Tenzij formule

17 belangrijke vragen over Tenzij formule

Wat is de kern van de tenzij-clausule bij kwalitatieve aansprakelijkheden?

De bezitter of aansprakelijke is niet aansprakelijk als hij,
zelfs als hij het gevaar had gekend, niet onrechtmatig zou hebben gehandeld volgens art. 6:162 BW.

Q: Welke bepalingen begrenzen via de tenzij-formule de aansprakelijkheid uit art. 6:173, 6:174 en 6:179 BW?

→ De aansprakelijkheid stopt waar iemand, ook als hij het gevaar had gekend, niet onrechtmatig zou hebben gehandeld(art. 6:162 BW)
of waar de geschonden norm niet bedoeld is om dit soort schade te voorkomen (art. 6:163 BW).

Waarom is X niet aansprakelijk wanneer hij met een gebrekkige bijl een inbreker verwondt?

Omdat X handelde uit noodweer (geen onrechtmatigheid volgens art. 6:162 BW).
De tenzij-clausule van art. 6:173 BW zorgt dat de risicoaansprakelijkheid dan vervalt.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart

Q: Kan een inbreker zich beroepen op art. 6:173 BW bij verwonding door een gebrekkige bijl?

Nee. De regel dat een bijl veilig moet zijn, is bedoeld om gebruikers of omstanders te beschermen,
niet inbrekers.
→ Geen bescherming = geen aansprakelijkheid (art. 6:163 BW).

Q: Is onbekendheid met een gebrek een verweer onder art. 6:173 BW?

A: Nee. De bezitter blijft aansprakelijk, ook als het gebrek door toedoen van een derde is ontstaan.

Q: Wat als een derde bewust een gebrek veroorzaakt (bijv. loswrikken bijl)?

→ De bezitter blijft risicoaansprakelijk (art. 6:173 BW),
maar de derde kan daarnaast persoonlijk aansprakelijk zijn wegens een onrechtmatige daad (art. 6:162 BW).

Q: Hoe werkt de tenzij-formule bij zeer kortstondige gebreken?

→ Als het gebrek zo kort bestond dat de bezitter het ook bij oplettend beheer niet had kunnen verhelpen,
dan geldt de tenzij-uitzondering en is hij niet aansprakelijk.

Q: Hoe werkt de tenzij-formule bij opstalaansprakelijkheid (art. 6:174 BW)?

A: Zelfde betekenis: geen aansprakelijkheid als bij bekendheid met het gebrek geen OD-aansprakelijkheid zou bestaan.

Q: Waarom kan een gebouwbezitter zich beroepen op de tenzij-formule bij een direct na aanslag ontstane schade?

A: Omdat sprake is van overmacht: bij bekendheid zou hij ook niet aansprakelijk zijn geweest (art. 6:162).

Q: Wanneer is bezitter aansprakelijk bij liftinstallatie die defect raakt na aanslag?

A: Pas vanaf het moment dat hij redelijkerwijs preventieve maatregelen had kunnen treffen.

Q: Hoe werkt de tenzij-formule bij een door orkaan losgeraakte schoorsteen?

Valt direct: geen aansprakelijkheid, want zelfs een zorgvuldige bezitter had dit niet kunnen voorkomen (overmacht).
Valt later: wel aansprakelijkheid, want voorzorgsmaatregelen waren mogelijk (geen overmacht).

Q: Doet de tenzij-formule af aan het risico-karakter van art. 6:174 BW?

Nee. De tenzij is een denkbeeldige toets (“wat als hij het had geweten?”).
Feitelijke onbekendheid speelt geen rol — de bezitter blijft in principe risicoaansprakelijk.

Q: Hoe begrenst de tenzij-formule de aansprakelijkheid voor dieren?

→ De bezitter is niet aansprakelijk als hij,
ook als hij het gedrag van het dier zelf had toegelaten,
niet onrechtmatig zou hebben gehandeld (bijv. bij noodweer).

Q: Waarom is bezitter niet aansprakelijk als zijn hond spontaan een gewapende inbreker aanvalt?

A: Omdat hij het dier daartoe had mogen aanzetten (noodweer), dus ook bij bewust toelaten geen OD-aansprakelijkheid.

Q: Is de bezitter aansprakelijk als iemand letsel oploopt bij het scheiden van twee vechtende honden?

A: Ja, want de verwonding vloeit voort uit de onberekenbaarheid van het dier.

Q: Is bezitter aansprakelijk als een ontsnapt schaap schade aan een moestuin veroorzaakt?

A: Ja, want deze gedraging valt onder de onberekenbaarheid/eigen energie van het dier.

Q: Kan bezitter bij art. 6:179 BW een beroep doen op overmacht (bijv. ontsnapping tijger door aardbeving)?

Nee. Bij aansprakelijkheid voor dieren geldt risicoaansprakelijkheid:
de bezitter is aansprakelijk, ook bij overmacht.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo