Deelneming aan strafbare feiten - algemene vereisten strafbare deelneming

16 belangrijke vragen over Deelneming aan strafbare feiten - algemene vereisten strafbare deelneming

Hoe werkt uiteenlopend opzet bij verschillende deelnemers?

→ - Bij uitlokkers beperkt art. 47 lid 2 Sr de aansprakelijkheid tot hun eigen opzet.
→ - Bij medeplegers, doen plegers en leidinggevers geldt hetzelfde: het verwijt volgt hun eigen opzet.
→ - Bij medeplichtigen: afwijkend opzet kan in de strafmaat worden verdisconteerd (art. 49 lid 4 Sr).

Wat is de klassieke kern van medeplegen?

Een gezamenlijke uitvoering van het strafbare feit: samen een plan maken en samen uitvoeren. Voorbeeld: twee inbrekers verdelen de taken, de één forceert het slot en de ander neemt de spullen mee.

Wat is het centrale criterium voor medeplegen?

Nauwe en bewuste samenwerking”: er moet sprake zijn van een intensieve samenwerking waarbij ieder een wezenlijke bijdrage levert. De samenwerking moet bewust zijn en niet toevallig.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart

Hoe onderscheidt medeplegen zich van medeplichtigheid?

  • Medepleger = mede-verantwoordelijk voor het delict, kern: wezenlijke bijdrage.
  • Medeplichtige = ondersteunt of vergemakkelijkt, kern: hulp bij een ander.
    HR Overzichtsarrest 2014: medeplegen vraagt om wezenlijke bijdrage, medeplichtigheid niet.

Wat is het dubbel opzetvereiste bij medeplegen?

De medepleger moet:
  1. Opzet hebben op de samenwerking, én
  2. Opzet op het grondfeit (ten minste de delictsgedraging).
    → Voorbeeld: A en B plannen samen een overval, beiden hebben opzet op de samenwerking en de diefstal met geweld.

Hoe beoordeelt de rechter of sprake is van medeplegen?

De rechter kijkt naar factoren zoals:
  • Intensiteit van de samenwerking
  • Taakverdeling
  • Rol bij voorbereiding, uitvoering of afhandeling
  • Belang van de rol van verdachte
  • Aanwezigheid op cruciale momenten
    → En motiveert waarom de bijdrage voldoende gewicht heeft.

Wat bepaalt het HR Overzichtsarrest Medeplegen (2014)?

  • Nauwe en bewuste samenwerking is altijd vereist.
  • Bijdrage moet van voldoende gewicht zijn.
    • Rechter moet concreet motiveren, zeker als gedragingen lijken op medeplichtigheid.

Wat als medeplegers een verschillend opzet hebben?

Iedereen wordt naar eigen opzet beoordeeld.
HR Opzet & medeplegen (2022): als A opzet heeft op mishandeling en B pleegt doodslag, kan A alleen aansprakelijk zijn voor mishandeling.

Kan medeplegen ook bij culpoze delicten?

Ja. Dan hoeft de medepleger alleen opzet te hebben op de samenwerking. Het culpoze gevolg (bijv. dodelijk verkeersongeval) kan wel mede aan hem worden toegerekend.

Hoe zit het met overtredingen en medeplegen?

Bij overtredingen is alleen opzet op de samenwerking vereist.
Voorbeeld: samen een huisregel overtreden is voldoende voor medeplegen, ook zonder opzet op elk bestanddeel.

Hoe werkt medeplegen bij kwaliteitsdelicten?

Ook wie zelf de kwaliteit mist (bijv. niet in dienstbetrekking) kan medepleger zijn, zolang zijn opzet gericht is op het feit dat de ander die kwaliteit wél heeft.
HR Magazijnbediende (1926): iemand kan medepleger van verduistering in dienstbetrekking zijn, ook zonder zelf in dienst te zijn.

. Hoe verhoudt medeplegen zich tot bijzondere delicten?

In veel delicten is medeplegen verankerd als “in vereniging”. Voorbeeld:
  • Art. 311 Sr → diefstal in vereniging (strafverzwarend).
  • Art. 141 Sr → openlijke geweldpleging in vereniging (zelfstandige strafbaarstelling).

Wat is bijzonder aan art. 141 Sr (openlijke geweldpleging)?

  • Moet door meerdere personen worden gepleegd.
  • Ook bijdragen zonder zelf geweld te gebruiken kan voldoende zijn, mits bijdrage van voldoende gewicht.
Alleen aanwezig zijn in een groep is niet genoeg

Hoe ziet de HR de rol van ongeloofwaardige verklaringen?

Als een verdachte geen aannemelijke verklaring geeft over zijn rol, kan dat bijdragen aan het bewijs van medeplegen (naast andere bewijsmiddelen).

Wat is de hedendaagse tendens in de rechtspraak over medeplegen?

Het bereik van medeplegen is ruim. Gezamenlijke uitvoering is minder doorslaggevend geworden. Wel verlangt de HR strenge motivering als de rol niet evident zwaar is.

Hoe verhoudt medeplegen zich tot bewijs bij groepsdelicten?

Bij groepsgeweld of georganiseerde delicten kijkt de HR naar het geheel: ook niet-gewelddadige bijdragen kunnen medeplegen opleveren, mits van voldoende gewicht.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo