De strafbare poging en voorbereiding - vrijwillige terugtred

21 belangrijke vragen over De strafbare poging en voorbereiding - vrijwillige terugtred

Wat is vrijwillige terugtred (art. 46b Sr)?

Een strafuitsluitingsgrond: de dader blijft straffeloos als hij vrijwillig en volledig terugkomt op zijn poging of voorbereiding en zo het delict niet voltooit.

Waarom is vrijwillige terugtred een strafuitsluitingsgrond en geen bestanddeel meer van poging?

Sinds 1994 is het verplaatst naar art. 46b Sr om ook bij voorbereiding te gelden. Zo is het losgemaakt van de delictsomschrijving.

Wat is het verschil tussen poging/voorbereiding en vrijwillige terugtred?

Poging/voorbereiding → strafbaar maken van voornemens;
Vrijwillige terugtred → uitzondering die zegt: straffeloosheid als je zelf voorkomt dat het delict wordt voltooid.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Study Smart


Welke twee redenen gaf de wetgever van 1886 voor vrijwillige terugtred?

  1. Anders straf je alleen een voornemen, geen uitvoering.
  2. Beloningsgedachte: stimuleer daders om te stoppen.

Waarom geldt vrijwillige terugtred ook bij voorbereiding?

Omdat ook daar een voornemen zichtbaar wordt, maar de wetgever wil een dader ruimte geven om terug te komen zonder straf.

Kan vrijwillige terugtred na een voltooide poging?

Ja, volgens HR 19 dec 2006 (NJ 2007/29): straffeloosheid kan ook als alle uitvoeringshandelingen al gedaan zijn, zolang het gevolg nog niet is ingetreden.

Voorbeeld voltooide poging + vrijwillige terugtred

Iemand snijdt remleidingen door (poging doodslag), maar waarschuwt daarna direct de bestuurder → geschikt om gevolg te voorkomen = vrijwillige terugtred.

Waar ligt de grens bij materiële delicten?

Als het gevolg al is ingetreden (bijv. het slachtoffer is dood), dan kan geen vrijwillige terugtred meer.

Welke kernvoorwaarde geldt altijd bij vrijwillige terugtred?

De gedragingen moeten naar aard en tijdstip geschikt zijn om voltooiing van het misdrijf te voorkomen.

Wat houdt de eis van vrijwilligheid in?

De dader moet zelf stoppen uit vrije wil, niet omdat externe omstandigheden hem dwingen.

Wanneer is er géén vrijwillige terugtred?

Als de dader stopt omdat hij gepakt wordt, geen middelen meer heeft of wordt gestoord door een derde.

Wat is de kritiek op vrijwillige terugtred?

Dat de grens vaak vaag is, en het moeilijk te bewijzen is of iemand écht vrijwillig stopte of door omstandigheden. Het gevaar blijft bestaan dat rechters te streng of te soepel beoordelen → rechtszekerheid onder druk.

Kan vrijwillige terugtred ook na passieve gedraging?

Ja, bij nalaten: dader besluit alsnog te handelen en voorkomt zo het gevolg

Hoe verhoudt vrijwillige terugtred zich tot strafuitsluitingsgronden?

Het is géén klassieke strafuitsluitingsgrond (zoals noodweer), maar een eigen figuur die straffeloosheid creëert.

Heeft vrijwillige terugtred invloed op medeplichtigen?

Nee, art. 46b Sr ziet op de dader die terugtreedt. Anderen kunnen nog wel strafbaar zijn.

Is vrijwillige terugtred mogelijk bij meerdere daders?

Ja, maar dan moet de dader aantonen dat zijn eigen handelen de voltooiing verhinderde.

Waarom is bewijs lastig bij vrijwillige terugtred?

Omdat de intentie van de verdachte moeilijk te bewijzen is, zeker als hij achteraf zegt dat hij ‘uit eigen wil’ stopte.

Wat als verdachte pas laat ingrijpt?

Kan nog vrijwillige terugtred zijn, zolang het ingrijpen effectief en op tijd is (HR 2009).

Waarom is vrijwillige terugtred van belang in de rechtspraktijk?

Het bepaalt of iemand die al vergevorderd is met een misdrijf toch nog straffeloos kan blijven

Hoe kunnen poging (art. 45 Sr) en voorbereiding (art. 46 Sr) elkaar overlappen?

Handelingen die als voorbereiding kwalificeren (bijv. wapens verzamelen voor een overval) kunnen óók gelden als een begin van uitvoering. Hetzelfde gedrag kan dus onder beide bepalingen vallen.

Welke waarborgen worden genoemd om restrictief met art. 46 Sr om te gaan?

Restrictieve toepassing en interpretatie
Vol opzet vereisen bij voorbereiding (dus niet enkel voorwaardelijk opzet)
Toetsing door de rechter gericht op objectieve omstandigheden én de intentie.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo