingen
- De vormoorzaak beschrijft hoe het object eruit ziet.
- • De stofoorzaak beschrijft waar het object van gemaakt is.
- • De werkoorzaak beschrijft hoe het object tot stand is gekomen
- • De doeloorzaak waartoe het object dient.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Aristoteliaanse kosmos
Superlunair of hemels: hier is alles eeuwig en perfect.
Sublunair of aards: hier is alles bederfelijk en onderhevig aan verandering.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Neoplatonisme
duurde van circa 200 tot 500 n.Chr.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Patristiek
sterk interpretatief karakter van de geestelijken. Duurde van circa 300
n.Chr. tot 800 n.Chr.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Scholastiek
wereldlijke leven en duurde van circa 1000 tot 1500
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Copernicus
genoemd, op de kosmos ondermijnde. Aarde en alle andere planeten
draaien rond de zon, ook wel heliocentrisme genoemd.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Bacon
Kenniservaring moest gebaseerd zijn op de ervaring. Mens beschikt echter
ook over aangeboren idolen die zijn verankerd in de geest en maken dat
mensen niet onbevooroordeeld naar de wereld kunnen kijken.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Idolen van de stam
vervolgens kritiekloos aan vast te houden. Ook is men geneigd om
successen uit te vergroten en mislukkingen juist te negeren.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Idolen van het nest
gewoontevorming of toevalligheden gedurende de ontwikkeling.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} De idolen van de marktplaats
Onduidelijke betekenis van woorden, onzorgvuldig gebruik van termen, de
veronderstelling dat abstracte woorden de werkelijkheid representeren.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} De idolen van het theater
Aristoteles en de middeleeuwse interpretatie daarvan.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Kepler
basis daarvan dat de planeten niet in cirkels rond de zon draaien, maar
ellipsvormige banen afleggen.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Galilei
oppervlak van de maan en de zon onregelmatig en niet feilloos was.
Hemellichamen bleken niet perfect
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Descartes
gebaseerd moet zijn op vanzelfsprekende, volledig zekere uitspraken.
Stelde dat men de methode van twijfel moest gebruiken om tot ware
kennis te komen.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Methodische twijfel
weten wanneer ze dat niet doen. Men moet dus aan alles twijfelen om tot
kennis te komen.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Cogito ergo sum
onmogelijk twijfelen. Op basis van twijfel bereikte hij de zekerheid dat zijn
denkende ik bestaat.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Locke
p.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica}
aangeboren ideeën. Ging ervan uit dat via een waarnemingsproces een
soort representatie in het hoofd ontstaat van de wereld. Die representatie
noemde hij een idee. Representaties komen in het hoofd terecht uit de
ervaring langs een proces van sensatie en reflectie. Maakte onderscheid
tussen drie soorten eigenschappen die men kan toeschrijven aan objecten,
ook wel kwaliteiten genoemd.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Sensatie
stukjes binnenkomt.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Reflectie
samengestelde ideeën.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Primaire kwaliteiten
toestand en beweging. Deze kwaliteiten zijn waarnemeronafhankelijk.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Secundaire kwaliteiten
door het waarnemende subject op het object geprojecteerd.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Tertiaire kwaliteiten
zodat de waarneming ervan verandert.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Berkeley
Primaire kwaliteiten bestaan enkel als ze waargenomen worden en zijn dus perceptueel betrekkelijk. Ook zonder waargenomen te worden blijven
objecten echter bestaan door de herinnering van de waarnemer en de
alom aanwezigheid en alziendheid van God.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Ideeën
impressies verdwenen is.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Copy Principle
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Gewoonteformatie
