Bijzondere regels aansprakelijke persoon

17 belangrijke vragen over Bijzondere regels aansprakelijke persoon

Wie zijn aansprakelijk bij medebezit van een opstal, zaak of dier (art. 6:180 lid 1 BW)?

→ Alle medebezitters zijn hoofdelijk aansprakelijk.
→ Intern draagt ieder naar rato van zijn aandeel in het bezit (art. 6:10 BW).
Voorbeeld: echtgenoten in gemeenschap van goederen bezitten samen een woning → beide hoofdelijk aansprakelijk.

Wat besliste de HR in het Hangmat-arrest (HR 2005)?

→ Art. 6:174 BW (aansprakelijkheid voor opstallen) beschermt ook medebezitters die zelf schade lijden.
→ Andere medebezitters zijn aansprakelijk, maar het slachtoffer draagt zelf een deel van de schade naar rato van zijn aandeel in het bezit.

Wat was de redenering van de HR in Hangmat?

→ Een medebezitter kan een andere medebezitter aansprakelijk stellen op grond van art. 6:174 BW,
maar alleen voor diens eigen bezitsaandeel. Iedere medebezitter draagt dus zijn eigen deel van het risico van de opstal.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart

Geldt de Hangmat-regel ook voor dieren (art. 6:179 BW)?

→ Nee. In Paard Imagine besliste de HR dat medebezitters/medegebruikers van dieren niet onderling beschermd worden.
→ Reden: dieren vormen een intrinsiek risico; bezitters scheppen dat risico zelf en kunnen zich (anders dan bij opstallen) redelijkerwijs verzekeren.

Wat is het verschil tussen medebezit van opstallen en dieren?

Opstallen (art. 6:174 BW): risico ligt in verborgen gebreken → bescherming ook van medebezitters (Hangmat).
Dieren (art. 6:179 BW): risico ligt in het gedrag van het dier → medebezitter draagt eigen verantwoordelijkheid (Paard Imagine).

Wie is aansprakelijk bij overdracht onder opschortende voorwaarde (art. 6:180 lid 2 BW)?

→ De feitelijke bezitter/gebruiker van de zaak,
ook al is hij nog niet juridisch eigenaar.
Bijv. een huurkoper van een wasmachine is aansprakelijk voor schade door een gebrek,
ook vóórdat hij volledig eigenaar is geworden.

Wat gebeurt er als de overdracht wordt vernietigd (art. 3:53 BW)?

→ Eigendom gaat juridisch nooit over.
→ Toch blijft de feitelijke bezitter ten tijde van de schade aansprakelijk (anders te veel kans op misbruik).

Wie is aansprakelijk bij gebruik in een bedrijf (art. 6:181 lid 1 BW)?

→ Niet de bezitter, maar de bedrijfsmatige gebruiker van de zaak, opstal of het dier.
→ Reden: diegene profiteert en kan risico’s verzekeren.

Wanneer geldt de uitzondering bij opstallen (art. 6:181 lid 1 BW)?

→ Als het gebrek van de opstal geen verband heeft met de bedrijfsactiviteiten.
Bijv. een instortend pand van een notarispraktijk:
het gaat om het gebouw zelf, niet om het bedrijf,
dus de bezitter (notaris) blijft aansprakelijk, niet de BV.

Wat verduidelijkte de HR over de tenzij-clausule in art. 6:181 lid 1 BW?

→ Het gaat om het ontstaan of bestaan van het gebrek, niet om de concrete schade.
→ Alleen gebreken die samenhangen met de bedrijfsuitoefening vallen onder de bedrijfsmatige aansprakelijkheid.

Wat is de ratio van art. 6:181 BW?

→ Benadeelde moet niet hoeven uitzoeken wie bezitter of gebruiker is.
→ Bedrijfsmatige gebruiker draagt risico omdat:
  • hij profiteert,
  • risico’s kan verzekeren,
  • de onderneming één geheel vormt.

. Geldt art. 6:181 BW ook voor niet-commerciële ondernemingen?

→ Ja. Ook ziekenhuizen, overheidsbedrijven of stichtingen vallen eronder.
→ Vereist is enkel bedrijfsmatig gebruik, winststreven is niet vereist.

Wat als de zaak wordt gebruikt door een ander bedrijf (art. 6:181 lid 2 BW)?

→ Alleen als de zaak uit art. 6:173 bedrijfsmatig wordt gebruikt. Particulier gebruik geeft géén verlegging.

Wat bepaalt art. 6:181 lid 3 BW bij stoffen (art. 6:175 BW)?

→ Als een gevaarlijke stof wordt gebruikt in een ander bedrijf, is dat bedrijf aansprakelijk.
→ Dus verlegging van aansprakelijkheid naar de gebruiker van de stof.

Wat bepaalt art. 6:182 BW bij meerdere exploitanten?

→ Bij risicoaansprakelijkheid voor milieu/gevaarlijke stoffen (art. 6:176 en 6:177 BW) zijn exploitanten hoofdelijk aansprakelijk.
→ Ook als zij niet gezamenlijk handelen.

Kan een beroep worden gedaan op jeugdige leeftijd of geestelijke/lichamelijke tekortkoming (art. 6:183 BW)?

→ Nee. Deze omstandigheden sluiten aansprakelijkheid niet uit.

Wie is aansprakelijk bij kinderen <14 jaar (art. 6:183 lid 2 BW)?

→ Ouders of voogd zijn aansprakelijk bij schade door zaken of dieren (art. 6:173/179 BW).
→ Uitzondering: wanneer het kind zaken/dieren gebruikt in een bedrijf → dan blijft het kind zelf aansprakelijk.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo