Deelneming aan strafbare feiten - uitlokking

14 belangrijke vragen over Deelneming aan strafbare feiten - uitlokking

Hoe verschilt uitlokking van medeplegen en doen plegen?

  • Medeplegen: gezamenlijke uitvoering, nauwe en bewuste samenwerking.
  • Doen plegen: uitlokker gebruikt een straffeloze uitvoerder als instrument.
  • Uitlokking: de uitgelokte vervult zelf alle bestanddelen en is strafbaar; de uitlokker heeft een meer indirecte rol.

Wat betekent accessoriteit bij uitlokking?

Uitlokking is alleen strafbaar als er een strafbaar feit tot stand komt:
  • voltooid delict, of
  • strafbare poging of voorbereiding.
    Als dit niet gebeurt: alleen strafbare poging tot uitlokking (art. 46a Sr).

Wat houdt dubbel opzet bij uitlokking in?

De uitlokker moet:
  1. Opzet hebben op de uitlokkingshandeling (middel gebruiken om iemand te bewegen).
  2. Opzet hebben op het gepleegde grondfeit (alle door opzet beheerste bestanddelen).
    Voorbeeld: Wie via WhatsApp anderen oproept een snelweg te blokkeren, heeft opzet op de oproep én op het feit dat de weg geblokkeerd wordt.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart

Wat is een psychische omslag?

Uitlokking vereist dat de uitgelokte door de handelingen van de uitlokker tot het delict wordt bewogen. Het initiatief ligt bij de uitlokker.
Voorbeeld: de uitgelokte wilde eerst niet stelen, maar door beloftes van de uitlokker besluit hij het toch te doen.

Kunnen ook moderne communicatiemiddelen uitlokkingsmiddelen zijn?

Ja, de vorm is breed. Bijvoorbeeld advertenties in een krant of berichten via internet/WhatsApp.
Voorbeeld: oproep via WhatsApp om mest op een snelweg te dumpen → veroordeling voor uitlokking (Rechtbank Arnhem 2022).

Wat als de uitgelokte al opzet had op het delict?

Dan is er geen psychische omslag en dus geen uitlokking, maar mogelijk wél medeplichtigheid of medeplegen.

Hoe zit het met uiteenlopend opzet tussen uitlokker en uitgelokte (art. 47 lid 2 Sr)?

  • Als de uitlokker minder ver gaat: veroordeling voor wat hij beoogde (bijv. uitlokking zware mishandeling de dood ten gevolge hebbend).
  • Als de uitlokker verder ging dan de uitvoerder: uitlokking van het mindere feit of poging tot uitlokking (art. 46a Sr).

Hoe werkt dit bij culpose delicten?

Uitlokking is meestal niet nodig. Het verwijt “aan schuld te wijten” kan direct aan de middellijke pleger ten laste worden gelegd.
Voorbeeld: taxichauffeur aansporen tot gevaarlijk rijgedrag → uitlokker kan als pleger van art. 6 WVW worden veroordeeld.

Wat is de rol van causaliteit bij uitlokking?

De uitlokkingshandeling moet een psychische omslag bij de dader veroorzaken.
Criterium: redelijke toerekening → kan het delict redelijkerwijs aan de uitlokker worden toegerekend?

Welke nuance geldt bij causaliteit en pseudokoop (Tallon-criterium)?

Bij pseudokoop/pseudodienstverlening mag de politie geen crimineel opzet veroorzaken dat er zonder hen niet zou zijn → causaliteitsvraag vergelijkbaar met uitlokking.

Hoe zijn de uitlokkingsmiddelen nader ingevuld in de rechtspraak?

  • Inlichtingen: moeten méér zijn dan een simpele aansporing (HR: attenderen op heroïne in een woning = uitlokking).
  • Beloften: ook stilzwijgend mogelijk; overlap met gift, maar gift = meer “om niet”.
  • Misbruik gezag: kan ook bij feitelijke ondergeschiktheid, niet alleen juridisch gezag.
    • Bedreiging: kan ook anders dan geweld (bijv. dreigen met relatiebreuk).

Is uitlokking ook zelfstandig strafbaar in bijzondere delicten?

Ja, voorbeelden:
  • Art. 131 Sr (opruiing) → strafbaar ook zonder dat feit daadwerkelijk gepleegd wordt.
  • Art. 294 lid 1 Sr (aanzetten tot zelfdoding).
  • Art. 10a Opiumwet en art. 96 Sr (trachten te bewegen).

Wat gebeurt er bij mislukte uitlokking?

Dan kan toepassing van art. 46a Sr (poging tot uitlokking) volgen. Voorbeeld: iemand wil uitlokken tot diefstal, maar de ander doet niets of pleegt een totaal ander delict (bijv. mishandeling).

Hoe verhoudt uitlokking zich tot medeplichtigheid?

  • Uitlokking: beweegt iemand tot een strafbaar feit (psychische omslag).
  • Medeplichtigheid: helpt of bevordert slechts een al bestaand plan.
    → Als de uitgelokte al van plan was, is er geen uitlokking maar mogelijk medeplichtigheid.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo