Samenvatting: Gezondheidsgedrag: Interactie Tussen Individu En Omgeving

Lees hier de samenvatting en de meest belangrijke oefenvragen van Gezondheidsgedrag: interactie tussen individu en omgeving

• 1 Thema 1 - Gedrag en omgeving

• 1.1.1 Waarom rekening houden met de omgeving bij gezondheidsgedrag?

  Dit is een preview. Er zijn 4 andere flashcards beschikbaar voor hoofdstuk 1.1.1
  Laat hier meer flashcards zien

• Welke factoren beïnvloeden gezondheidsgedrag?

  Gedrag en dus ook gezondheidsgedrag is heel individueel, tegelijkertijd wordt gedrag ook beïnvloed door de omgeving.
  
  Individuele factoren: attitude (hoe iemand denkt over een bepaald gedrag), motivatie of vaardigheden.
  
  Omgevingsfactoren: de beschikbaarheid van sigaretten in supermarkten, kosten van gezonde voedingsproducten of hoe jouw vriendengroep denkt over alcoholgebruik (sociale norm). 

• Gezondheidsgedrag werd lange tijd verklaard vanuit individuele determinanten zoals kennis, attitude en motivatie, bijvoorbeeld in de Theorie van Gepland Gedrag (Ajzen, 1991), waarin gedrag voortkomt uit intentie. De verantwoordelijkheid lag vooral bij het individu. Inmiddels is er meer aandacht voor omgevingsdeterminanten, die buiten het individu liggen maar wel het gedrag en de gezondheid beïnvloeden.Welke 2 modellen gebruiken deze meer holistische benadering?

  • Het Rainbow-model van Dahlgren en Whitehead (1991)
  • Lalonde’s Health Field Concept (Lalonde, 1974)

• Wat is het Rainbowmodel van Dahlgren en Whitehead (1991)?

  Het Rainbow-model beschrijft de invloed van verschillende factoren op de volksgezondheid op 3 verschillende niveaus.
  

  1. Individuele Leefstijlfactoren (bv demografische kenmerken) 
  2. Sociale- en gemeenschapsnetwerken (bv sociale omgeving: gezinsleden, familie, vrienden, buren en collega’s)
  3. Algemene socio-economische, culturele en en omgevingsomstandigheden

  
  Met dit model ontstond er een bredere aandacht voor sociale en omgevingsfactoren die de gezondheid kunnen beïnvloeden. Het model vormt ook een basis om verschillen in deze factoren tussen bevolkingsgroepen te kunnen identificeren die gezondheidsverschillen zouden kunnen verklaren.
  
  Het is een meer holistische benadering vergeleken met de (individualistische) theorie van gepland gedrag.

• Beschrijf de 4 velden waaruit Lalonde's Health Field Concept (1974) gezondheid benaderdt.

  Lalonde’s Health Field Concept benadert gezondheid vanuit vier velden:
  
  

  1. Omgeving: factoren waar een individu zelf weinig invloed op heeft en/of sociale norm of het gedrag van anderen uit de omgeving van een individu
  2. Leefstijl: gedragskeuzes die het individu zelf maakt
  3. Biologie van de mens: bv genetische factoren
  4. Gezondheidszorg: hoe is gezondheidszorg georganiseerd

• 1.1.2 Hoe kunnen omgevingsfactoren worden ingedeeld?

  Dit is een preview. Er zijn 5 andere flashcards beschikbaar voor hoofdstuk 1.1.2
  Laat hier meer flashcards zien

• Welke omgevingsniveau's beschrijft het ANGELO model?

  Micro-omgeving: De micro-omgeving is een kleine, vaak geografisch begrensde setting (zoals school, werk, sportclub of gezin) waarin mensen samenkomen met een specifiek doel en waar gedrag plaatsvindt.
  
  Macro-omgeving: De macro-omgeving omvat grote, overkoepelende settings zoals de voedingsindustrie, beleid, gezondheidszorg en marketing. Deze staan minder onder invloed van individuen, maar beïnvloeden wel micro-omgevingen.

• 1.2.2 Duale systeemmodellen van de omgeving en gedrag

  Dit is een preview. Er zijn 1 andere flashcards beschikbaar voor hoofdstuk 1.2.2
  Laat hier meer flashcards zien

• Wat zijn duale systeem modellen?

  Duale systeemmodellen veronderstellen dat gedrag kan voorkomen uit beredeneerde overwegingen (reflectief) of uit meer automatische en impulsieve reacties.
  
  Dualiteit van informatieverwerking: Aan het ene eind van het continuüm wordt weinig energie besteed aan informatieverwerking en is het gedrag impulsief, onbewust, gebaseerd op aangeleerde associaties. Aan de andere kant van het continuüm wordt informatie actief en bewust verwerkt. Het gedrag is beredeneerd en intentioneel. Hier wordt veel energie besteed aan het onderbouwen van gedragskeuzes.

• Wat is de meerwaarde van duale systeemmodellen in vergelijking met ecologische modellen?

  Een meerwaarde van duale systeemmodellen kan zijn dat ook de directe (onbewuste) invloed van de omgeving op gedrag wordt erkend. Daarnaast erkennen duale systeemmodellen de invloed van cognitieve determinanten op gedrag en laten de interactie tussen het individu en de omgeving zien.
  
  Ecologische modellen geven weer dat omgevingsfactoren invloed kunnen hebben op het gedrag, duale systeemmodellen geven inzicht in hoe omgevingsfactoren een invloed kunnen hebben op het gedrag.

• 1.3.1 Systeemtheorie

  Dit is een preview. Er zijn 5 andere flashcards beschikbaar voor hoofdstuk 1.3.1
  Laat hier meer flashcards zien

• Een van de kernelementen van systeemtheorie is interactie, welke vijf kenmerken van complexe systemen dragen bij aan interactie?

  1. Geneste systeemstructuur
  2. Interactie en adaptatie
  3. Feedback loops
  4. Dynamische context
  5. Niet-lineair

• Een kenmerk van complexe systemen dat bijdraagt aan interactie is een dynamische context, wat is een dynamische context?

  Door de continue interacties en aanpassing van het systeem aan veranderingen, beweegt een systeem mee met veranderende omstandigheden. De context van een systeem is tijdsafhankelijk en heeft te maken met de omstandigheden en interacties op dat moment.  

• Een kenmerk van complexe systemen dat bijdraagt aan interactie is interactie-adaptatie, wat wordt verstaan onder interactie-adaptatie?

  Interactie vindt voortdurend op verschillende niveaus plaats binnen het systeem. Dit zorgt voor adaptatie (aanpassing) van het systeem aan de veranderingen die voortkomen uit deze interacties. Het systeem is als het ware voortdurend op zoek naar een nieuwe ‘staat van zijn’ (homeostase).