conclusie in termen van oorzaak en gevolg. Het beschermt tegen et
vervallen in radicaal scepticisme en een staat van verlamming. Het zet aan
tot actie en geloof.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Idee van causaliteit
samenloop. Het zien van oorzakelijkheid is een verstandelijke gewoonte en
is daardoor niet empirisch vast te stellen.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Inductieprobleem
men niet waarnemen. Wetmatigheid is nooit vast te stellen op basis van
een beperkt aantal waarnemingen, het is slechts een aanname.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Kant
van de wereld. Oorzakelijkheid is een synthetisch a priori gegeven over de
wereld. Probeerde rationalisme en empirisme samen te brengen door te
stellen dat men wel impressies uit de noumenale wereld nodig heeft om de categorieën, begrippen op te projecteren. Anderzijds heeft men
verstandelijke categorieën nodig, om de indrukken uit de noumenale
wereld mee te ordenen tot een fenomenale wereld. Causaliteit is een
synthetische a priori zekerheid.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Transcendentale vraag
zelf bezighoudt maar met onze kennis over die objecten.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Analytische uitspraken
logische gronden waar is. Van een analytische uitspraak leert men echter
niets nieuw
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Synthetische uitspraken
kennis toe.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} A priori
en dus onafhankelijk van de zintuiglijke ervaring.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} A posteriori
achteraf aangereikt door de ervaring
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Noumenale wereld
verborgen. Over deze noumenale wereld zal men dus nooit iets te weten
komen en kan men nooit iets zeggen
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Fenomenale wereld
ervaring. Over deze wereld kunnen we wel uitspraken doen. Kennis en dus
wetenschap, raken dus nooit aan de noumenale wereld. Zij gaan
uitsluitend over de fenomenale wereld
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Transcendentaal idealisme
op basis van categorieën in het hoofd.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Copernicaanse revolutie van Kant
de wereld zelf, maar uit de eigen geest.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Hypothetische imperatieven
bijvoorbeeld: "als je honger hebt, moet je eten".
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Categorische imperatieven
voren weet deze niet te kunnen nakomen". Menselijke vrijheid zit in de
keuze om deze categorische imperatieven al dan niet na te volgen
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} 1 Theologische stadium van beschaving
te herkennen:
• Animisme: Aan alles wordt een anima (ziel) toegeschreven, zelfs
aan dode materie. Die anima is de beweger van de dingen.
• Polytheïsme: De anima verdwijnt uit de dode materie zelf, maar
wordt toegeschreven aan vele goden die de wereld bewegen.
• Monotheïsme: De anima wordt gereduceerd tot één god die alles
bestiert en dus ook de stenen beweegt.
2 Metafysische stadium p.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} p.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica}
krachten en essenties. God is niet langer de beweger van alles, maar
dingen bewegen omdat zij zelf over bewegende principes beschikken. Leidt uiteindelijk tot cirkelredeneringen.van beschaving
3 Positieve stadium van beschaving p.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica}
mechanistische oorzaken van gebeurtenissen en kan aan de hand daarvan
de toekomstige gang der gebeurtenissen voorspellen.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Methodologische monoïsme van positivisten
moet gebruikt worden in alle wetenschappen. Positivisten dachten dat het
mogelijk was om een bouwwerk van een universele wetenschap te
construeren
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Dithley
begrepen kunnen worden als deze tradities serieus genomen worden. De
menselijke wereld is mentaal (geistig) en historisch (geschichtlich) en beide aspecten moeten gewaardeerd worden in de wetenschap van de
mensheid. Elke menselijke actie krijgt pas de juiste betekenis als men deze in de historische en sociale context plaatst.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Hermeneutiek
wetenschappen, de sociale wetenschappen en de natuurwetenschappen.
Beide verschillen in zowel het onderwerp van onderzoek als hun
methodologie. Het is een methode waarbij men door middel van
interpretatie tot een dieper begrip kan komen van zaken.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Lebensphilosophie van Dithley
realiteit om zo de concepten en methoden van de natuurwetenschappen
op te nemen. Door de spirituele en historische dimensie buiten
beschouwing te laten, is de analyse van de samenleving armoedig en
oppervlakkig. De menswetenschap moet gaan over mensen van vlees en
bloed.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Intenties
die interacteren met de overtuigingen en verlangens van andere mensen,
die ook weer het product zijn van hun eigen innerlijke leven.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Antropologische methode van participerende observatie
kunt observeren. Je moet deel worden van de groep mensen die je
onderzoekt om zodoende van binnenuit hun betekenissensysteem te leren
begrijpen.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Weber
basis van materialistische, economische gronden. Om de loop van de
geschiedenis echt te verklaren, moeten juist de culturele en religieuze
betekenissen van een tijdvak ten volle begrepen worden
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Windelband
universele kennis), de sociale wetenschappen zijn idiografisch (zij
beschrijven historisch unieke gebeurtenissen). Verklaren en begrijpen zijn
verschillend van elkaar, maar vullen elkaar wel aan. De natuur is te
verklaren, het psychische leven te begrijpen
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Neopositivisme
metafysica, omdat deze gebaseerd is op een subjectieve interpretatie van
fenomenen. Die interpretatie is oncontroleerbaar, want niet door iemand
anders te reproduceren dan door de interpretator zelf. De principes van
herhaalbaarheid en controleerbaarheid van wetenschappelijk onderzoek,
die tegenwoordig zo belangrijk geacht worden, zijn in de hermeneutische
methode dus niet realiseerbaar.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Wiener Kreis
wetenschappelijke kennis was. Vooral de scheiding tussen wetenschap en
metafysica was voor hen van belang. Zij wilden de wetenschap zuiveren
van alle vormen van metafysica. Hiertoe zochten zij naar een criterium dat
duidelijk kon maken welke opvattingen wetenschappelijk waren en welke
niet. De wetenschappelijkheid van een theorie blijkt niet uit het doen van
voorspellingen, maar moet door middel van verificatie gecontroleerd
worden.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Protocol sentences
zo kort mogelijke frasen waarmee ruwe, ongeïnterpreteerde ervaringen
direct konden worden beschreven. Omdat deze protocol sentences een
directe afspiegeling waren van de werkelijkheid, waren zij ook direct
verifieerbaar. Zij zijn onfeilbaar en ontegenzeggelijk.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Schlick
Kreis. Vormde later de conservatieve rechter vleugel met Waismann die
trouw bleef aan de Mach / Wittgenstein orthodoxie. Dit leidde tot de
stroming van het fenomenalisme.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Wittgenstein begin
voor een revolutie in de filosofie. Zag verificatie als een criterium van
cognitieve significantie, het trekt een scheidslijn tussen wetenschap en
pseudowetenschap.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Formele uitspraken
onwaar. Er is geen observatie nodig om ene formele uitspraak te
verifiëren, want de waarheid ligt besloten in de definitie. Ze zeggen niet
over de wereld en zijn dus analytisch.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Feitelijke uitspraken
De waarheid van feitelijke uitspraken kan uitsluitend vastgesteld worden
op basis van observatie. Daarmee is namelijk te controleren of zij een juiste weerspiegeling van de feitelijke werkelijkheid zijn. Deze uitspraken zijn dus synthetisch en a posteriori.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Verificatie
voorspelling klopt.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Fenomenalisme
wetenschapsfilosofie die stelt dat alles dat bestaat representaties of
zintuiglijke indrukken zijn van externe objecten in onze geesten, en niet de
objecten zelf. Leidt tot zekerheid maar geen intersubjectiviteit.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Falsificationisme
verkeerd blijken te zijn dan is het geen wetenschappelijke theorie. De
enige manier waarop de kennis kan groeien, is door te proberen de fouten
te lokaliseren, corrigeren en te verwijderen. Kent een aantal belangrijke
karakteristieken:
• Falsifieerbaarheid is het afbakeningscriterium.
• Mensen zijn feilbaar.
• Enkel falsifieerbare theorieën zijn informatief.
• Alleen door middel van falsificatie kan wetenschappelijke kennis
toenemen.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Confirmatie
hoeft daarmee nog niet volledig waar te zijn. Methode waarmee Carnap
probeerde het logisch positivisme te redden door te stellen dat theorieën
weliswaar nooit volledig geverifieerd kunnen worden, maar wel beetje bij
beetje geconfirmeerd raken.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Corroboratie
tegen pogingen tot weerlegging. Hierbij is een theorie, ondanks een poging
tot falsificatie, nog niet gefalsifieerd.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Historicisme
doel van de menswetenschap om die onveranderlijke wetten te
formuleren om veranderingen in de samenleving te kunnen voorspellen
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Utopian engineering
sociale wereld net zo beheersbaar maakt als de natuurlijke wereld. Op
basis van het hermeneutisch, particulier, subjectief inzicht dat veel
sociaalwetenschappelijke theorieën te bieden hebben,is dit onmogelijk.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Trends
niet zeker zijn.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Rationaliteitsbeginsel
die op dat moment het meest adequaat is. Zolang men uitgaat van het
rationaliteitsbeginsel is het voor de sociale wetenschappen mogelijk om
zich te bedienen van natuurwetenschappelijke methoden zoals deductie
van voorspellingen en de experimentele toetsing daarvan
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Immunisering
dat men een jonge theorie tijdelijk mag immuniseren voor al te snelle
falsificatie, bijvoorbeeld door de theorie aan te passen op basis van
voortschrijdend inzicht. Voorwaarde is echter wel dat zulke aanpassingen
leiden tot een nieuwe falsifieerbare hypothese.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Paradigma
technologieën relevant voor een bepaalde wetenschap zijn. Het is een
raamwerk dat een groep wetenschappers hanteert bij het doen van onderzoek, bestaande uit metafysische aannamen en theorieën over de aard van het onderzoeksobject, en methodologische technieken en
opvattingen over hoe dat object moet worden onderzocht.
p.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica}
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Taalspel
specifieke betekenissen en alle activiteiten die dat gebruik omringen. het
spelen van dat taalspel gelden in elke groep specifieke regels en
conventies, zowel expliciete als impliciete, die bepalen hoe het taalspel
dient te verlopen. Zo veel groepen als er zijn, zo veel taalspellen zijn er en
dus ook zo veel betekenissen van elk woord. Elke sociale situatie geeft een
woord dus een andere betekenis of nuance
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Relativisme
is, maar afhankelijk is van de persoon of groep die hem gebruikt
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Constructivisme
licht van de reeds opgedane verwachtingen en vooronderstellingen.
Wanneer theorieën veranderen, veranderen de feiten met hen mee
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Sapir & Whorf
die men spreekt. Introduceerde de Sapir-Whorf-hypothese die uitgaat van
linguïstische relativiteit en stelt in feite dat de cognitieve vermogens
gerelateerd zijn aan de talige vermogens.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Dynamiek van een wetenschappelijke discipline
discipline:
• Prewetenschappelijke periode
• Normale wetenschap
• Crisis
• Wetenschappelijke revolutie of paradigmaverschuiving
• Normale wetenschap
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Normale wetenschap
dienen te worden en op welke manier dat moet gebeuren. Er ontstaat een
paradigma.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Crisis
binnen het paradigma. Een opstapeling van dergelijke anomalieën maakt
het paradigma steeds minder geloofwaardig, waardoor uiteindelijk
stagnatie optreedt. Een periode van crisis kan op twee manieren beëindigd
worden:
• Het oplossen van alle aanwezige problemen.
• Het opkomen van een nieuw paradigma
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Wetenschappelijke revolutie
tijd.
Zodra een nieuw paradigma zich aanbiedt, ontstaat een wetenschappelijke
revolutie waarin het oude gestagneerde paradigma omver wordt
geworpen en een nieuw paradigma diens plaats kan innemen. Het nieuwe
paradigma is per definitie onverenigbaar met het oude. Zo’n revolutie
moet dus altijd van buiten komen
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Incommensurabiliteit
wetenschapper eenmaal de bril van het ene paradigma hebt opgezet, dan
is de kijk vanuit het andere paradigma niet meer te begrijpen. Kenmerkend
voor paradigmata is dus dat zij zo fundamenteel van elkaar verschillen dat
er geen maten of talen zijn waarin zij met elkaar vergeleken kunnen
worden.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Dogmatisch falsificationisme
niet bewezen kunnen worden. Ze kunnen echter wel weerlegd worden.
Volgens deze visie groeit de wetenschap door theorieën omver te werpen
met harde feiten
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Methodologisch falsificationisme
methodologische beslissing maken dat een rijpe theorie die in het verleden
succesvol is geweest niet meer afgewezen kan worden.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Verfijnd falsificationisme
voorgesteld met de volgende eisen:
• Y heeft meer empirische inhoud dan X, het voorspelt nieuwe feiten
die onwaarschijnlijk of zelfs verboden zijn door X.
• Y verklaart het voorgaande succes van X, alle niet-weerlegde
inhoud van X is meegenomen in de inhoud van Y.
• Een deel van de inhoud die overtollig is in Y wordt bevestigd
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Onderzoeksprogramma
methodologische aannames die bepalen welke objecten een
wetenschapper moet onderzoeken en hoe hij die moet onderzoeken. Een
onderzoekspogramma bestaat uit:
• De harde kern: uitgangspunten die bepalend zijn voor het
programma.
• De beschermgordel: meer specifieke theorieën, hypothesen en
methodologische opvattingen waar de wetenschapper
voortdurend mee aan het werk is.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} De negatieve heuristiek
onderzoeksprogramma niet in twijfel mag trekken. Deze dient hij dus
dogmatisch te aanvaarden
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} De positieve heuristiek
doorgevoerd moeten worden dat de harde kern beschermd blijft. In
tegenstelling tot de harde kern staan de verschillende onderdelen van deze
beschermgordel dus juist wel open voor falsificatie.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Progressief onderzoeksprogramma
kunnen verklaren en nieuwe voorspellingen kunnen doen.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Degeneratief onderzoeksprogramma
nieuwe hypothesen meer opleveren. De beschermgordel kan de harde
kern niet langer verdedigen en het onderzoeksprogramma stevent af op
een crisis waarna het vervalt tot pseudowetenschap.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Sokal
beweren dat er wel feiten bestaan en dat het de taak is van de
wetenschapper om deze te vinden. Hij schreef een artikel dat
pretendeerde constructivistisch te zijn en hij bekende op de dag van
verschijnen dat het een hoax was. Als men totale vrijheid accepteert,
eindigt men met zowel wetenschappelijk als moreel relativisme. Dit zijn
onwenselijke visies, niet in het minst gezien vanuit sociaal en politieke
hoek.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Pragmatisme
theorie, die volgens het pragmatisme niet los van elkaar staan. Het
bekendst is wellicht hun pragmatische theorie van de waarheid die stelt
dat een opvatting waar is als het in de praktijk werkt.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Inquiry
staat van overtuiging. Als een overtuiging is ontstaan bereikt men
volkomen bevrediging, of de overtuiging nou waar of onwaar is.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Pragmatische stelregel
zinvolle effect.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Consensus
permanentie. In het ideale geval zouden die twee perfect corresponderen.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} James
vruchtbaar is. Kennis is instrumenteel, het is een stuk gereedschap
waarmee de wereld ingericht kan worden. Hij legde een nadruk op het
psychologische aspect van kennisvergaring. Gebruikte het pragmatisme is
de psychologie en ageerde tegen de cartesiaanse filosofie van
systematische twijfel. De waarheid is een eigenschap van zekerheid over
de eigen ideeën. Realiteit is volgens James de realiteit van de eigen
ervaringen.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Stelregel van James
heeft geen ervaringsgerichte consequenties maar de overtuiging
ervaringsgerichte consequenties te hebben.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Voluntarisme
als een levensoptie binnen de epistemologie. Men is vrij te geloven wat
men wil geloven.
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Waarde en het bereik van de wetenschap volgens pragmatisme
waarde en het bereik van de wetenschap:
• Wetenschap moet objectief zijn.
• Wetenschap biedt ons kennis en controle · Wetenschap impliceert
niet het verwoestende onmeetbaarheid
• Wetenschap lijdt niet onder het relativisme vanwege de theoryladenness
van observaties of culturele vooroordelen
P.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 11.0px Helvetica} Doubt-inquiry model
goede aanpassing van het gedrag aan de omgeving. Wanneer die
aanpassing er niet blijkt te zijn, ontstaat twijfel over de overtuigingen, die
leidt tot een zoektocht naar nieuwe overtuigingen die beter
corresponderen met de realiteit.
De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:
- Een unieke studie- en oefentool
- Nooit meer iets twee keer studeren
- Haal de cijfers waar je op hoopt
- 100% zeker alles onthouden















